II SA/Ka 819/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-01-13
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowanarząd ruchukręgosłupinspekcja sanitarnaorzecznictwo lekarskieproces zwyrodnieniowywypadek przy pracysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu, uznając, że schorzenie kręgosłupa skarżącego miało charakter zwyrodnieniowy, a nie zawodowy.

Skarżący Z. S. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu, powołując się na pracę w kopalni i wcześniejsze orzeczenia lekarskie. Organy sanitarne odmówiły, wskazując na brak rozpoznania choroby zawodowej przez placówki medyczne i samoistny, zwyrodnieniowy charakter schorzenia kręgosłupa. Po uchyleniu wcześniejszej decyzji przez NSA i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy podtrzymały swoje stanowisko. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że schorzenie kręgosłupa nie zostało rozpoznane jako choroba zawodowa, a jego przyczyna leży w procesie zwyrodnieniowym, a nie w warunkach pracy.

Sprawa dotyczyła skargi Z. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu. Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. odmówił stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując, że schorzenia kręgosłupa skarżącego nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych, mimo pracy w warunkach narażających na czynniki patogenne. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., mimo odwołania skarżącego i skierowania go na badania do Instytutu Medycyny Pracy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 lutego 2002 r. uchylił decyzję, wskazując na wątpliwości co do treści orzeczeń lekarskich i naruszenie art. 8 KPA. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów i ukrycie rzeczywistego badania lekarskiego. WSA w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowe dla stwierdzenia choroby zawodowej są dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie oraz wykazanie związku przyczynowego. W przypadku skarżącego, schorzenie kręgosłupa nie zostało rozpoznane jako choroba zawodowa przez placówki medyczne, a jego przyczyna została zidentyfikowana jako samoistny proces zwyrodnieniowy, niezwiązany bezpośrednio z pracą, choć nie wykluczono związku z wypadkiem przy pracy. Sąd podkreślił, że choroba zawodowa i wypadek przy pracy to odrębne pojęcia prawne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli schorzenie nie jest wpisane do wykazu chorób zawodowych i jego główną przyczyną jest proces zwyrodnieniowy, a nie warunki pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest rozpoznanie choroby zawodowej przez placówkę medyczną oraz wykazanie związku przyczynowego między pracą a schorzeniem. W tym przypadku, mimo pracy w warunkach narażających, schorzenie kręgosłupa zostało uznane za wynik procesu zwyrodnieniowego, a nie choroby zawodowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

r.r.m.c.z. art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

r.r.m.c.z. art. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

r.r.m.c.z. art. 10

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Pomocnicze

u.i.s. art. 1 § pkt 2

Ustawa o Inspekcji Sanitarnej

u.i.s. art. 4 § pkt 5

Ustawa o Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

u.n.s.a. art. 30

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

p.o.u.s.a. art. 85

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.o.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.m.p.p.i.s.s.

Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Spraw Socjalnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Schorzenie kręgosłupa skarżącego ma charakter samoistnego procesu zwyrodnieniowego, a nie choroby zawodowej. Brak rozpoznania choroby zawodowej przez kompetentne placówki medyczne. Choroba zawodowa i wypadek przy pracy to odrębne pojęcia prawne.

Odrzucone argumenty

Choroba kręgosłupa powstała w trakcie pracy pod ziemią i powinna być uznana za chorobę zawodową. Organy sanitarne wydały decyzję na podstawie nieistniejącego orzeczenia lekarskiego i ukryły rzeczywiste badanie. Inwalidztwo powstało w czasie pracy pod ziemią.

Godne uwagi sformułowania

schorzenia kręgosłupa - jak wynika z orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. - nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych nie każde schorzenie narządu ruchu powstałe w okresie wykonywania pracy, w warunkach narażenia na jego powstanie, stanowi chorobę zawodową wymienioną w poz. 12 wykazu, zwłaszcza, jeżeli przyczyną tego schorzenia jest inny, pozazawodowy czynnik taki jak np. samoistny proces zwyrodnieniowy postępujący z wiekiem. Pojęcia choroby zawodowej i wypadku przy pracy, to odrębne pojęcia prawne.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący sprawozdawca

Anna Apollo

sędzia

Iwona Bogucka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych, rozróżnienie między chorobą zawodową a skutkami wypadku przy pracy oraz procesów zwyrodnieniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji schorzenia kręgosłupa i jego związku z pracą, z uwzględnieniem zmian w przepisach dotyczących sądów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudności w udowodnieniu choroby zawodowej, gdy schorzenie ma charakter zwyrodnieniowy i może być powiązane z wypadkiem przy pracy. Pokazuje też ewolucję orzecznictwa sądów administracyjnych.

Choroba zawodowa czy zwyrodnienie? Sąd wyjaśnia, kiedy schorzenie kręgosłupa nie jest chorobą zawodową.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 819/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo
Iwona Bogucka
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędzia Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Iwona Bogucka, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddalono skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w D., działając w oparciu o art. 1 pkt 2 i art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity z 1998 r. Dz. U. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz przepisy § 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), odmówił stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu u Z. S..
W uzasadnieniu powyższego wskazał, że stosownie do § 7 i 10 powołanego wyżej rozporządzenia warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez właściwą placówkę służby zdrowia oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a tą chorobą. W tym celu Z.S. badany był w Przychodni Chorób Zawodowych Górnośląskiego Centrum Medycznego w K..
Jednocześnie opierając się na wynikach przeprowadzonego w miejscu pracy dochodzenia epidemiologicznego, Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalił, że od [...] 1979 r. do [...] 1994 r. Z. S. pracował w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w D. na stanowiskach: montażu i demontażu ścian, czynnego ratownika, operatora ładowarki, maszynisty elektrowozu, tamiarza, tj. wykonywał prace transportowe wymagające podnoszenia ciężarów oraz w miarę potrzeb prace w wymuszonej pozycji ciała.
Pomimo dokonanych ustaleń dotyczących kontaktu zawodowego z czynnikiem patogennym z powodu nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostkę orzekającą (schorzenia kręgosłupa - jak wynika z orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. - nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych), brak było - zdaniem Powiatowego Inspektora Sanitarnego - podstaw do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową u w/w.
Od powyższej decyzji Z. S. wniósł odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., w którym domagał się jej uchylenia z uwagi na fakt powołania się organu na orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., które nie jest mu znane i różni się od orzeczenia z dnia [...] r. wydanego przez tę samą placówkę. To ostatnie orzeczenie poprzedzone badaniami zakwalifikowało chorobę kręgosłupa do poz. 12 wykazu chorób zawodowych.
Nadto strona powołała się na orzeczenia Komisji Lekarskiej w S. z 1989 r. i 1994 r. świadczące o nabyciu inwalidztwa w czasie pracy pod ziemią i przyznaniu świadczeń rehabilitacyjnych w związku z wypadkiem przy pracy.
W toku postępowania odwoławczego Z. S. skierowany został na badania do Instytutu Medycyny Pracy w S..
Z uwagi na fakt, że ten nie poddał się badaniom decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy nie znajdując podstaw do jej uchylenia.
W uzasadnieniu swego stanowiska podzielił w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej Z. S. oraz zajmowanych przez niego stanowisk.
Podkreślił jednak, że ponieważ Przychodnia Chorób Zawodowych w orzeczeniu z dnia [...] r. nie rozpoznała choroby zawodowej narządu ruchu, lekarze specjaliści tej Przychodni w dniu [...] 1999 r. orzekli ponownie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy.
Nadto organ wyjaśnił, iż do wydania orzeczenia z dnia [...] r., które było jedynie weryfikacją nazewniczą treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. nie było potrzebne dodatkowe badanie lekarskie. Z obu orzeczeń wynika bowiem, że Z. S. cierpi na schorzenie kręgosłupa, które nie jest objęte wykazem chorób zawodowych.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organów sanitarnych obu instancji Z. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 20 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 1066/00 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...].
W uzasadnieniu powyższego wskazał, iż orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. stwarza wątpliwości co do swojej treści. Z orzeczenia tego wynika bowiem, że u skarżącego występuje "nazwa choroby zawodowej - uraz kręgosłupa", którą zakwalifikowano do poz. 12 wykazu chorób zawodowych. Wprawdzie w uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że schorzenie kręgosłupa nie figuruje w wykazie chorób zawodowych i ewentualnie można je rozpatrywać jako następstwo wypadku w pracy w dniu [...] 1988 r. to jednak skarżący uznał, że skoro schorzenie to zostało zaliczone do pozycji 12 wykazu chorób zawodowych to możliwe jest wydanie pozytywnej dla niego decyzji.
Orzeczenie lekarskie tej samej jednostki z dnia [...] r. sprowadzające się jedynie do sprostowania orzeczenia z dnia [...] r. przez wskazanie, że uraz kręgosłupa nie figuruje w wykazie chorób zawodowych nie mogło - zdaniem Sądu - stanowić wystarczającej podstawy do wydania decyzji odmawiającej skarżącemu istnienia choroby zawodowej.
Tym bardziej, że skarżący nie był przed jego wydaniem badany, co więcej nie zostało ono mu też doręczone.
W ocenie Sądu powołanie się przez organ pierwszej instancji na orzeczenie z dnia 15 lipca 1999 r. - nie znane skarżącemu spowodowało po jego stronie podejrzenie co do prawidłowości działań organów orzekających, a następnie doprowadziło do odmowy poddania się badaniom w Instytucie Medycyny Pracy.
Wobec powyższego w sposób oczywisty w sprawie nie został wyczerpany lekarski tok orzeczniczy, ale doszło do tego w okolicznościach zawinionych przez organy orzekające, co stanowi naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zwrócił się w dniu [...] 2002 r. do Kierownika Przychodni Chorób Zawodowych IMPiZŚ w S. z prośbą o wydanie podsumowującego orzeczenia lekarskiego uwzględniającego wątpliwości i uwagi zawarte w treści wyroku.
W dniu [...] 2003 r. lekarze orzecznicy IMPiZŚ w S. przesłali pisemną odpowiedź, w której podtrzymali orzeczenie GCM w K. z dnia [...] r. w sprawie choroby zawodowej Z. S.. Uznali bowiem, że całokształt obrazu klinicznego zobiektywizowanego specjalistyczną oceną ortopedyczną i neurologiczną popartą wynikami przeprowadzonej dotychczas diagnostyki radiologicznej kręgosłupa jednoznacznie przemawia za zaawansowanym jego samoistnym procesem zwyrodnieniowym będącym efektem postępujących z wiekiem zmian wstecznych tkanki łącznej. Jako takie zmiany te nie figurują w wykazie chorób zawodowych i co z tym związane nie mogą być uznane za chorobę zawodową. Nie można jednak wykluczyć, iż wykazywane wypadnięcie jąder miażdżystych krążków międzykręgowych L4-L5 i L5-S1 może być następstwem wypadku przy pracy, który miał miejsce w 1989 r. Kwestię tą winien jednak rozstrzygnąć stosowny protokół powypadkowy, a w razie dalszych wątpliwości postępowanie przed Sądem Pracy.
Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej - narządu ruchu wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych.
Od decyzji tej Z. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się jej uchylenia zarzucił organom sanitarnym obu instancji naruszenie przepisów § 8 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294) poprzez wydanie decyzji na podstawie nieistniejącego orzeczenia lekarskiego z dnia 15 lipca 1999 r. i ukrycie rzeczywistego badania lekarskiego z dnia 15 marca 1999 r., a także naruszenie art. 219 Kodeksu Karnego.
W uzasadnieniu powyższego wskazał, że schorzenie kręgosłupa nastąpiło u niego w trakcie pracy pod ziemią, co stwierdzają orzeczenia lekarskie w postaci wypisu Szpitala Górniczego w S..
Podkreślił ponadto, że pracę w KWK "A" w D. rozpoczął w pełnym zdrowiu po badaniach specjalistycznych m.in. na czynnego ratownika górniczego od dnia [...] 1981 r. do [...] 1983 r., natomiast zakończył ją przejściem na rentę inwalidzką [...] 1994 r. Inwalidztwo powstało w czasie pracy pod ziemią i było poprzedzone leczeniem rehabilitacyjnym do [...] 1989 r. w związku z wypadkiem przy pracy. Po rehabilitacji został skierowany znów do pracy dołowej, gdzie przepracował do [...] 1994 r., a potem skierowano go jeszcze na leczenie rehabilitacyjne, po którym otrzymał rentę inwalidzką.
Ponieważ orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. potwierdziło badania dokonane [...] r. przez GCM w K., że skarżący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu ruchu wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych, zasadne jest - jego zdaniem - domaganie się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uznanie jego inwalidztwa jako powstałego w czasie pracy pod ziemią w KWK "A" w D.. Oba orzeczenia lekarskie (GCM w K. i Instytut Medycyny Pracy w S.) uznają bowiem, że schorzenia kręgosłupa nie figurują w wykazie chorób zawodowych ale podają czynnik przyczynowy choroby (wymuszona pozycja ciała), co więcej podają też pozycję z wykazu chorób zawodowych - 12 (tj. przewlekłe choroby narządu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, nadmiernym przeciążeniem) i nie wykluczają, iż wykazywane wypadnięcie jąder miażdżystych krążków międzykręgowych L4-L5 i L5-S1 może być następstwem wypadku przy pracy i można je rozpatrywać jako następstwa wypadku przy pracy.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., podtrzymując w całości swoje argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga Z. S., na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] , została złożona
do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368zezm.).
Należy jednak zauważyć, że powyższa ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawą - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2004 r. zniesione zostały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, w myśli art. 85 ustawy, utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego - wojewódzkie sądy administracyjne.
Dla obszaru województwa śląskiego powstał zatem, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest sądem administracyjnym właściwym dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.
Z uwagi na powyższe zmiany ustawodawca w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział, że w przypadku spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają one rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 tej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia -uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd wykazała, iż decyzja ta odpowiada prawu.
Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do omawianego rozporządzenia, jeżeli została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie.
O uznaniu choroby zawodowej decydują, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obu instancji, dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Oznacza to, iż dopiero w momencie pozytywnego ustalenia wystąpienia obu tych przesłanek istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie.
W przedmiotowej sprawie powyższe nie wystąpiły łącznie. Bo choć Z. S. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu zamieszczonej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych to jednak ta nie została u niego rozpoznana przez kompetentne placówki służby zdrowia (I i II stopnia). Zauważyć w tym miejscu należy, że wymienione w poz. 12 wykazu określenie choroby zawodowej zawiera pewne ograniczenie. Za chorobę zawodową uznaje się bowiem tylko takie choroby narządu ruchu, które miały ścisły związek ze sposobem wykonywanej pracy. Innymi słowy nie każde schorzenie narządu ruchu powstałe w okresie wykonywania pracy, w warunkach narażenia na jego powstanie, stanowi chorobę zawodową wymienioną w poz. 12 wykazu, zwłaszcza, jeżeli przyczyną tego schorzenia jest inny, pozazawodowy czynnik taki jak np. samoistny proces zwyrodnieniowy postępujący z wiekiem.
W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obu instancji - w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego - zgodnie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w KWK "A" pracował na stanowiskach, gdzie był narażony na pracę w pozycji wymuszonej przez ok. 4-6 godzin w ciągu zmiany roboczej, tj. w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Przemawiał za tym sposób wykonywania pracy, jak i jej rodzaj oraz stopień i czas narażenia. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego pod poz. 12 wykazu chorób zawodowych.
Ponieważ jednak stosownie do § 10 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej są nie tylko wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy ale również orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, w których rozpoznane zostało schorzenie o zawodowej etiologii. W związku z powyższym skarżący badany był w dwóch jednostkach medycznych, tj. [...] Centrum Medycznym Przychodni Chorób Zawodowych w K. oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które rozpoznały u niego schorzenie kręgosłupa będące następstwem samoistnego procesu zwyrodnieniowego bądź wypadku w pracy, który - jak stwierdziły - powinien rozstrzygnąć protokół powypadkowy.
Z uwagi na charakter schorzenia lekarze orzecznicy dwóch placówek diagnostycznych (pierwszego i drugiego stopnia) wykluczyli istnienie u Z. S. choroby narządu ruchu o charakterze zawodowym.
Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu. Były one bowiem związane rozpoznanym schorzeniem podanym w orzeczeniu lekarskim, które w sposób jednoznaczny wykluczyło istnienie choroby zawodowej wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych.
Skoro bowiem stwierdzone w wyniku badań schorzenie kręgosłupa nastąpiło z udziałem czynnika pozazawodowego jakim był samoistny proces zwyrodnieniowy będący efektem postępujących z wiekiem zmian wstecznych tkanki łącznej (jako takie zmiany te nie figurują w wykazie chorób zawodowych i co za tym idzie nie mogą być uznane za chorobę zawodową), nie zaś w wyniku pracy, okoliczność, iż skarżący świadczył pracę w warunkach narażających go na powstanie choroby zawodowej nie mogła stanowić, zdaniem Sądu, wystarczającej przesłanki do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej narządu ruchu.
Tylko rozpoznanie zawodowego uszkodzenia narządu ruchu przez właściwą do tego placówkę służby zdrowia upoważnia organy sanitarne obu instancji do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponieważ jednak powyższe w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
W odpowiedzi na argumenty zawarte w skardze stwierdzić należy, że podniesiona przez skarżącego kwestia "nieistniejącego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. i ukrycia rzeczywistego badania lekarskiego z dnia [...] r.", która stanowić ma podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, została już omówiona w wyroku NSA z 20 lutego 2002 r. Sąd wyjaśnił mianowicie, że w sprawie wydano tylko jedno orzeczenie z [...] r., a orzeczenie z [...] r. stanowiło tylko jego sprostowanie oraz, że nie wyczerpano w postępowaniu lekarskiego toku orzeczniczego z powodu odmowy skarżącego poddania się dalszym badaniom w okolicznościach zawinionych przez organ. Jako zalecenie mające usunąć te wady postępowania Sąd wskazał konieczność przeprowadzenia kolejnych badań lekarskich, co też zostało wykonane. Wskazana tu ocena prawna i zalecenia Sądu były dla organu wiążące z uwagi na treść art. 30 obowiązującej do końca 2003 r. ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Przepis ten stanowił, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Nie ma zatem takiej możliwości, by ponowienie tych argumentów mogło skutkować uchyleniem obecnie zaskarżonej decyzji.
Nie może skutku takiego wywołać następny argument skarżącego, zgodnie z którym jego choroba i inwalidztwo powstały w trakcie pracy po ziemią. Nie negując prawdziwości tego stwierdzenia raz jeszcze wyjaśnić należy, że chorobą zawodową nie jest każda choroba, która pojawiła się w trakcie zatrudnienia, a tylko taka, która została zamieszczona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wymienionego tu już rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, o ile została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. U skarżącego choroby takiej nie rozpoznano; ta, która u niego występuje, nie jest wynikiem pracy w warunkach narażających na jej powstanie, a wynikiem zmian samoistnych.
Zawarte w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej drugiego stopnia stwierdzenie, w myśl którego nie można wykluczyć, że wypadnięcie jąder miażdżystych krążków międzykręgowych może być następstwem wypadku przy pracy nie wpływa na ocenę zgodności z prawem decyzji wydanej w przedmiocie choroby zawodowej. Pojęcia choroby zawodowej i wypadku przy pracy, to odrębne pojęcia prawne. Stan zdrowia będący skutkiem wypadku przy pracy nie jest chorobą zawodową i nie upoważnia do jej stwierdzenia.
Powołane przez skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Spraw Socjalnych z 17 października 1975 r. (Dz.U. Nr 36, poz. 199 ze zm.) dotyczyły zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadków przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych i mogły mieć zastosowanie dopiero w następnej kolejności, to znaczy w wyniku stwierdzenia choroby zawodowej, co w przypadku skarżącego nie miało miejsca. I ten zatem argument skarżącego nie mógł być uwzględniony
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sad Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, po, 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI