II SA/Łd 514/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-05-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazdunieważność decyzjiprawo o ruchu drogowympostępowanie administracyjnesamorządowe kolegium odwoławczeWSAnaruszenie proceduryczynny udział strony

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące stwierdzenia nieważności rejestracji pojazdu z powodu naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności braku czynnego udziału strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o stwierdzeniu nieważności rejestracji pojazdu, która została pierwotnie zarejestrowana jako ciężarowy-specjalny, mimo że była pojazdem osobowym. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa przy rejestracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji, jednak WSA uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu marki Ford Mondeo. Pierwotna decyzja Prezydenta Miasta Ł. zarejestrowała pojazd jako ciężarowy-specjalny, co Prokurator Okręgowy zakwestionował jako rażące naruszenie prawa, gdyż zmiana rodzaju pojazdu powinna nastąpić w trybie homologacji, a nie na podstawie badania technicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji, jednak WSA uchylił tę decyzję, uznając, że postępowanie było wadliwe proceduralnie. Sąd wskazał na naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności aktualnego właściciela pojazdu, któremu nie doręczono wszystkich pism procesowych. Ponadto, organ nie wykazał dostatecznie, na jakiej podstawie skarżąca spółka została uznana za następcę prawnego pierwotnego właściciela pojazdu. Sąd uchylił obie decyzje SKO i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, brak czynnego udziału strony, która bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, stanowi bezwarunkową podstawę wznowienia postępowania i uchylenia decyzji, niezależnie od wpływu na jej treść.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) nakłada na organ obowiązek zapewnienia stronom możliwości obrony ich interesów. Niewystarczające zawiadomienie lub doręczenie pism procesowych prowadzi do pozbawienia strony tego prawa, co uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (30)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

p.r.d. art. 64 § ust. 1 i 3

Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów art. 5 § ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b)

k.p.a. art. 184 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 109 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 131

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

p.p.s.a. art. 134 § §1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.h. art. 283

Kodeks Handlowy

k.h. art. 284 § § 1

Kodeks Handlowy

p.r.d. art. 59 § ust. 3

Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów art. 3 § ust. 1 i 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak czynnego udziału aktualnego właściciela pojazdu w postępowaniu administracyjnym. Niewłaściwe ustalenie następstwa prawnego skarżącej spółki po poprzedniku prawnym. Niewystarczające zbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym przez organ.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o rażącym naruszeniu prawa przy rejestracji pojazdu (nie rozstrzygnięta merytorycznie przez WSA).

Godne uwagi sformułowania

brak udziału należy rozumieć zarówno sytuację, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu jak również taką, gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym nakłada na organ to postępowanie prowadzący obowiązek zapewnienia stronie prawnych możliwości podejmowania przez podmiot wszelkich czynności, które mogą przyczynić się do obrony jej interesów nie doręczenie któregokolwiek z powyższych pism prowadzi nieuchronnie do pozbawienia strony postępowania prawa do czynnego w nim udziału naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) aktualny właściciel pojazdu posiada interes prawny – w rozumieniu art. 28 k.p.a. – w występowaniu w toczącym się postępowaniu administracyjnym, jako strona postępowania prowadzenie postępowania przy niezawinionym braku udziału strony stanowi bezwarunkową podstawę wznowienia tego postępowania i to niezależnie od tego, czy to naruszenie procedury ma wpływ na treść decyzji czy też nie

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

członek

Monika Krzyżaniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje jej naruszenia, w tym w sprawach dotyczących rejestracji pojazdów i stwierdzenia nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych i prawa o ruchu drogowym, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet jeśli pierwotne zarzuty dotyczyły merytorycznej wadliwości decyzji. Podkreśla wagę prawa do bycia wysłuchanym.

Błąd proceduralny uchylił decyzję o nieważności rejestracji pojazdu: dlaczego prawo do bycia wysłuchanym jest kluczowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 514/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 11 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Asesor Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 roku na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. - J. K. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [....] Nr [..] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
3 II SA/Łd 514/02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. – na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856), art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 1992 r. nr 11, poz. 41 ze zm.), § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 196 r. nr 155, poz. 722) – stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] o rejestracji pojazdu marki Ford Mondeo, na który wydano dowód rejestracyjny seria J nr [...] oraz tablice rejestracyjne nr [...] na B. sp. z o.o. z siedzibą w Ł.
Kolegium ustaliło, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zarejestrował na rzecz B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Łodzi samochód marki Ford Mondeo, jako samochód ciężarowy – specjalny. Do wniosku o rejestrację wnioskodawca dołączył fakturę VAT z 20 marca 1996 r. wystawioną przez C. sp. z o.o. w Ł., zgodnie z którą przedmiotowy pojazd został sprzedany wnioskodawcy jako nowy, z określeniem rodzaju jako pojazd specjalny, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opis zmian dokonanych w pojeździe .
W dniu 5 października 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. na zasadzie art. 184 § 1 i 2 k.p.a. złożył sprzeciw od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji przedmiotowego samochodu, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa tzn.:
- § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. nr 155, poz. 772) polegające na zarejestrowaniu nowego samochodu osobowego jako ciężarowo-specjalnego, na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe, podczas gdy cytowane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju (typu) pojazdu w trybie oceny dokonanej przez stację kontroli pojazdów, a jedynie w trybie postępowania homologacyjnego przewidzianego przepisami §§ 55 i 56 rozporządzenia z dnia 1 lutego 1993 r.
Prokurator wnosił o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W dniu 15 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji przedmiotowego samochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie pisma nadesłanego przez A. sp. z o.o. z siedzibą w W. ustaliło, że w dniu 29 grudnia 2000 r. nastąpiło wykreślenie B. sp. z o.o. w Ł. z rejestru handlowego w związku z przyłączeniem jej do A. sp. z o.o. z siedzibą w W. i uznało, że A. sp. z o.o. w W. jest następcą prawnym przyłączonej spółki. Ustaliło ponadto, że A. sp. z o.o. w Ł. sprzedała ww. pojazd na rzecz D. S.A. w Ł. oraz stwierdziło, że w zakreślonym terminie nowy właściciel nie złożył w sprawie wyjaśnień.
W ocenie organu administracji decyzja o rejestracji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pojazd, który zgodnie z opisem technicznym stanowiącym załącznik do świadectwa homologacji z dnia 24 października 1996r. jako rodzaj pojazdu jest pojazdem osobowym, został zarejestrowany jako specjalny w oparciu o zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego oraz opis dokonanych zmian. Zmiany te polegały na wymontowaniu z tylnej części nadwozia wyposażenia obowiązkowego przewidzianego dla samochodów osobowych i zamontowaniu za tylnymi fotelami atestowanej przez NBP skrzyni do przewozu wartości. W przypadku dokonania przeróbki pojazdu organ rejestrujący może, zgodnie z przepisem § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 1996 r. nr 155, poz. 722), wpisać do dowodu rejestracyjnego tylko takie dane stwierdzone przez stację kontroli pojazdów, które odnoszą się do dopuszczalnej ładowności, liczby miejsc i masy całkowitej. Zatem powołane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju /typu/ pojazdu w trybie oceny stacji kontroli pojazdów. Zmiana taka – zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego – mogła nastąpić wyłącznie w trybie postępowania homologacyjnego zgodnie z §§ 55 i 56 ww. rozporządzenia MTiGM.
Jak wynika z załączonych akt administracyjnych adresatami decyzji SKO w Ł. z dnia [..] byli: pełnomocnik A. sp. z o.o. , Prokuratura Okręgowa w Ł., D. S.A. z siedzibą w W. oraz Wydział Komunikacji [...].
W dniu 23 stycznia 2002 r. A. sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. wnosiła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i umorzenie postępowania.
Zdaniem skarżącej postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie było bezprzedmiotowe, gdyż nie istniał już adresat decyzji, jak również nie istniała decyzja będąca przedmiotem postępowania. Organ administracji nie uwzględnił bowiem wskazanego w piśmie strony skarżącej faktu zbycia pojazdu i wydania nowego dowodu rejestracyjnego na nabywcę. Konsekwencją zbycia pojazdu było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu.
Ponadto, zdaniem skarżącej, w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Takie naruszenie prawa następuje wówczas, gdy decyzja zostanie wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu, nadano prawa lub odmówiono ich nadania. Cechą rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Rażące naruszenie prawa jest wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Jeżeli przepis dopuszcza rozbieżną interpretację to wybór jednej z tych interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa, nawet, jeśli później zostanie ona uznana za nieprawidłową. W niniejszej sprawie natomiast praktyka wpisywania do dowodów rejestracyjnych zmiany typu (rodzaju) pojazdu, w przypadku zmiany przeznaczenia samochodu, była licznie i powszechnie stosowana w całym kraju i uległa zmianie dopiero po wydaniu przez NSA uchwały z 23.10.2000 r. (OPK 17/2000), zakwestionowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich.
Skarżąca spółka podała, że podstawą zarejestrowania pojazdu był art. 59 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym. W myśl tych przepisów właściciel pojazdu podlegającego rejestracji obowiązany był przedstawić go do badania technicznego przed pierwszą rejestracją. Obowiązek ten nie dotyczył nowych pojazdów, na które wydane zostały świadectwa homologacji lub decyzje zwalniające pojazd z obowiązku homologacji. Warunki i tryb rejestracji pojazdów określał § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1993 r. Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 37, poz. 164), zgodnie z którym przy wniosku o rejestrację należało złożyć oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany - także ostatni dowód rejestracyjny. Jeśli było wymagane badanie techniczne to również dowód tego badania - § 3 ust. 5 tego rozporządzenia. Nie istniał zatem obowiązek właściciela przedstawienia świadectwa homologacji, jeżeli zgodnie z art. 64 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 1.02.1983 r - Prawo o ruchu drogowym, pojazd podlegał badaniom technicznym, a zatem nie posiadał homologacji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] Nr[...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 1 uat. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym, § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów ( Dz. U. z 1996 r Nr 155, poz. 772 ) – utrzymało w mocy własną decyzję z [..]
Organ administracji nie podzielił poglądu skarżącej spółki, iż bezprzedmiotowe było postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji pojazdu. Fakt zbycia przedmiotowego samochodu nie spowodował, w ocenie Kolegium, automatycznej utraty bytu ww. decyzji, której eliminacja z obrotu prawnego mogła nastąpić jedynie w sposób określony w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (przez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności). Organ podtrzymał również stanowisko, iż przy wydaniu decyzji z dnia 10 kwietnia 1996 r., doszło do rażącego naruszenia prawa, które uzasadniało stwierdzenie jej nieważności.
Z akt administracyjnych wynika, że adresatem tej decyzji, poza Prokuratorem Okręgowym w Ł. i Wydziałem Komunikacji[...] , była tylko A. sp. z o.o. w W.
W skardze skierowanej w dniu 18 kwietnia 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi A. sp. z o.o. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym, jak i prawnym, a w konsekwencji brak ustalenia stanu rzeczywistego sprawy – nieistnienia w obrocie prawnym decyzji będącej przedmiotem postępowania, jak i podmiotu, na rzecz którego decyzja została wydana;
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa, nieuwzględnienie powszechnej w całym kraju praktyki stosowania przepisów art. 59 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym;
- art. 77 i 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego w przedmiocie ustalenia faktu wydania nowej decyzji – dowodu rejestracyjnego nabywcy pojazdu, a tym samym brak ustalenia, że będąca przedmiotem postępowania decyzja nie istnieje i strona postępowania nie posiada w czasie prowadzonego postępowania żadnych praw i obowiązków z niej wynikających;
- art. 30 § 4 k.p.a. przez przyjęcie, że decyzja o zarejestrowaniu pojazdu dotyczy praw zbywalnych i tym samym A. sp. z o.o. posiada przymiot strony w postępowaniu;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez brak stwierdzenia z jakich powodów naruszenie przepisów § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, polegające na wpisaniu do dowodu rejestracyjnego zmiany typu pojazdu, stanowi rażące naruszenie prawa, mimo utraty bytu prawnego przez decyzję o zarejestrowaniu pojazdu;
- art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 3 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 14 kwietnia 1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów.
Skarżąca ponownie podniosła, iż nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Rejestracja pojazdu, dokonana decyzją Prezydenta Miasta Ł., nastąpiła na rzecz ówczesnego jego właściciela –B. sp. z o.o. Spółka ta utraciła byt prawny w wyniku przyłączenia do A. sp. z o.o. W konsekwencji nastąpiło przejście na A. sp. z o.o. uprawnień posiadanych przez B. sp. z o.o. Do uprawnień tych nie można, zdaniem skarżącej, zaliczyć wynikających z decyzji o rejestracji uprawnień do poruszania się po drogach publicznych, których materialnym wyrazem jest dokument – dowód rejestracyjny. Uprawnienie to jest uprawnieniem osobistym ze sfery prawa publicznego, które nie może być przedmiotem obrotu prawnego – jest niezbywalne. Nie mogło być zatem przeniesione na A. sp. z o.o. – zgodnie bowiem z art. 30 § 4 k.p.a. na inny podmiot przenieść można wyłącznie prawa zbywalne. Ponadto skarżąca podtrzymała swoją argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 22 stycznia 2002 r. i wskazywała, że nie może obecnie ponosić konsekwencji błędnego działania organów administracji, dokonujących rejestracji pojazdu na podstawie przedstawionych przez stronę dokumentów.
W konkluzji wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO w Ł. z [..]
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł., który zgłosił udział w sprawie pismem z dnia 29 kwietnia 2005 r. wnosił o uchylenie obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r. Na wstępie wyjaśnić więc należy, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). W myśl art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a. właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi, nie może jedynie (poza wypadkiem wady powodującej konieczność stwierdzenia nieważności decyzji) orzekać na niekorzyść strony (art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Badając w niniejszej sprawie zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Szczegółowa analiza akt niniejszej sprawy wykazała, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie stanowi - zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.- podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W postępowaniu nie brała bowiem udziału – bez swej winy - jedna ze stron. Podkreślić należy, iż przez “brak udziału" należy rozumieć zarówno sytuację, w której strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu jak również taką, gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach podejmowanych na etapie postępowania przygotowawczego. Skonkretyzowana w treści art. 10 §1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym nakłada na organ to postępowanie prowadzący obowiązek zapewnienia stronie prawnych możliwości podejmowania przez podmiot wszelkich czynności, które mogą przyczynić się do obrony jej interesów (Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1998 r. sygnatura akt I SA/Lu 652/97, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX Wydawnictwa Prawniczego LEX pod nr 34721). W myśl bowiem art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyrazem tej zasady jest m.in. konieczność zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), doręczenia wydanej w sprawie decyzji (art. 109 § 1 k.p.a.) oraz doręczenia zawiadomienia o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 131 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.). Nie doręczenie któregokolwiek z powyższych pism prowadzi nieuchronnie do pozbawienia strony postępowania prawa do czynnego w nim udziału. Ustalenie natomiast, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu prowadzi do stwierdzenia, że miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu. Przed wszczęciem postępowania pojazd ten został zbyty przez B. sp. z o.o. w Ł. na rzecz C S.A. w Ł., któremu to zgodnie z art. 61 ustawy Prawo o ruchu drogowym zbywca wydał dowód rejestracyjny. Stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu ma więc wpływ na ewentualną sytuację prawną nabywcy rzeczy i byt prawny wydanej na jego rzecz decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o pierwotnej rejestracji bowiem, wiązać się będzie z uchyleniem – w wyniku wznowienia postępowania – decyzji o rejestracji wydanej na rzecz kolejnego nabywcy. W tym zaś postępowaniu aktualny właściciel pojazdu nie będzie już mógł skutecznie kwestionować decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pierwotnej rejestracji. W ocenie Sądu, nie ma zatem wątpliwości, iż aktualny właściciel przedmiotowego pojazdu posiada interes prawny – w rozumieniu art. 28 k.p.a. – w występowaniu w toczącym się postępowaniu administracyjnym, jako strona postępowania. Organy administracji winny dołożyć wszelkich starań, by zarówno poprzedni jak i aktualny właściciel pojazdu brał udział w toku wszystkich etapów postępowania. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika tymczasem, iż podmiotowi, który nabył przedmiotowy pojazd (C. S.A. w Ł.) przesłano jedynie decyzję SKO z [...] Nie przesłano natomiast ani zawiadomienia o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 22 stycznia 2002 r., ani też zaskarżonej decyzji z 28 lutego 2002 r. W aktach administracyjnych brak także dowodu doręczenia nabywcy pojazdu pisma zawiadamiającego o wszczęciu przez SKO postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wskazane wyżej uchybienie procesowe nie może zostać w żaden sposób konwalidowane, prowadzenie postępowania przy niezawinionym braku udziału strony stanowi bezwarunkową podstawę wznowienia tego postępowania i to niezależnie od tego, czy to naruszenie procedury ma wpływ na treść decyzji czy też nie (Sąd podziela w tym zakresie wyrażony w wyroku NSA z dnia 1 lipca 1999 r. sygnatura akt IV SA 595/99, opub. w LEX pod nr 47888.). Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2004 r. - OSK 831/04 (niepublikowany) wydanym w sprawie o bardzo podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżone decyzje zostały także wydane z naruszeniem art. 7, 77, 80, i 107 § 3 k.p.a. Wbrew wymogom, wynikającym z powołanych przepisów organ administracji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Nie wyjaśnił bowiem, na jakiej podstawie uznał stronę skarżącą za następcę prawnego B. spółki z o.o. w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a. W aktach sprawy brak jest dokumentów, dotyczących połączenia B. ze skarżącą spółką, nie oceniono też – mimo zarzutu strony skarżącej - ewentualnego przejścia na skarżącą uprawnień wynikających z decyzji Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie rejestracji pojazdu i dopuszczalności takiego przejęcia w świetle art. 283 i 284 § 1 k.h. To uchybienie mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien zapewnić udział kolejnym nabywcom pojazdu i wykazać dostateczną aktywność, aby umożliwić im czynny udział we wszystkich czynnościach całego postępowania. Winien także przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy skarżąca stała się, w wyniku połączenia z B. spółką z o.o., następcą prawnym tej ostatniej w przedmiocie uprawnień wynikających z rejestracji pojazdu. Wynik oceny dowodów winien zostać przedstawiony w uzasadnieniu decyzji.
Z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania i mogących mieć wpływ na wynik postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Uchybienia dotyczyły bowiem całego postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Czyniło to celowym, dla końcowego załatwienia sprawy, uchylenie obu decyzji na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Każda ze stron ponosi we własnym zakresie koszty postępowania (art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), strona skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego nie złożyła bowiem do chwili zamknięcia rozprawy wniosku o zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI