II SA/KA 1960/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-01-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowydochodynieujawnienie dochodówzwrot nienależnie pobranych świadczeńpostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaustawa o dodatkach mieszkaniowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, uznając prawidłowość postępowania organów administracji.

Skarżąca kwestionowała decyzje dotyczące zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, argumentując trudną sytuacją materialną i zdrowotną oraz błędnym uwzględnieniem dochodów męża. Organy administracji uchyliły pierwotną decyzję przyznającą dodatek z powodu nieujawnienia dochodów z umów o dzieło i działalności gospodarczej, a następnie zobowiązały skarżącą do zwrotu nadpłaty. WSA oddalił skargę, uznając, że dochody męża nie zostały uwzględnione przy ostatecznym rozliczeniu, a brak zgłoszenia dochodów z działalności gospodarczej nie był usprawiedliwiony.

Sprawa dotyczyła skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uchyleniu wcześniejszej decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy i zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranej kwoty. Organ pierwszej instancji, w wyniku wznowienia postępowania, stwierdził, że dodatek został obliczony na podstawie nieprawdziwych danych, ponieważ skarżąca nie ujawniła dochodów z umów o dzieło oraz działalności gospodarczej. W konsekwencji, skarżącą zobowiązano do zwrotu kwoty [...] złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało obie decyzje w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do zasadności wznowienia postępowania i prawidłowości obliczenia dodatku oraz zwrotu. Skarżąca w skardze do WSA podtrzymała swoje zarzuty, dodając, że organy oparły się na informacjach męża, z którym żyje w separacji, a brak ujawnienia dochodów z działalności gospodarczej wynikał z jej ryczałtowego opodatkowania i braku faktycznych dochodów. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji działały zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że dochody męża nie zostały uwzględnione przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a usprawiedliwienie braku zgłoszenia dochodów z działalności gospodarczej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ustalono je na podstawie oświadczenia skarżącej. Sąd odniósł się również do wyroku karnego, wskazując, że warunkowo umorzony wyrok nie jest wiążący dla sądu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo wznowił postępowanie i uchylił decyzję, ponieważ nieujawnienie dochodów stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż nowe okoliczności (nieujawnione dochody) miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ prawidłowo uchylił wcześniejszą decyzję i wydał nową w oparciu o ujawnione fakty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.d.m. art. 7 § ust. 9

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Przepis ten nakłada obowiązek domagania się zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy.

p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zadanie sądów administracyjnych polegające na kontroli legalności decyzji administracyjnych.

p.s.a. art. 11

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje kwestię wiążącego charakteru ustaleń wyroku skazującego dla sądu administracyjnego.

p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna zasada działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa, przywołany w kontekście wyroku karnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie z uwagi na nieujawnienie dochodów. Dochody męża skarżącej nie zostały uwzględnione przy ostatecznym rozliczeniu dodatku. Ustalenie dochodu z działalności gospodarczej na podstawie oświadczenia skarżącej było prawidłowe. Warunkowo umorzony wyrok karny nie jest wiążący dla sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Dochody męża skarżącej powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do dodatku. Brak zgłoszenia dochodów z działalności gospodarczej był usprawiedliwiony. Wyrok sądu karnego powinien być wiążący dla sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne powołane zostały do kontroli legalności decyzji administracyjnych nie można podzielić zarzutów skarżącej co do okoliczności, że zaskarżona decyzja wydana został w oparciu o wcześniej nieujawnione dochody jej męża nie zasługuje na uwzględnienie usprawiedliwienie braku zgłoszenia dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej zgodnie z art. 11 p.s.a. jedynie ustalenia wyroku skazującego wiążą sąd administracyjny. Tymczasem, jak wynika z sentencji tego wyroku, postępowanie w sprawie zostało warunkowo umorzone, a zatem taki wyrok nie jest wiążący w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Szczepan Prax

członek

Rafał Wolnik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do dodatku mieszkaniowego w przypadku nieujawnienia dochodów, zasady wznowienia postępowania administracyjnego, wiążący charakter wyroków karnych dla sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieujawnienia dochodów z różnych źródeł oraz interpretacji art. 11 PPSA w kontekście warunkowo umorzonego wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje nieujawniania dochodów przy ubieganiu się o świadczenia socjalne oraz precyzyjne stosowanie przepisów proceduralnych przez sądy administracyjne.

Nieujawnione dochody i dodatek mieszkaniowy – jakie konsekwencje?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1960/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Szczepan Prax
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 6 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie: NSA Szczepan Prax Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 roku, sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Uzasadnienie
W wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, a także po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wcześniejszych decyzji przez organ drugiej instancji, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. wydał w dniu [...] roku decyzję Nr [...], na mocy której orzekł o uchyleniu w całości swojej decyzji nr [...] z dnia [...] roku w sprawie dodatku mieszkaniowego dla B. J. (obecnie L.) oraz o przyznaniu B. J. dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] złotych miesięcznie na okres od [...] roku do [...] roku.
W uzasadnieniu wskazał, że w deklaracji załączonej do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie został wskazany dochód L. J. z tytułu umów o dzieło, a zatem przyznany pierwotnie dodatek mieszkaniowy obliczony został w oparciu o nieprawdziwe dane. Ponadto wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] roku przedstawiła zestawienie dochodów, z którego wynikało, że w czasie ubiegania się o dodatek mieszkaniowy osiągała dodatkowo dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie [...] złotych za [...] miesiące, czego także wcześniej nie podała.
Dalej stwierdzono, że do ponownego obliczenia dodatku mieszkaniowego nie wzięto dochodu L. J., albowiem, jak ustalono w toku postępowania o dochodzie tym skarżąca nie mogła wiedzieć. Obliczając zatem ponownie wysokość dodatku mieszkaniowego za wnioskowany okres przyjęto, poza danymi ujawnionymi w deklaracji, dochód z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.
Konsekwencją tej decyzji było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] roku, Nr [...] zobowiązującej skarżącą do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] złotych.
Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.).
W uzasadnieniu organ przedstawił sposób wyliczenia kwoty przypadającej do zwrotu, poprzez wykazanie różnicy pomiędzy faktycznie pobranymi przez skarżącą kwotami dodatku mieszkaniowego na podstawie uchylonej w wyniku wznowienia postępowania decyzji, kwotami dodatku, jaki jej przysługiwał na podstawie decyzji z dnia [...] roku.
W odwołaniu od tych decyzji skarżąca postulowała o ich uchylenie. W uzasadnieniu wskazywała na swoją trudną sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną. Przytoczyła okoliczności związane z postawą jej męża, wskazując, iż żyją w separacji. Podniosła, że mąż w żaden sposób nie łożył na koszty utrzymania rodziny i że jego dochody w ogóle nie powinny być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. wydało w dniu [...] roku dwie decyzje.
Decyzją Nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał obliczenia dodatku mieszkaniowego. Podzielono również stanowisko tego organu, co do zasadności wznowienia postępowania wobec wcześniejszego ukrycia przez skarżącą dochodów z tytułu działalności gospodarczej.
Z kolei decyzją Nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że jest ona konsekwencją zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skoro bowiem z matematycznego wyliczenia wynika, że kwota nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w przedmiotowym okresie wyniosła [...] złotych, to należny w podwójnej wysokości zwrot wynosi [...] złotych. Wskazano przy tym, że organ na podstawie powołanego przepisu ma obowiązek domagania się zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości.
Organ odwoławczy zauważył ponadto, że przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego nie wzięto pod uwagę dochodów męża skarżącej, które nie zostały wcześniej zadeklarowane, co w ocenie tego organu czyni w tym zakresie zadość podnoszonym przez skarżącą zarzutom.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w dalszych pismach procesowych skarżąca nie zgadzając się z treścią zaskarżonych decyzji, powtórzyła wszystkie swoje zarzuty składane wcześniej, w toku postępowania administracyjnego.
Dodatkowo wskazała, że organy obu instancji oparły się na pisemnych i ustnych informacjach jej męża, nie weryfikując tych informacji. W jej ocenie dochody męża, z którym żyje w separacji i o których nie ma żadnych informacji nie powinny być brane przez organy administracji pod uwagę.
Stwierdziła dalej, że nie podanie przez nią dochodów z działalności gospodarczej spowodowane było okolicznością, że działalność ta była opodatkowana w formie zryczałtowanej i po odliczeniu kosztów nie przynosiła żadnych dochodów. Nie było to zatem wynikiem świadomego wprowadzenia w błąd organu prowadzącego postępowanie.
W odpowiedziach na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] roku wskazała na prawomocny wyrok Sadu Rejonowego w B.-B. z dnia [...] roku (sygn. akt: [...]), na mocy którego została skazana za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, gdzie Sąd ten przyjął, iż wprowadzenie w błąd pracownika MOPS co do faktycznych źródeł dochodu doprowadziło do przyznania jej dodatku mieszkaniowego zawyżonego o 374,34 złotych. Postulowała przy tym o uwzględnienie tych ustaleń na zasadzie art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy w pierwszej kolejności, że sądy administracyjne powołane zostały do kontroli legalności decyzji administracyjnych, a kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonych aktów z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają uregulowaniom prawnym obowiązującym w datach ich wydania. Sąd nie dopatrzył się także takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W szczególności wskazać należy, że organy administracji publicznej, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta realizowana jest w szczególności poprzez stosowanie tych przepisów, które obowiązują w dacie wydawania decyzji, chyba, że przepisy szczególne (przejściowe) stanowiłyby inaczej. W przedmiotowej sprawie zastosowanie znalazły zatem przepisy ustawy z dnia 1 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, która to ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 roku.
W sytuacji, kiedy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a postępowanie doprowadziło do wykazania, że nowe okoliczności, które nie były uprzednio znane organowi miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, to prawidłowo organ uchylił swoją wcześniejszą decyzję, zastępując ją nową, wydaną w oparciu o te nowe okoliczności.
Nie można podzielić zarzutów skarżącej co do okoliczności, że zaskarżona decyzja wydana został w oparciu o wcześniej nieujawnione dochody jej męża. Co prawda okoliczność ta była brana pod uwagę przy wznowieniu postępowania, jednakże w wyniku ponownego wyjaśnienia sprawy i zastosowania się przez organ pierwszej instancji do wskazówek organu odwoławczego, dochody te nie zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
Również na uwagę nie zasługuje usprawiedliwienie braku zgłoszenia dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, jak i twierdzenie, że działalność ta nie przynosiła dochodu. W toku postępowania ustalono bowiem dochód z tej działalności na podstawie oświadczenia złożonego i podpisanego osobiście przez skarżącą. Z oświadczenia tego wynika co prawda, że działalność ta opodatkowana była w formie ryczałtu, jednak dochód z tej działalności został przez organy wzięty pod uwagę w wysokości, jaka oszacowana została przez samą skarżącą.
Odnośnie pozostałych zarzutów skargi, to z uwagi na ich charakter i treść nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Co do wyroku Sadu Rejonowego w B.-B. w sprawie karnej, którego odpis dołączony został przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] roku, to zauważyć należy, że zgodnie z art. 11 p.s.a. jedynie ustalenia wyroku skazującego wiążą sąd administracyjny. Tymczasem, jak wynika z sentencji tego wyroku, postępowanie w sprawie zostało warunkowo umorzone, a zatem taki wyrok nie jest wiążący w niniejszej sprawie.
Skoro zatem nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, to skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI