II SA/Ka 864/03

II SA/Ka 864/03 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-28
Data wpływu
2003-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Sygn. akt 3 / II SA / Ka 864 / 03 P O S T A N O W I E N I E Dnia 28 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie : NSA Anna Apollo ( spr.) Asesor WSA Barbara Orzepowska - Kyć Protokolant : sekretarz sądowy Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005r., na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "A" w W. na czynność Burmistrza Miasta W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Skarżąca Gminna Spółdzielnia "A" w W. zakwestionowała stanowisko Burmistrza Miasta W. wyrażone w piśmie z dnia [...] r. w którym określono wysokość opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napoi alkoholowych, za podstawę przyjmując wartość sprzedaży brutto w sklepach należących do skarżącej. Domagała się zwrotu niesłusznie naliczonego podatku VAT
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 stycznia 2003r. skarżąca nie zgodziła ze sposobem ustalenia przez Burmistrza Miasta W. opłaty na podstawie całkowitego przychodu ze sprzedaży alkoholu w roku poprzedzającym ustalenie opłaty z uwzględnieniem VAT- u. Domagała się zwrotu niesłusznie naliczonego podatku w kwocie [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta W. wniósł o jej oddalenie. Nie zgadzając się ze stanowiskiem skarżącej podkreślił, że sposób ustalenia opłaty został wskazany w ustawie z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( tekst jednolity Dz. U. z 2002r. nr 147, poz. 1231 ze zm. ), a zasadność uwzględnienia, przy ustalaniu wartości sprzedaży stanowiącej podstawę określenia wysokości opłaty podatku VAT potwierdziło Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 30 stycznia 2002r. nr GN.4-6630/9/2002/48.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę.
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę można wnieść do sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa.
Wskazać w tym miejscu należy, iż skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm. ). Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 34 ust. 1 i 3 powołanej ostatnio ustawy, skargę można było wnieść do sądu po wyczerpaniu środków odwoławczych, a jeżeli ustawa nie przewidywała środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należało przed jej wniesieniem do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia prawa. Skargę można było wnieść po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.
Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, znajdującym swoje odzwierciedlenie w nadal aktualnej uchwale 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 1997r. OPK 1 / 97 ( opublikowanej w ONSA 1997 / 4 / 149 ) ustalanie opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest czynnością materialno – techniczną dotycząca obowiązku wynikającego z przepisu prawa, dokonywana w trybie pozaprocesowym przez właściwy organ lub w drodze samoobliczenia
Z akt administracyjnych wynika, że w oparciu o informację o wartości sprzedaży osiągniętej w placówkach skarżącej w 2001r. , przekazaną przez skarżącą w piśmie z dnia [...] 2002r. Burmistrz Miasta W. w piśmie z dnia [...] 2002r. nr [...] określił wysokość opłat dla poszczególnych placówek skarżącej oraz ogólną wartość opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu na kwotę [...] PLN. Ustalił także, iż na poczet tej należności zapłacono [...] PLN i wezwał skarżącą do zapłaty do dnia [...] 2002r. kwoty [...] PLN.
Powyższe pismo było czynnością materialno – techniczną, zawierało rachunkowe ustalenie wysokości opłaty oraz wezwanie do jej uiszczenia. Określało wysokość obowiązku skarżącej wynikającego z art. 11’ ust. 1 i 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Następnie skarżąca pismem z dnia [...] 2002r. wyraziła sprzeciw przeciwko ustaleniu przez właściwy organ – Burmistrza Miasta W. wysokości opłaty za sprzedaż alkoholu. Przedstawiła własne wyliczenie wysokości tej opłaty na kwotę [...] PLN i zobowiązała się do niezwłocznej zapłaty różnicy w kwocie [...] PLN.
W odpowiedzi na to pismo, będące wezwaniem do zmiany przez właściwy organ stanowiska zajętego już w piśmie z dnia [...] 2002r., a więc w istocie będącym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jakim w ocenie skarżącej był wadliwy sposób ustalenia wysokości opłaty, Burmistrz Miasta W. i w piśmie z dnia [...] 2003r. wyjaśnił skarżącej sposób ustalenia podstawy obliczenia wysokości opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu i wezwał ją do zapłaty reszty, w jego ocenie, prawidłowo ustalonej opłaty w wysokości [...] PLN do dnia [...] 2002r. Do pisma załączył tabelkę zawierającą wyliczenie opłaty oraz kserokopię pisma Ministerstwa Finansów z dnia 30 stycznia 2002r. potwierdzającego dokonanego przez niego wyliczenia. Pismo to, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i jego treść, należało uznać za odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie Burmistrz Miasta W. w tym piśmie zmniejszył pierwotnie ustaloną opłatę.
Po raz kolejny skarżąca wezwała Burmistrza Miasta W. do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia [...] 2003r., domagając się w nim korekty wysokości opłaty ustalonej na kwotę [...] PLN i zwrotu podatku VAT w wysokości [...] PLN. W odpowiedzi na to wezwanie właściwy organ w piśmie z dnia [...] 2003r. stwierdził, iż podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] 2002r.
Wobec powyższego przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy należało rozważyć, czy skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna, skoro skarżąca dwukrotnie wzywała organ w trybie obowiązującego wówczas art. 34 ust. 3 ustawy o NSA ( obecnie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) do usunięcia naruszenia prawa.
Wezwanie do usunięci naruszenia prawa jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu zmianę czynności materialno – technicznej dokonanej przez właściwy organ, a stwierdzającej, w rozpoznawanej sprawie, obowiązek skarżącej uiszczenia należnej opłaty za sprzedaż alkoholu. Wezwanie organu do samokontroli czynności materialno – technicznej konkretyzuje podmiot, którego interes prawny został naruszony oraz czynność będącą tego przyczyną. Organ mógł w terminie 30 dni zmienić tę czynność lub zachować się biernie. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywoływało skutki prawne, było i jest surogatem środka odwoławczego. Zatem nie należy go traktować w sposób odmienny od klasycznych środków odwoławczych. Oznacza to, że ten sam podmiot nie może wielokrotnie wzywać organu do usunięcia naruszenia prawa. W przeciwnym razie byłoby to sprzeczne z konstytucyjna zasadą równości wobec prawa wyrażoną w art. 78 Konstytucji RP. Prowadzi to do wniosku, że wezwanie było i jest czynnością prawną przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej czynności jednokrotnie. Następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu nie są już wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czy art. 34 ust. 3 ustawy o NSA.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 obowiązującej w dniu wniesienia do Sądu skargi ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę wnosiło się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającej wniesienie skargi.
Skoro przedmiotem skargi była w istocie wysokość ustalonej przez Burmistrza Miasta W. na 2002r. opłaty za sprzedaż alkoholu przez skarżącą, a w szczególności uwzględnienie w podstawie obliczenia tej opłaty podatku VAT i w konsekwencji ustalenie jej w wysokości wyższej, niż żądała tego skarżąca, to wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa przez Burmistrza Miasta W. i dokonanego w czynności materialno – technicznej ustalenia wysokości opłaty z dnia [...] 2002r. było pismo skarżącej z dnia [...] 2002r., na które otrzymała negatywną dla niej odpowiedź w piśmie właściwego organu z dnia [...] 2002r. Kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez korektę wysokości opłaty i zwrot podatku VAT, który w ocenie skarżącej bezpodstawnie uwzględniono w podstawie ustalenia wysokości opłaty, tj. wartości sprzedaży alkoholu w punktach skarżącej w 2001r. nie mogło już wywrzeć skutku prawnego. Było jedynie kolejną polemiką ze stanowiskiem organu i jednocześnie reakcją na wezwanie do uiszczenia reszty opłaty.
Wobec powyższego należało uznać, iż termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg po upływie 30 dni od dnia doręczenia Burmistrzowi Miasta W. pisma skarżącej z dnia [...] 2002r. , co nastąpiło [...] 2002r., a na które to wezwanie do usunięcia naruszenia prawa otrzymała odpowiedź w piśmie z dnia [...] 2002r. Zatem skargę należało wnieść w terminie 30 dni poczynając od dnia [...] 2002r. Tego terminu skarżąca nie zachowała. Skargę wniosła po roku. Dlatego jako spóźnioną. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucono.