II SA/Ka 844/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego, uznając, że utworzenie nowego obszaru górniczego jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła uzgodnienia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego przez "A" S.A. w K. Prezydent K. odmówił uzgodnienia, powołując się na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo uzgodniło koncesję, następnie stwierdziło nieważność swojej decyzji, a ostatecznie utrzymało w mocy postanowienie o odmowie uzgodnienia. Po uchyleniu przez NSA poprzednich postanowień SKO, sąd administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że utworzenie nowego obszaru górniczego jest sprzeczne z planem miejscowym.
Sprawa dotyczyła wniosku "A" S.A. o uzgodnienie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]" w K. Prezydent K. odmówił uzgodnienia, wskazując na niezgodność z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K., który przewidywał ograniczenia w rozwoju przemysłu i przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla. Po uchyleniu przez SKO postanowienia Prezydenta, Kolegium samo uzgodniło koncesję, powołując się na inną interpretację planu. Następnie jednak SKO stwierdziło nieważność swojego postanowienia uzgadniającego, uznając, że lokalizacja nowych obszarów górniczych jest sprzeczna z planem. Po kolejnych perturbacjach prawnych, w tym wyrokach NSA, SKO utrzymało w mocy postanowienie o odmowie uzgodnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę "A" S.A., uznając, że utworzenie nowego obszaru górniczego jest sprzeczne z zapisem planu miejscowego "blokowanie tworzenia nowych obszarów górniczych". Sąd podkreślił, że definicja obszaru górniczego wiąże się z utworzeniem nowego obszaru, co jest niedopuszczalne w świetle planu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, utworzenie nowego obszaru górniczego jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapis planu "blokowanie tworzenia nowych obszarów górniczych" należy interpretować jako bezwzględny zakaz. Definicja obszaru górniczego wiąże się z utworzeniem nowego obszaru, co jest niedopuszczalne w świetle planu.
Przepisy (12)
Główne
p.g.g. art. 16 § ust. 5
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Udzielenie koncesji wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia z powodu rażącego naruszenia prawa.
u.p.z.p. art. 67 § ust. 1a i ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy ważności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed wejściem w życie ustawy.
u.p.z.p. art. 87 § pkt 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy zachowania mocy obowiązującej miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed 1 stycznia 1995 r.
u.p.p. art. 16 § ust. 5
Ustawa o planowaniu przestrzennym
Udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
p.g.g. art. 6 § pkt 8
Prawo geologiczne i górnicze
Definicja obszaru górniczego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne.
u.s.k.o. art. 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
p.p.s.a. art. 99
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążąca moc oceny prawnej NSA dla WSA.
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 27 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wyłączenia członka kolegium.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Małgorzata Jużków
członek
Krzysztof Targoński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 844/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-03-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Targoński /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2006r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Małgorzaty Słowińskiej sprawy ze "A" S.A. w K., Związku Zawodowego "B", Związku Zawodowego "C", "D", Związku Zawodowego "E", "F" w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent K. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił uzgodnienia koncesji "A" S.A. w K. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża " [...]", przedłożonej przy piśmie Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] 1999 r./[...]/.
W następstwie wniesionego, przez "A" S.A., zażalenia na to postanowienie zostało ono uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. i przekazane do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z [...] r. nr [...] Prezydent K. odmówił uzgodnienia przedmiotowej koncesji. Jako podstawę prawną wskazał m.in. art. 16 ust.5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) oraz art.106 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że utworzenie nowego obszaru górniczego i udzielenie koncesji na prowadzenie wydobycia węgla kamiennego jest niezgodne z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K., przyjętego Uchwałą Rady Miejskiej z dnia 1 lipca 1991 r. Nr XXIV/120/91 będącego prawem miejscowym. Plan ten przewiduje (...) "możliwość rozwoju przemysłu wyłącznie w granicach terenów obecnie zagospodarowanych przemysłowo" i ... "przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla.." Tworzenie nowego obszaru górniczego zmierza zaś niewątpliwie do powiększenia terenów eksploatowanych przez przemysł węglowy. Zamierzona eksploatacja systemem z zawałem stropu jest też sprzeczna z zapisem planu o "przeciwdziałaniu niszczącej podziemnej eksploatacji węgla".
W zażaleniu na to postanowienie "A" S.A. wniósł o jego zmianę przez dokonanie uzgodnienia względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zarzucił, że jest ono przedwczesne, gdyż nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na wynik postępowania i, że dokonano błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co do zgodności zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zamierzoną działalnością wydobywczą. Błędnie przyjęto jakoby zamierzona koncesja miała doprowadzić do powstania nowych terenów przemysłowych, w sytuacji kiedy zamiarem wnioskodawcy nie jest powiększanie obiektów zakładu górniczego znajdujących się na powierzchni. Błędnie także przyjęto, że koncesja ma prowadzić do zwiększenia, rozwoju wydobycia węgla kamiennego oraz, iż narusza ona zapis planu zagospodarowania o "przeciwdziałaniu niszczącej podziemnej eksploatacji węgla". Wyjaśniano, że wpływy przewidzianej eksploatacji nie przekroczą tzw. II kategorii, co nie będzie kolidowało z dotychczasowym i przyszłym zagospodarowaniem terenu.
Po rozpoznaniu tego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] uchyliło postanowienie Prezydenta K. odmawiające uzgodnienia koncesji i orzekło co do istoty sprawy uzgadniając pozytywnie udzielenie koncesji "A" S.A. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]" /z części pokładu [...]/ położonego na terenie miasta K., objętego obszarem górniczym "[...]".
W uzasadnieniu tego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na ustalenia ogólne obowiązującego miejscowego perspektywicznego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzonego uchwałą nr XXIV/120/91 Rady Miejskiej w K. z dnia 1 lipca 1991 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1991 r. Nr [...], poz. [...]) zmienionego uchwałą tej Rady z dnia 29 listopada 1994 r. nr VIII/59/94 (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994 r. Nr [...], poz. [...]), którego ustalenia stanowią m.in.:
-możliwość rozwoju przemysłu wyłącznie w granicach terenów obecnie zagospodarowanych przemysłowo, jeżeli plan nie przeznacza ich na inne cele,
- przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla i obwarowanie jej warunkami dostosowania sposobu działalności górniczej do wymogów zagospodarowania powierzchni,
- zakaz zwiększania terenów przemysłowych w miecie, również w przypadku rozbudowy obiektów przemysłowych,
- blokowanie dalszego tempa rozwoju kompleksu paliwowo-energetycznego, a tym bardziej nowych lokalizacji tego przemysłu,
- blokowanie tempa eksploatacji węgla kamiennego, bezwzględne dostosowanie eksploatacji do wymogów ochrony powierzchni.
W ocenie organu odwoławczego z "prostej wykładni tych zapisów wynika, iż nie wykluczają one całkowicie eksploatacji węgla" a ograniczają jedynie lokalizację obiektów przemysłowych na powierzchni i nakazują dostosowanie eksploatacji węgla do wymogów ochrony powierzchni. Skoro koncesja jednoznacznie określa rodzaj i sposób prowadzenia działalności oraz ustanawia obszar i teren górniczy, to jej udzielenie nie narusza wyżej przytoczonych zapisów planu. Zdaniem SKO postanowienie w przedmiocie uzgodnienia koncesji nie ma charakteru uznaniowego, gdyż opiera się na kryterium obiektywnym /wykładni treści planu/ i dlatego też zachodzi sytuacja określona w art. 138 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy uznał zatem, iż dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto Kolegium stwierdziło, że akcentowana przez organ pierwszej instancji technologia wydobywania kopaliny, w tym wymogi ochrony środowiska oraz sposób zapobiegania szkodom i ich naprawiania określa plan ruchu zakładu górniczego, zatwierdzany w odrębnym postępowaniu.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., uwzględniając wniosek Prezydenta K. z 14 stycznia 2000, wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia [...] r., lecz umorzyło je, bowiem uznało, że postanowienie to jest dotknięte wadą nieważności.
Kolejnym zatem postanowieniem z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność postanowienia z dnia [...] r. pozytywnie uzgadniającego koncesję.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek pełnomocnika "A" S.A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie zaskarżone zostało przez "A" do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach, który wyrokiem z dnia 8 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 772/00 uchylił je wraz z poprzedzającym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], wskazując jako podstawę prawną do uwzględnienia skargi art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Również wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z 8 czerwca 2002 r. sygn. akt II S.A. 849/00 uchylone zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] r., nr [...] ( wydane po stwierdzeniu nieważności postanowienia SKO z dnia [...] r.) utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta K. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie uzgodnienia koncesji "A" S.A. w K. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]".
W związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności swojego postanowienia z [...] r., nr [...] w sprawie pozytywnego uzgodnienia koncesji. Postanowieniem z [...] r., nr [...] z powołaniem się na art. 2 ustawy z dnia 12 października o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 126 i 127 § 4 ww. Kodeksu stwierdziło jego nieważność.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że Kolegium ponownie zapoznało się m.in z pełną treścią miejscowego planu zagospodarowania miasta K., a w szczególności z pkt 6.3 tekstu części ogólnej planu zatytułowaną "Polityka związana z restruktruralizacja przemysłu" – gdzie zapisano m.in. "Stopień uciążliwości i szkodliwości wielu zakładów stwarza istotne zagrożenie dla mieszkańców oraz dla miasta wpływając na jego złą kondycję ekologiczną. Poprawy oczekuje się przez restrukturalizację przemysłu. Związana z nią polityka miasta, ustala:
- Pobudzanie procesów restrukturyzacyjnych zakładów przemysłowych, wdrażanie innowacji technologicznych i organizacyjnych oraz oszczędnej gospodarki zasobami nieodnawialnymi.
- Przestrzeganie norm i wymogów ochrony środowiska, racjonalizacja wykorzystania terenów, obowiązku utylizacji odpadów i rekultywacji terenów zniszczonych przez przemysł.
- Eliminowanie przestarzałych i nieefektywnych zakładów i technologii.
- Preferowanie na terenach istniejących zakładów działań modernizacyjnych charakteryzujących się:
▪ wysokim stopniem przetwórstwa,
▪ wyższymi kwalifikacjami pracowników,
▪ zmniejszaniem zatrudnienia,
▪ niską energo i wodochłonnością,
▪ brakiem uciążliwości dla środowiska,
▪ wykorzystaniem surowców wtórnych.
- Blokowanie dalszego rozwoju kompleksu paliwowo-energetycznego jako szczególnie niebezpiecznego dla rozwoju miasta, a tym bardziej nowych lokalizacji tego typu.
- Blokowanie tempa eksploatacji węgla kamiennego.
- Blokowanie tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji górniczej na nowych terenach.
- Bezwzględne przestrzeganie technologii eksploatacji węgla dostosowanej do wymogów ochrony powierzchni."
Natomiast w części 8 planu zapisano, iż "plan ma charakter konstytucyjny, a tym samym obowiązujący w sensie ideowym w rozwiązywaniu głównych problemów rozwoju miasta. Interpretacja tych ustaleń nie może odbiegać od ich intencji i wymaga dosłownego przeniesienia w zakresie:
- celów rozwoju,
- głównych kierunków rozwoju przestrzennego,
- strategii rozwoju.
Zmiana tych ustaleń oznacza konieczność sporządzenia nowego planu ogólnego zagospodarowania miasta".
Przedstawiona powyżej treść Planu odbiega od tej, która przyjęta została przez Kolegium jako podstawa prawna do wydania postanowienia z dnia [...] r.. Na podstawie wyżej przytoczonej treści Planu Kolegium uznało, że lokalizacja nowych obszarów górniczych na terenie miasta K. pozostaje w sprzeczności z postanowieniami Planu, który jest aktem prawa miejscowego, czyli przepisem o charakterze powszechnie obowiązującym. Występują zatem przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. rażące naruszenie prawa, uzasadniające do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] r., ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 5 prawa górniczego przesłanką do wydania uzgodnienia koncesji jest zgodność zamierzonej działalności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy "A" S.A. zarzucił, że:
- postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, w stopniu oczywiście wpływającym na wynik postępowania i materialnoprawnych,
- zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczone zostało osobie, której pełnomocnictwo wygasło z doręczeniem wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach II SA/Ka 772/00 i 849/00, a zatem skoro strona nie została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania, to nie miała możliwości obrony swoich interesów,
- pominięta została ocena prawna wyrażona w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2002 r..
W związku z powyższym wniesiono o przeprowadzenie w toku ponownego rozpoznania rozprawy administracyjnej, uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.
Przed rozpoznaniem wniosku "A" S.A., Samorządowe Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. rozpoznało kwestie wpadkowe związane z odmową zawieszenia postępowania, dopuszczeniem i odmową dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony organizacji społecznych.
Zaskarżonym postanowieniem dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powołując się na art. 2 ustawy z dnia 12 października o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienia z dnia [...] r., nr [...].
W uzasadnieniu tego w rozstrzygnięcia stwierdzono w szczególności, że w dniu 18 października 1999 r. do Kolegium wpłynęło pismo, w którym "A" S.A. udzielił pełnomocnictwa A. L. i W. T. do działania w sprawie zażalenia "A" na postanowienie Prezydenta K. z dnia [...] r.. Z kolei w dniu 25 października 1999 r. "A" udzielił tym samym osobom pełnomocnictwa do występowania w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta K. w sprawie o uzgodnienie koncesji, jak również w postępowaniu prowadzonym przez organ drugiej instancji z prawem zaskarżania do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do Kolegium do dnia 23 września 2002 r. nie wpłynęła żadna informacja o cofnięciu ww. pełnomocnictw. W dniu 5 września 2002 r. pełnomocnikowi A. L. doręczone zostało zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] r., który nawiązując do zawiadomienia wniósł (pismo z dnia 11 września 2002 r.) o zakreślenie dłuższego terminu do zajęcia stanowiska w sprawie, co najmniej do 23 września 2002 r.. Następnie A. L. powiadomił Kolegium (pismo z dnia 23 września 2002 r.), że zawiadomienie o wszczęciu postępowanie zostało błędnie do niego skierowane, bowiem nie jest pełnomocnikiem "A", gdyż jego pełnomocnictwo wygasło wraz z zakończeniem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawach II SA/Ka 772/00 i 849/00. Kolejnego pełnomocnictwa "A" udzielił A. L. oraz W. T. w dniu 28 października 2002 r.. Na rozprawie administracyjnej 22 listopada 2002 r. A. L. oświadczył , że zwracając się do Kolegium pismem z dnia 11 września 2002r. działał jako pełnomocnik "A", a informację o wszczęciu postępowania przekazał mocodawcy prawdopodobnie w [...] 2002 r.. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że "A" został prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania, za pośrednictwem pełnomocnika A. L.. Dodatkowo powołało się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1989 r., gzie Sąd wyraził pogląd, iż zakres pełnomocnictwa procesowego udzielonego na podstawie art. 33 Kodeksu postępowania administracyjnego obejmuje umocowanie do działania w postępowaniu administracyjnym zarówno głównym, jak i w postępowaniach nadzwyczajnych.
Powołując się na art. 16 ust. 5 prawa górniczego zaakcentowano, że w sprawie uzgodnienia koncesji kluczową rolę odgrywa treść miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K.. Plan stanowi załącznik do uchwały Rady Miejskiej w K. nr XXIV/120/91 z dnia 1 lipca 1991 r.. Po przytoczeniu pkt 6.3 tekstu planu - zeszyt nr 1 – ustalenia ogólne dla miasta (str. 13 i 14 ) wskazano, że ww. plan zmieniony został uchwałą Rady Miejskiej K. z dnia 29 listopada 1994 r. nr VIII/59/94 w zakresie wynikającym z potrzeby uzupełnienia ustaleń planu o warunki i sposoby realizacji planu tam, gdzie plan zmienia dotychczasowy sposób użytkowania i zainwestowania terenów. W części A – "Tekst planu" wprowadzony został wówczas pkt 7.11 "Ochrona powierzchni przed skutkami eksploatacji górniczej", który stanowił, iż "Plan ustala ochronę powierzchni terenu przed skutkami – w sposób nie naruszający istniejącego i projektowanego użytkowania i funkcjonowania:
- zainwestowania kubaturowego
- infrastruktury technicznej (naziemnej i podziemnej)
- komunikacji
a także użytkowania terenów nie zainwestowanych - lasów, łąk, użytków rolnych, - z zachowaniem równowagi środowiska naturalnego".
Tymczasem Kolegium podejmując postanowienie z dnia [...] r. oparło swoje rozstrzygnięcie na dokumencie "Zeszyt nr 1 USTALENIA OGÓLNE DLA MIASTA K., grudzień 1994 r.", który nie stanowił części miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K.. Zapisy zawarte w pkt 7.3 tego dokumentu zawierają częściowo zapisy z korekty planu z 1994 r., a częściowo zapisy z dokumentu "Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego w K. Synteza opisu K., czerwiec 1990 r." – który jednakże nie stanowił części planu uchwalonego przez Radę Miejską. Postanowienie z dnia [...] r. pozostaje zatem w sprzeczności z treścią obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc z przepisem aktu prawa miejscowego. Sprzeczność ta stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ w wyniku jej wystąpienia powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Postanowienie to zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach. Skargi wniesione zostały przez:
I) pełnomocnika "A" S.A. w K., który wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniesiono, że:
1). Czynność zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] r. (pismo SKO z dnia 28 sierpnia 2002r.) obarczona była istotnymi uchybieniami polegającymi na:
- podpisaniu zawiadomienia przez tylko jednego członka Kolegium,
- w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek informacji, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania stanowi akt woli jakiegokolwiek zespołu orzekającego,
- doręczone zostało radcy prawnemu A. L., którego pełnomocnictwo do reprezentowania "A" (jako pełnomocnictwo rodzajowe, do występowania wyłącznie przed NSA) wygasło z chwilą doręczenia mu odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 772/00.
2). Zaskarżone postanowienie zostało podjęte bez prób wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a na dodatek z naruszeniem zasad proceduralnych:
- selektywnie traktowano strony postępowania, podważając konstytucyjną zasadę równości oraz zasadę zaufania do organów państwa,
- naruszono prawa przysługujące "A" w stopniu wpływającym na wynik postępowania,
- protokół z dnia 15 listopada 2002 r. nie odpowiada wymaganiom art. 68 § 1 K.p.a..
3) "G" nie domagał się dopuszczenia do udziału w postępowaniu, a był powiadamiany o podejmowanych czynnościach i uczestniczył w rozprawach. Dopiero po interwencji skarżącej, postanowieniem z dnia [...] r., został on dopuszczony do udziału w postępowaniu na prawach strony. Brak jest dowodu, że "G" jest właściwy miejscowo do przestrzeni objętej sporem.
4). Odmówiono prawa do udziału w postępowaniu związkom zawodowym. Tego rodzaju stanowisko SKO prowadzi do pozbawienia związków zawodowych przysługujących im uprawnień, zwłaszcza związanych z ochroną interesów pracowniczych.
5). Przed podjęciem zaskarżonego postanowienia SKO nie stworzyło skarżącej możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz do wypowiedzenia się co do dokonanych ustaleń. Powielono błąd jaki został wytknięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2002 r.. Po rozprawie administracyjnej prowadzono postępowanie dowodowe, czego dowodem jest wystąpienie organu z dnia 20 lutego 2003 r. skierowane do Prezydenta K., przesłane do wiadomości niektórym stronom z pominięciem Związku "H".
6). "A" nie został powiadomiony o odpowiedzi, zawierającej istotne dla sprawy okoliczności, udzielonej przez Prezydenta K. na ww. pismo, ani też o zamknięciu postępowania wyjaśniającego. Tym samym postępowanie dowodowe prowadzone było w sposób nie pozwalający na zajęcie stronie stanowiska co do dokonanych przez organ ustaleń. Składane przez skarżącą wnioski dowodowe zostały zignorowane, przy czym nie wyjaśniono dlaczego odstąpiono od ich przeprowadzenia.
7). Skład orzekający w sprawie był niewłaściwy, bowiem dwie osoby z tego składu uczestniczyły w wydaniu postanowień SKO z [...] i [...] r.. Z kolei cały skład orzekający, który wydał postanowienie z dnia [...] r. uczestniczył w wydaniu postanowienia z dnia [...] r..
8). Nie przeprowadzono jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w kwestii, czy zamierzenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Urząd Miasta w K. odmówił skarżącej dostępu do planu.
9).Brak jest dowodów, że znajdujące się w aktach sprawy kopie planu są zgodne z uchwałami Rady Miejskiej. W dzienniku Urzędowym Województwa [...] ogłoszono wyłącznie uchwałę w sprawie planu, nie ogłoszono natomiast tekstu planu, ani jego części graficznej. Rozwiązanie takie ewidentnie narusza zasady promulgacji aktów prawa miejscowego. Niedopuszczalne jest, aby akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym nie podlegał publikacji. Ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. wyraźnie odróżniała "ogłoszenie planu" w dzienniku urzędowym "od informacji o uchwaleniu planu" zamieszczanej na tablicy ogłoszeń.
10). Kolegium dowolnie przyjęło, że planem miejscowym jest inny tekst niż ten, w oparciu o który wydało postanowienie z dnia [...] r.. Tekst planu znajdujący się w t. VI akt Kolegium (tj. załącznik do uchwały z 1 lipca 1991 r.) jest niekompletny -brak wielu stron - pisany zróżnicowaną czcionką, a ponadto różni się od innego egzemplarza tego samego załącznika numeracją stron i układem zewnętrznym. Choć skarżąca zwracała uwagę na te okoliczności, to jednak Kolegium nie odniosło się do nich.
11). Tekst planu przyjęty przez Kolegium jako "prawdziwy" nie pozostaje w sprzeczności z planowanym zamierzeniem. Obszar górniczy "[...]" nie jest obszarem nowym, bowiem jest to przestrzeń objęta dotychczasowym obszarem "[...]".
12) Brak jest argumentów prawnych świadczących o tym, że władztwo planistyczne gminy może sięgać do głębokości kilkuset metrów poniżej powierzchni terenu, czyli poza granice nieruchomości gruntowych.
13). Wbrew stanowisku Kolegium nie zachodzi jakkolwiek kolizja pomiędzy postanowieniem z dnia [...] r., a planem miejscowym.
14) Prezydent K. w identycznym stanie faktycznym nie widział przeszkód do uzgodnienia innych koncesji.
II) Związek Zawodowy "B" - podobnie jak "A" S.A., wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi w szczególności podniesiono, że Związek reprezentuje żywotne interesy pracowników "A", a zatem udział w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia koncesji koresponduje z zadaniami Związku, a przede wszystkim ochroną praw jego członków, co uprawnia go do udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Związek nie został dopuszczony przez Kolegium do udziału w postępowaniu administracyjnym, lecz rozstrzygnięcie to została zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważono, że prawo Związku do udziału w postępowaniu nie jest ani słabsze ani jakościowo gorsze niż racje "G", dopuszczonego do udziału w postępowaniu administracyjnym, zrzeszającego kilku właścicieli nieruchomości. Stanowisko Kolegium w kwestii udziału Związku w postępowaniu administracyjnym koliduje z postanowienia Konstytucji ( np. art. 59) i prowadzi do ubezwłasnowolnienia reprezentacji pracowniczej.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a w szczególności podważa ono ustrojową pozycję związków zawodowych. W ocenie Związku Kolegium chroni interesy wąskiego grona posiadaczy nieruchomości, pomijając kwestie związane z ochroną miejsc pracy. Kolegium nie wykazało także, czy prowadzone postępowanie dotyczy jakichkolwiek interesów Gminy K., która faktycznie dopuszczona została do udziału w postępowaniu.
Zgłoszono zastrzeżenia co do treści planu przyjętego przez Kolegium, przy czym wyrażono pogląd, iż w aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu wskazującego na sprzeczność zamierzenia z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. "A" na podstawie tego samego planu uzyskał uzgodnienia innych koncesji.
III Skargi zostały złożone również przez Związek Zawodowy "C", "D" i Związek Zawodowy "E". Związki te wniosły również o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarg przedstawiono analogiczną argumentację jak w skardze Związku Zawodowego "B".
IV W skardze złożonej przez "F" w K. wniesiono o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r..
W uzasadnieniu "F" podniosła, że:
- Kolegium naruszyło zasadę równości oraz zasadę zaufania do organów państwowych, bowiem nie dopuściło do udziału w postępowaniu związków zawodowych, faworyzując Komitet "B", który reprezentuje interesy tylko swoich członków,
- w postępowaniu były brane pod uwagę dwie wersje planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, a wersja przyjęta w zaskarżonym rozstrzygnięciu budzi wątpliwości i podejrzenie, że powstała w wyniku niedozwolonej modyfikacji pierwotnego tekstu z 1991 r. na użytek spornego postępowania uzgadniającego,
- nawet gdyby przyjąć, że wersja planu zaprezentowana w zaskarżonym postanowieniu jest obowiązująca, to i tak zamierzone przedsięwzięcie nie pozostaje z nią w sprzeczności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargi "A" S.A. i "F" w K., podtrzymując argumentacje zaprezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu, wniosło o ich oddalenie. Natomiast jeżeli chodzi o skargi Związków Zawodowych to wniosło o ich odrzucenie, bowiem pomiędzy przedmiotem postępowania, a celami statutowymi Związków nie wystąpiło powiązanie w sensie prawnym. Nadto wskazano, że Kolegium związane było postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 772/00 – które dotyczyło odmowy dopuszczenia Związków Zawodowych do udziału w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin.
Na rozprawie w dniu 24 lutego 2006 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z treści uchwały Rady Miejskiej K. z 20 marca 2000 r., nr XX/279/2000 w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Wojewody [...] Nr [...], poz. [...], która w pkt 8 -Ustalenia końcowe stanowi, że: "dla obszaru objętego zmianami planu tracą moc ustalenia w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonym uchwałą nr XXIV/120/91 Rady Miejskiej K.z 1 lipca 1991 r. (z późniejszymi zmianami) zawarte w: ...b) jednolitym tekście planu z uwzględnieniem zmian wprowadzonych do planu do końca grudnia 1994 r. – Zeszyt nr 2..." na okoliczność, że dokument, którym dysponowała skarżąca (ujednolicona wersja planu) był planem zagospodarowania. Kolegium zaś za podstawę swoich rozstrzygnięć przyjęło całkiem inną wersje planu, która w świetle przywołanej wyżej uchwały z 2000 r. nie może być za plan miejscowy uważana. Podkreślił również, że w dacie podjęcia zaskarżonego postanowienia, stosownie do zapisów ustawy z 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym (znowelizowanej 21 grudnia 2001 r. – Dz. U. Nr 154, poz.1804) nie obowiązywał już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na który powołuje się organ odwoławczy. W odrębnym piśmie, również złożonym na rozprawie, pełnomocnik skarżącej wniósł o zobowiązanie Kolegium do uporządkowania akt sprawy. Dodał, że brakuje tomu IV b, spis akt do tomu IB i tomu V nie koresponduje z zawartością tych tomów, przy czym w tomie V nie ma ani jednego pisma pełnomocnika kierowanego do Kolegium w dniu 27 października 2002 r., ani też wymienionego w spisie udzielonego mu pełnomocnictwa przez Związek Zawodowy "B", kserokopia planu znajdująca się w tomie VII jest niekompletna, podobnie wygląda sytuacja w tomie VI, gdzie odręczne adnotacje na wyciągu z planu nie pozwalają na ustalenie, czy i ewentualnie w jakim stopniu jest on zgodny z rzeczywistością. Powyższe okoliczności uzasadniają wniosek , że postępowanie zakończone zaskarżonym rozstrzygnięciem prowadzone było bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co z kolei mogło znacząco wpłynąć na wynik postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy przypomnieć, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W pierwszej kolejności należy wskazać okoliczności, które Sąd wziął pod uwagę oddalając skargi: Związku Zawodowego "B", Związku Zawodowego "C", "D", Związku Zawodowego "E".
Zgodnie z art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym".
Przez interes prawny, o którym mowa w przytoczony przepisie, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem należy rozumieć interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA 1748/83). O ile jednak w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, o tyle w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także na przepisach prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą więc może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424).
Odnosząc powyższe rozważania do skarg złożonych przez wymienione na wstępie Związki Zawodowe przyjdzie stwierdzić, że wykazały one jedynie istnienie interesu faktycznego w zaskarżeniu kwestionowanego postanowienia, natomiast nie udowodniły, aby istniała norma prawa pozwalająca na skonkretyzowanie tego interesu, możliwego do realizacji w drodze postępowania sądowoadministracyjnego.
Nie mogły również skutecznie zaskarżyć przedmiotowego postanowienia jako organizacje społeczne, reprezentująca interesy prawne innych osób. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest uzgodnienie koncesji, a tak zakreślony przedmiot postępowania nie mieści się w statutowych celach tych Związków, które to cele co do zasady związane są z ochroną praw pracowniczych. Nadto Związki nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, a skargi na postanowienia Kolegium w przedmiocie odmowy ich dopuszczenia do udziału w postępowaniu, toczącym się przed Kolegium, zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalone ( wyroki sygn. akt: 3/II SA/Ka 90/03, 3/II SA/Ka 91/03, 3/II SA/Ka 92/03, 3/II SA/Ka 94/03.)
Przed przystąpieniem do oceny zarzutów sformułowanych w skargach "A" S.A. i "F" w K. przypomnieć trzeba, że zaskarżone postanowienie zostało wydane po sądowoadministracyjnej kontroli postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] r., pozytywnie uzgadniającego koncesję.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 8 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 772/00 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu stwierdził m.in., że:
- nie może być kwestionowany skutecznie udział w postępowaniu, na prawach strony, Gminy K.. Interes prawny tej Gminy w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, wynika w szczególności z jej praw właścicielskich do nieruchomości położonych na terenie możliwego oddziaływania projektowanej eksploatacji górniczej. Należy przy tym odróżnić przymiot Gminy K. jako strony postępowania od statusu prawnego Prezydenta K. jako organu administracji publicznej orzekającego w pierwszej instancji, któremu niewątpliwie status strony postępowania nie przysługuje.
- Nie można podzielić stanowiska skarżącego jakoby władztwo planistyczne gminy wynikające z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nie obejmowało w ogóle terenów eksploatacji górniczej położonych pod powierzchnią ziemi. Pomijając już treść art. 143 K.c. należy zważyć, że eksploatacja górnicza może i najczęściej wywołuje skutki również na powierzchni ziemi. Tym samym nie jest ona wyłączona spod regulacji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
- Nie można zgodzić się ze stanowiskiem "A", że o treści obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego K. rozstrzyga fakt wydania wcześniejszych uzgodnień w oparciu o treść tego planu w wersji korzystnej dla "A".
- Bezpodstawne są sugestie jakoby miejscowy perspektywiczny plan zagospodarowania przestrzennego m. K. uchwalony uchwałą nr XXIV/120/91 Rady Miejskiej w K. z dnia 1 lipca1991 r. i zmieniony uchwałą tej Rady z dnia 29 listopada 1994 r. nie stanowił prawa miejscowego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 16 ust. 5 prawa górniczego, a to z tego względu, że nie został ogłoszony w pełnym brzmieniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Warunkiem wejścia w życie planu miejscowego, uchwalonego na podstawie ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, nie było ogłoszenie tekstu całego planu, lecz ogłoszenie tekstu uchwały rady o planie miejscowym. Ponieważ do takiego ogłoszenia uchwał Rady Miejskiej K. z dnia 1 lipca 1991 r. i 29 listopada 1994 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] doszło, to statuowany tymi uchwałami miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta K. jest obowiązującym przepisem gminnym. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 14 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obecnie (w dacie orzekania przez Sąd) ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym podlega cały plan zagospodarowania przestrzennego, bowiem stanowi on treść uchwały. Są to jednak przepisy, które weszły w życie dopiero 1 stycznia 1995 r. i dlatego do spornego planu zagospodarowania K. nie mają zastosowania.
W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100 (nie dotyczy rozpoznawanej sprawy – dopisek Sądu), wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia".
Powyższe oznacza, że zarzuty skarg "A" S.A. i "F", w zakresie w jakim poddane zostały ocenie Sądu w wyżej opisanym wyroku ( m.in.: udział w postępowaniu Prezydenta K. jako przedstawiciela Gminy K., zakres władztwa planistycznego, plan jako akt prawa miejscowego, brak obowiązku ogłaszania pełnej treści planu oraz brak wpływu dokonanych uzgodnień innych koncesji na przedmiotowe uzgodnienie ) nie mogą być poddane ponownej ocenie przez skład orzekający i muszą być uznane za bezzasadne, bowiem w istocie podważają one ocenę prawną wyrażoną w tym wyroku, a więc w dalszych rozważaniach zostaną pominięte.
Sąd w całej rozciągłości podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., iż "A" S.A. został prawidłowo powiadomiony, za pośrednictwem pełnomocnika, o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] r.. Sąd podziela przy tym pogląd prezentowany w literaturze przedmiotu, że pełnomocnictwo istnieje dopóki jeszcze jakakolwiek czynność procesowa objęta udzielonym pełnomocnictwem jest możliwa do dokonania w danej sprawie Dotyczy to m.in. możliwości uruchomienia nadzwyczajnych środków prawnych. W istocie rzeczy spełnienie celu pełnomocnictwa następuje z chwilą ukończenia tych czynności procesowych, do których dokonania upoważnia pełnomocnictwo procesowe (A. Matan - pkt IV 2 - komentarz do art. 33 kodeksu postępowania administracyjnego LEX CD ).
Przypomnieć trzeba, że w dniu 25 października 1999 r. "A" udzielił A. L. i W. T. pełnomocnictwa do występowania w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta K. w sprawie o uzgodnienie koncesji, jak również w postępowaniu prowadzonym przez organ drugiej instancji z prawem zaskarżania do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 5 września 2002 r. pełnomocnikowi A. L. doręczone zostało zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] r., który nawiązując do zawiadomienia wniósł (pismo z dnia 11 września 2002 r.) o zakreślenie dłuższego terminu do zajęcia stanowiska w sprawie, co najmniej do 23 września 2002 r.. Następnie A. L. powiadomił Kolegium (pismo z dnia 23 września 2002 r.), że zawiadomienie o wszczęciu postępowanie zostało błędnie do niego skierowane, bowiem nie jest pełnomocnikiem "A", gdyż jego pełnomocnictwo wygasło wraz z zakończeniem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawach II SA/Ka 772/00 i 849/00. Wraz z pismem z dnia 23 września 2002 r. A. L. przesłał do Kolegium pismo "A" (akta administracyjne tom V karta V/2) informujące o zakończeniu współpracy. Dopiero od dnia wpływu tego pisma do Kolegium - 25 września 2002 r.- można mówić o braku umocowania dla radcy prawnego A. L. do reprezentowania "A" w postępowaniu prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przy czym zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone pełnomocnikowi przed tą datą. Dodać należy, że kolejnego pełnomocnictwa "A" udzielił A. L. oraz W. T. w dniu 28 października 2002 r..
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty co do uchybień w kwestii podpisania zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez jednego członka Kolegium oraz niewłaściwego składu Kolegium orzekającego w sprawie.
Przepisy dotyczące zasad działania kolegium art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) odnoszą się do orzekania w wąskim tego słowa znaczeniu, a więc do podejmowania aktów kończących postępowanie w sprawie. Wynika z nich, że tylko czynności o tym charakterze są zastrzeżone dla składów orzekających kolegium. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania mogło być zatem podpisane przez jednego członka Kolegium, a z przepisów wyżej powołanej ustawy nie wynika, aby ta czynność ta musiała być poprzedzona wolą trzyosobowego składu orzekającego. Zarzut wskazujący na niewłaściwy w rozpoznawanej sprawie skład organu orzekającego - dwie osoby z tego składu uczestniczyły w wydaniu postanowień SKO z [...]i [...] r., a cały skład orzekający, który wydał postanowienie z dnia [...] r. uczestniczył w wydaniu postanowienia z dnia [...] r. - należy ocenić jako zarzut naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Z treści art. 24 § 1 pkt 5 wynika, że "pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji".
Przytoczony przepis jednoznacznie wskazuje, że przesłanką pozytywną do wyłączenia pracownika organu administracji – członka kolegium jest jego udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia, które podlega zaskarżeniu), czyli w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta K.. Samorządowe kolegia odwoławcze, zgodnie z art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, są właściwe m.in. do stwierdzania nieważności decyzji w sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) prowadzone przez kolegium jest postępowaniem jednoinstancyjnym, a faktu tego nie zmienia możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie uruchamia kontroli instancyjnej, a zatem rozpatrywanie takiego wniosku z udziałem członka kolegium, który uczestniczył w wydaniu aktu objętego takim wnioskiem nie jest wykluczone w świetle art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu z dnia [...]r., w obu składach orzekających uczestniczył tylko jeden członek SKO w K.. Na tych samych zasadach nie podlega wyłączeniu członek kolegium, który uczestniczył w składzie, którego rozstrzygnięcie zostało uchylone przez sąd administracyjny.
Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotnym jest ustalenie jaka była treść miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., bowiem dopiero po porównaniu treści tego planu, stanowiącego przepis prawa miejscowego, możliwe jest dokonanie oceny, czy istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia SKO z dnia [...]r. pozytywnie uzgadniającego udzielenie koncesji "A" S.A. w K. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]" (część pokładu [...]) położonego na terenie miasta K. objętego obszarem górniczym [...].
Zdaniem Sądu obowiązujący w tym zakresie jest tekst planu przyjęty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym go postanowieniu tegoż Kolegium z dnia [...] r., tj. wynikający z załącznika "tekst Planu – Zeszyt nr 1 – Ustalenia ogólne dla miasta" do uchwały nr XXIV/120/91 Rady Miejskiej w K. z dnia z 1 lipca 1991 r. w sprawie miejscowego perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. ( publ. uchwały Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 1991 r. Nr [...], poz. [...]), zmieniony uchwałą tej Rady z dnia 29 listopada 1994 r. (publ. uchwały Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 1994 r. Nr [...], poz. [...]). Sąd stoi na stanowisku, że "Zeszyt nr 1- Ustalenia ogólne dla miasta" – zał. do uchwały z 1991 r. (akta administracyjne tom VI i VII) nie może być uznany za niewiarygodny tylko dlatego, że strona skarżąca ("A") tak twierdzi, nie wykazując przy tym, że oryginał tego załącznika do uchwały z 1991 r., z którym strony postępowania mogły się zapoznać w Urzędzie Miejskim w K., ma inną treść niż przekazany do Sądu. W tym miejscu przyjdzie stwierdzić, że przekazana do Sądu, uwierzytelniona kserokopia planu (Zeszyt nr 1) stanowi logiczny ciąg i zawiera wszystkie strony, na których zawarty jest zapis dotyczący strategii rozwoju miasta (rozdział 6, punkty 6.1 do 6.6 - str. od 9 do 17) oraz zapis ustaleń planu i ich interpretacje (rozdział 8 str. od 62 – do 69). Jedynie te zapisy mają znaczenie z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy.
Natomiast uchwałą nr VIII/59/94 Rady Miejskiej K. z 29 listopada 1994 r. w sprawie zmiany fragmentów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., zgodnie z wnioskami okresowej oceny skutków mian w zagospodarowaniu przestrzennym, wynikającymi z realizacji planu, uzupełniono dotychczasowe zapisy -ustaleń ogólnych dla miasta - o dodatkowe punkty w rozdziale 7 (Zeszytu nr 1) – Realizacja Planu. Wprowadzono m.in. dodatkowy pkt. 7.11 Ochrona powierzchni przed skutkami eksploatacji górniczej - w sposób nie naruszający istniejącego i projektowanego użytkowania i funkcjonowania: zainwestowania kubaturowego, infrastruktury technicznej (naziemnej i podziemnej), komunikacji, a także użytkowania terenów nie zainwestowanych - lasów, łąk, użytków rolnych - z zachowaniem równowagi środowiska przyrodniczego.
Należy jednak przypomnieć, że do nienaruszalnych elementów nowelizowanego planu zaliczono rozmieszczenie i rodzaj podstawowych funkcji o znaczeniu ogólnomiejskim (przemysł..), a zakres merytoryczny zmian m.in. stanowiło wprowadzenie ustaleń ogólnych w zakresie wymogów, jakie ciążą na miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta, które wynikają z przepisów ustawy "Prawo górnicze i geologiczne". Powyższe wskazuje, że dokonana w 1994 r. nowelizacja planu zagospodarowania przestrzennego nie dotyczyła zmiany ustaleń ogólnych ujętych w pkt 6.1 i 6.3 ( rozdział 6 Zeszyt nr 1), których treść stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] r.. Dodatkowo, jak wynika z rozdziału 8 Zeszytu nr 1 - Zapis ustaleń planu i ich interpretacje – zmiana ustaleń ogólnych dla miasta oznaczała konieczność sporządzenia nowego planu ogólnego zagospodarowania. Zaś działań takich nigdy nie podjęto.
Powyższe prowadzi do wniosku, że przekazana przez Prezydenta K. pełnomocnikowi "A" ujednolicona wersja planu, o treści zasadniczo odbiegającej od wynikającej z załącznika do uchwały z 1991 r. – w szczególności nie uwzględniono zapisów rozdziału 6 pkt 6.3 zeszytu nr 1 - jak i uchwały z 1994 r., nigdy nie stanowiła prawa miejscowego, jako nie statuowana uchwałą Rady Miejskiej w K., a zatem nie mogła stanowić podstawy do uzgadniania koncesji.
W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że powołana w piśmie pełnomocnika "A" z dnia 20 lutego 2006 r. uchwała Rady Miejskiej K. nr XX/279/2000 z dnia 20 marca 2000 r. ( Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...]poz. [...]) dotyczy zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. w obszarze dzielnicy [...], w rejonie ulic [...]–[...], w zakresie wprowadzenia funkcji cetrotwórczych. Zgodnie z rozdziałem 8 pkt 1 tej uchwały dla ww. obszaru tracą moc ustalenia w Planie "zatwierdzonym uchwałą XXIV/120/91 Rady Miejskiej K. z dnia 1 lipca 1991 r. ( z późniejszymi zmianami), zawarte w:
a) rysunku planu – arkusz nr 5, oraz
b) jednolitym tekście planu z uwzględnieniem zmian wprowadzonych do planu do końca grudnia 1994 r. – Zeszyt nr 2.
c) W części objętej niniejsza uchwałą i rysunkiem planu w skali 1:5000, a stanowiącym załącznik do niniejszej uchwały".
Przytoczony fragment uchwały z dnia 20 marca 2000 r. wskazuje, że istniał jednolity tekst Planu ale w zakresie ustaleń dla dzielnicy [...]– Zeszyt nr 2. Tymczasem postawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią ustalenia ogólne dla miasta zapisane w Zeszycie nr 1. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut podniesiony w tym piśmie, że w dacie zaskarżonego postanowienia – [...] r. - nie obowiązywał plan, na który powołało się Kolegium. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia obowiązywała ustawa z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst. jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), przy czym ważność przedmiotowego w sprawie planu należało ustalić na podstawie jej art. 67 ust. 1a w związku z ust. 3, co oznacza, że zachowywał on ważność nie dłużej niż przez 9 lat od wejścia w życie tej ustawy, czyli od 1 stycznia 1995 r.. Potwierdza to również regulacja zawarta w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), która stanowi w art. 87 pkt 3, że obowiązujące w dniu jej wejścia w życie ( 11 lipca 2003 r.) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych, nie dłużej niż do 31 grudnia 2003 r.. Do podobnego wniosku prowadzi zapis § 10 pkt 1 uchwały nr XIII/190/03 Rady Miejskiej K. z dnia 1 września 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. w obszarze dzielnicy D. w rejonie ulic [...] i [...] na cele magazynowo-logistyczne wraz z uporządkowaniem funkcji terenów przyległych (Dz. Urz. Woj. [...] z 2003 r. Nr [...], poz. [...]), z której wynika, że z dniem wejścia w życie uchwały tracą moc dotychczasowe ustalenia planu przyjętego uchwałą z nr XXIV/120/91 z dnia 1 lipca 1991 (z późniejszymi zmianami) dla terenów dzielnicy D.– jednostka "L"..., a więc jeszcze we wrześniu 2003 r. obowiązywała przedmiotowa w sprawie uchwała.
Stosownie do art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm. ) udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego, wymaga uzgodnienia koncesji z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Od 1 stycznia 2002 r., po wejściu w życie nowelizacji tego przepisu, w razie braku planu stosuje się odpowiednio przepisy o ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a od 1 lipca 2005 r. na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
W dniu [...] r., kiedy zostało wydane przez Kolegium postanowienie uzgadniające pozytywnie koncesję oraz w dacie zaskarżonego postanowienia, tj. [...] r. istniał i obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą Rady Miejskiej K. z dnia z dnia 1 lipca 1991 r., zmieniony uchwałą tej Rady z dnia 29 listopada 1994 r., który jak wyżej wykazano stanowił akt prawa miejscowego, przy czym nie było obowiązku ogłaszania pełnego tekstu ustaleń planu. Zatem uzgodnienie mogło zostać dokonane tylko na jego podstawie, a w szczególności winno polegać na ustaleniu czy zamierzona koncesja nie naruszy ustaleń tego planu.
Porównanie tekstu planu, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu [...] r. nr [...] ( szerzej przedstawiono na str. 3 uzasadnienia niniejszego wyroku), z obowiązującym (str. 5 –6 uzasadnienia niniejszego wyroku) prowadzi do wniosku, że postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa miejscowego - tekstem planu – Ustalenie ogólne dla miasta – Zeszyt nr 1 (tom VI i VII akt administracyjnych). Decydujące znaczenie dla takiej oceny ma zapis wynikający z pkt 6.3 – Polityka związana z restrukturyzacją przemysłu – "Blokowanie tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji górniczej na nowych terenach". Zdaniem składu orzekającego użyty wyraz "blokowanie" należy odczytać jako zakaz - nie dopuszczanie do tworzenia nowych obszarów górniczych. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 6 pkt 8 Prawa geologicznego i górniczego, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie "obszarem górniczym jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny objętej koncesją". Przytoczona, ustawowa definicja obszaru górniczego jednoznacznie wskazuje, że udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny wiąże się z utworzeniem nowego obszaru górniczego. Potwierdza to także pismo z dnia 17 września 1999 r. Ministerstwa Ochrony środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, w którym przedstawiono ostateczną formę pkt 1 projektu decyzji koncesyjnej. Z projektu tego jednoznacznie wynika, że obszar górniczy [...] ustanowiony będzie decyzją koncesyjną (akta administracyjne tom 1A karta nr 6). Nie może być zatem uznany za trafny zarzut, że udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego "A" S.A. nie wiąże się z utworzeniem nowego obszaru górniczego.
W świetle przedstawionych dotychczas okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zasadnie przyjęło, iż postanowienie tego Kolegium z dnia [...] r. nr [...] wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa miejscowego, co uzasadniało stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie uwzględniło bowiem ograniczeń w tworzeniu nowych obszarów górniczych, wynikających z przepisów prawa miejscowego, które w rozpoznawanej sprawie wynikały z załączników do uchwał Rady Miejskiej K. z dnia 1 lipca 1991 r. i 29 listopada 1994 r..
Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności niekompletności materiału dowodowego, braku tomu IVa, faworyzowania na etapie postępowania administracyjnego Komitetu "G", sporządzenia protokołu z rozprawy administracyjnej niezgodnie z wymogami art. 68 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenia art. 10 tego Kodeksu można jedynie rozważać, czy miało to wpływ na wynik sprawy, pamiętając o tym, co trafnie zauważono w skardze "A", że kluczowe dla sprawy jest ustalenie, czy zamierzenie strony skarżącej -koncesja na wydobywanie kopaliny ze złoża [...]- jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekającego organu tego typu naruszeń prawa - oddalił skargi w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI