II SA/KA 506/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-03-24
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowaochrona słuchuhałasinspekcja sanitarnamedycyna pracyuszkodzenie słuchunarażenie zawodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. R. na decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej (uszkodzenie słuchu), uznając, że mimo pracy w hałasie, medyczne placówki nie potwierdziły zawodowego charakteru schorzenia.

Skarżący Z. R. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem, na który był narażony przez wiele lat pracy. Organy administracji sanitarnej, opierając się na opiniach placówek medycznych (Poradnia Chorób Zawodowych i Instytut Medycyny Pracy), odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na nieprofesjonalny charakter niedosłuchu. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że brak medycznego potwierdzenia zawodowego charakteru schorzenia uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji, nawet przy udokumentowanym narażeniu na hałas.

Sprawa dotyczyła skargi Z. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Skarżący pracował przez wiele lat w warunkach narażenia na hałas (73-88 dB), jednak dwie kompetentne placówki medyczne – Poradnia Chorób Zawodowych oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego – nie rozpoznały u niego choroby zawodowej, wskazując na obustronne zmiany pozapalne ucha środkowego i niedosłuch mieszany o charakterze nieprofesjonalnym. Organy administracji sanitarnej, opierając się na tych opiniach, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, mimo potwierdzenia narażenia na hałas przekraczający normy. Skarżący zarzucał błędy w postępowaniu i sugerował stronniczość opinii medycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że kluczowe dla stwierdzenia choroby zawodowej jest nie tylko narażenie na szkodliwy czynnik, ale przede wszystkim medyczne potwierdzenie schorzenia jako choroby zawodowej przez uprawnione placówki. Sąd uznał, że brak takiego potwierdzenia, mimo długoletniej pracy w hałasie, uniemożliwia orzeczenie choroby zawodowej, a przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne stanowiło wymagany wywiad zawodowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak medycznego potwierdzenia choroby zawodowej przez kompetentne placówki diagnostyczne uniemożliwia organowi administracji stwierdzenie choroby zawodowej, nawet jeśli pracownik był narażony na szkodliwy czynnik w środowisku pracy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, wymagającym zarówno narażenia na czynnik szkodliwy, jak i medycznego rozpoznania schorzenia jako choroby zawodowej przez uprawnione placówki. Negatywne opinie medyczne wykluczają możliwość orzeczenia choroby zawodowej przez organ administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych § §§ 1, 7 i 10

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych § § 1 ust.1

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o Inspekcji Sanitarnej art. 1 § pkt 2

Ustawa o Inspekcji Sanitarnej art. 4 § pkt 5

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącego o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o wywiad zawodowy. Argumenty skarżącego kwestionujące wnioski opinii medycznych i sugerujące zawodowe pochodzenie schorzenia słuchu.

Godne uwagi sformułowania

Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym i niezbędnym jest dla jej stwierdzenia, pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Charakterystycznym dla zawodowego uszkodzenia narządu słuchu jest niedosłuch o charakterze odbiorczym.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Małgorzata Jużków

sprawozdawca

Tadeusz Michalik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak medycznego potwierdzenia choroby zawodowej przez placówki diagnostyczne uniemożliwia jej stwierdzenie przez organ administracji, nawet przy udokumentowanym narażeniu na szkodliwy czynnik."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku potwierdzenia choroby zawodowej przez medycynę pracy, mimo narażenia na hałas. Interpretacja charakteru niedosłuchu (odbiorczy vs. mieszany).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowy problem w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych: rozbieżność między udokumentowanym narażeniem zawodowym a medycznym potwierdzeniem choroby zawodowej. Jest to istotne dla prawników zajmujących się sprawami pracowniczymi i odszkodowawczymi.

Czy praca w hałasie zawsze oznacza chorobę zawodową? Sąd wyjaśnia kluczową rolę opinii medycznych.

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 506/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Jużków /sprawozdawca/
Tadeusz Michalik
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Sygn. powiązane
OSK 1662/04 - Wyrok NSA z 2005-06-14
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie: NSA Tadeusz Michalik WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. na podstawie art.104 k.p.a., art.1 pkt 2, art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz.575 ze zm.) oraz §§ 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz.294 z późn. zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z. R. choroby zawodowej – uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu – wymienionej w poz.15 wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka nie rozpoznała u pracownika choroby zawodowej ze względu na obustronne zmiany pozazapalne ucha środkowego i obustronne przewodzeniowo-odbiorcze uszkodzenie słuchu oraz na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które potwierdziło brak podstaw do rozpoznania przewlekłego urazu akustycznego. Stwierdzono niedosłuch mieszany obustronny.
Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne w zakładach pracy, w których Z. R. był zatrudniony wykazały, że w czasie pracy w latach 1983-1998, w "A" S.A. w O. i w "B" w O. na stanowisku [...] oraz w "C" sp. z o.o. w J. na stanowisku [...] miał kontakt z hałasem o natężeniu w granicach 73-88 dB, pochodzącym od pracujących urządzeń [...] oraz używanych [...]. Ustalenia te pozwoliły na stwierdzenie, iż pracował w warunkach stwarzających zagrożenie dla narządu słuchu i powstanie choroby zawodowej.
W konkluzji organ I instancji stwierdził, że z uwagi na brak rozpoznania choroby zawodowej przez obie placówki diagnostyczne, a w szczególności na brak rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu przez lekarzy z Instytutu Medycyny Pracy w S. – jednostki upoważnionej do orzekania w sprawach wątpliwych i spornych, nie było możliwe wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. R. zarzucił, że w całym okresie swego zatrudnienia – od czternastego roku życia pracował w hałasie. Nie zgadzał się z wnioskami przedstawionymi w jej uzasadnieniu a w szczególności ze stwierdzeniem, iż uszkodzenie słuchu jakie u niego rozpoznano nie spowodowały czynniki zawodowe. Podniósł, że nigdy nie chorował na uszy i nie stwierdzono u niego zapalenia ucha środkowego w czasie badania w 1993 r. Sugerował, iż opinia Instytutu odpowiada źle pojętej solidarności lekarskiej – nie podważać opinii kolegi.
Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy Z. R.. Uznał, że pracował przez piętnaście lat w warunkach narażenia na hałas, który w środowisku pracy przekraczał dopuszczalne normy (równoważny poziom dźwięku przekraczał 82 dB). Dalej stwierdzono, iż skarżący był badany [...] r. w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz [...] r. w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Według ostatniego orzeczenia także nie rozpoznano u badanego choroby zawodowej słuchu, lecz inne schorzenie nie ujęte w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie powyższe dotyczy obustronnego niedosłuchu mieszanego (przewodzeniowo-odbiorczego).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. R. kwestionując motywy przedstawione przez organ odwoławczy domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji celem uzupełnienia materiału dowodowego o tzw. wywiad zawodowy, przeprowadzany na stanowisku pracy, na którym istniało zagrożenie dla zdrowia pracownika.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że wykluczenie istnienia u Z. R. choroby zawodowej słuchu przez lekarzy specjalistów dwóch kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) uniemożliwiało stwierdzenie choroby zawodowej przez organ Inspekcji Sanitarnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Stosownie do treści art.85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz.1271) w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne (na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia
2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz.652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W świetle materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie można podzielić stanowiska skarżącego co do wydania decyzji z naruszeniem § 1 ust.1, obowiązującego w dacie wydania niniejszej decyzji, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz.294 ze zm.). W jednoznaczny i nie budzący zdaniem Sądu, wątpliwości sposób, ustalono, że Z. R. w okresie swojego zatrudnienia w latach 1983-1998 pracował w warunkach narażenia na działanie czynników stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej słuchu. Wyniki dochodzenia epidemiologicznego w poszczególnych zakładach zatrudniających skarżącego, z punktu widzenia istniejącego tam narażenia na hałas, zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a których to ustaleń w zaskarżonej decyzji nie kwestionowano. Dochodzenie epidemiologiczne jest właśnie wskazanym przez skarżącego, brakującym "wywiadem zawodowym". Tym samym podniesiony przez Z. R. zarzut konieczności uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie należy uznać za chybiony.
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz.294 ze zm.) stanowią, że za choroby zawodowe uznaje się choroby wymienione w jego załączniku, jeśli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym i niezbędnym jest dla jej stwierdzenia, pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Dalej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn.akt III RN 36/98 – OSNAPiUS 1999 r. nr 6 poz.192).
W przedmiotowej sprawie dwie kompetentne placówki diagnostyczne I i II stopnia, wykluczyły istnienie medycznych podstaw do stwierdzenia u badanego choroby zawodowej uszkodzenia narządu słuchu wywołanego działaniem hałasu, wymienionej w pozycji 15 wspomnianego wykazu. Orzeczenia te nie negują faktu uszkodzenia słuchu i konieczności korzystania przez skarżącego z aparatu słuchowego. To charakter przewodzeniowo-odbiorczy stwierdzonego niedosłuchu, wyklucza jego zawodowe pochodzenie. Oznacza to innymi słowy, iż aktualny stan zdrowia skarżącego nie kwalifikuje do uznania schorzenia jako zawodowe. Stwierdzenie to nie pozostaje w sprzeczności z faktem długoletniej pracy w hałasie. Sąd zauważa, że charakterystycznym dla zawodowego uszkodzenia narządu słuchu jest niedosłuch o charakterze odbiorczym.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI