II SA/Ka 439/02

II SA/Ka 439/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA /del./ Łucja Franiczek Sędziowie NSA /del./ Małgorzata Korycińska /spr./ WSA Włodzimierz Kubik Protokolant Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2004r. sprawy ze skargi KWK "[...]" SA w O. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że uchwała ta nie może być wykonana
Uzasadnienie
Rada Miejska w M. w dniu [...] r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta M. obejmującego obszar wyznaczony potokiem [...] – a granicą miasta obejmującą sołectwo B.
Z treści pisma Zastępcy Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. skierowanego do Zarządu Miasta M. wynika, iż teren objęty opracowywanym projektem pozostaje w zasięgu oddziaływania m.in. KWK "[...]" SA która w oparciu o posiadaną koncesję prowadzi eksploatację górniczą.
Teren górniczy tej Kopalni obejmuje część parcel nr [...] i [...], jak podano w omawianym piśmie.
W związku z tym opiniując w trybie art.18 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jedn. Dz.U. z 1999r. Nr 15 poz.139 ze zm./ zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym projekt planu Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego zaproponował zmianę zapisu § 14 pkt 4 projektu, który w proponowanym brzmieniu stanowił o obowiązku prowadzenia eksploatacji górniczej tak, aby przewidywanie wpływu pod zabudowę nie przekraczały II kategorii a poza tymi terenami III kategorii, poprzez wprowadzenie zapisu: "ustala się prowadzenie eksploatacji tak, aby na terenach zabudowanych i przewidzianych do zabudowy wpływy nie przekroczyły III kategorii, a poza w.w. terenami IV kategorii".
W opinii podano, że tekst projektu planu /omawianego § 14 pkt 4/ uniemożliwi kopalniom prawidłową gospodarkę złożami, gdyż nawet w przypadku eksploatacji jednego pokładu na średniej głębokości, wpływy te mogą osiągnąć III kategorię.
Po wyłożeniu projektu miejscowego planu do publicznego wglądu, co miało miejsce w okresie od [...]r. do dnia [...] r. w terminie określonym do złożenia zarzutu, Kopalnia Węgla Kamiennego "[...]" SA w O. wniosła "uwagi do miejscowego planu..."
Z taką samą argumentacją jak przedstawiona w opinii Okręgowego Urzędu Górniczego, kopalnia domagała się zmiany zapisu § 14 pkt 4, § 14 pkt 12 i § 14 pkt 3 projektu planu oraz § 14 pkt 8 i pkt 9-10.
Zarzucająca składając propozycje zmian zapisów projektu planu wywodziła, iż plan zagospodarowania powinien być kompromisem pomiędzy rozbieżnymi interesami przedsiębiorców górniczych a właścicielami nieruchomości, znajdujących się w zasięgu prognozowanych wpływów eksploatacji, a według jej oceny wyłożony projekt nie spełnia tego kryterium.
Pismo to potraktowano jako zarzut w rozumieniu art.24 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i nie został on uwzględniony przez Zarząd Miasta M.
Po powiadomieniu kopalni o terminie sesji, na której zarzut zostanie rozpatrywany Rada Miejska w M. podjęła w dniu [...] r. uchwałę o odrzuceniu "częściowym" zarzutu Kopalni.
W uzasadnieniu tej uchwały, wydanej z przywołaniem art.18 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /tj. Dz.U.2001r. Nr 142 poz.1591/ i art.18 ust.2 pkt 10 i art.24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, podano iż pozostawiony w projekcie zapis planu przewidujący że wpływy wprowadzenia eksploatacji górniczej nie mogą przekraczać II kategorii na terenach zwartej zabudowy, a poza tymi terenami III kategorii – pozostaje w zgodzie z ochroną istniejącej i projektowanej zabudowy oraz ochroną ekosystemu gminy.
Wskazano także, iż w oparciu o przeprowadzone analizy ustalono, że planowana przez kopalnię eksploatacja złóż może doprowadzić do znacznego naruszenia środowiska przyrodniczego, a plan winien chronić środowisko przyrodnicze.
W skardze KWK "[...]" SA postulowała zmianę zaskarżonej uchwały poprzez wprowadzenie do projektu planu zapisu o treści "ustala się prowadzenie eksploatacji górniczej tak, aby na terenach zabudowanych i przewidzianych pod zabudowę wpływy nie przekroczyły III kategorii" a poza nimi IV kategorii.
Motywy żądania są tożsame z zawartymi w zarzucie.
W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej uchwały.
Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżona uchwała narusza prawo, a to obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności.
Wyjaśnić przy tym trzeba skarżącemu, iż Sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności /art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153poz.1270 ze zm./.
Nie może natomiast, jak chce tego skarżący zmienić treści uchwały, czy też treść projektu planu miejscowego.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem przedmiotu zaskarżenia wskazać wpierw należy na treść art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu wówczas obowiązującym.
W myśl tego przepisu o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Ustawodawca nałożył zatem na właściwy organ obowiązek rozstrzygnięcia zarzutu w formie uchwały zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Zacytowany przepis konstruuje uchwałę o uwzględnieniu bądź o odrzuceniu zarzutu na wzór decyzji administracyjnej.
Uchwała taka odnosi się do indywidualnego adresata i dotyczy jego indywidualnych interesów prawnych lub uprawnień.
Uzasadnienie faktyczne powinno więc przedstawić sytuację faktyczną wnoszącego zarzut, tę która jest powiązana z treścią kwestionowanego projektu planu.
Natomiast uzasadnienie prawne powinno przedstawiać związek tej sytuacji faktycznej z tymi normami prawnymi, która wyznaczyła interes prawny lub uprawnienie danego podmiotu i wytłumaczyć na tle tych norm, dlaczego postanowiono nie uwzględnić /czy też uwzględniono/ zarzutu.
Konfrontując te uwagi z treścią zaskarżonej uchwały wskazać wpierw należy na to, że ani z jej uzasadnienia faktycznego ani też prawnego nie wynika, aby rada gminy przeprowadziła jakąkolwiek analizę sytuacji wnoszącego zarzut, odniosła ją do ustaleń projektu planu i wyłożyła przyczyny dla których zarzutu nie można było uwzględnić.
Ponadto w osnowie uchwały podano iż odrzucono zarzut "częściowo" /§ 1 uchwały/, przy czym nie wskazano w jakiej części i jaki organ zarzut uwzględnił, a także do czego odnosi się owe "częściowe" odrzucenie zarzutu, a czego dotyczy jego uwzględnienie.
Powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały na przysługujące radzie gminy władztwo planistyczne jest argumentem nie wystarczającym, a to władztwo przysługujące organowi gminy nie pozostaje nieograniczone.
Ograniczenia te wynikają nie tylko z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ale także z innych ustaw w tym ustawy z dnia 4 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze /Dz.U. Nr 27 poz.96 z późn.zm./ zwanej dalej prawem górniczym.
Zważyć bowiem trzeba, że objęty ustaleniami projektu planu obszar w części obejmuje teren górniczy w rozumieniu art.6 pkt 9 prawa górniczego.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego powinien zapewnić integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu m.in. wykonania uprawnień określonych w koncesji /art.53 ust.2 pkt 1 prawa górniczego/.
Skarżąca uważa, iż proponowany zapis planu uniemożliwi jej wykonywanie. uprawnień określonych w koncesji, a jej argumentów nie można skutecznie odeprzeć, skoro zaniechał ich rozważenia organ którego działanie zaskarżono w uchwale ocenionej przez Sąd.
Nadto z art.53 ust.4 prawa górniczego wynika obowiązek uzgodnienia projektu planu obejmującego teren górniczy z właściwym organem nadzoru górniczego.
Odpowiednio do tych uregulowań art.18 ust.2 pkt 4a zagospodarowaniu przestrzennym nakładał wówczas na zarząd gminy obowiązek uzgodnienia projektu planu stosownie do jego zakresu z organem właściwym do uzgodnienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów szczególnych.
Uzgodnienie, o którym mowa i w art.18 ust.2 pkt 4a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jak i w art.53 ust.4 prawa górniczego, o ile nie zostały skutecznie prawnie zakwestionowane, są wiążące dla organu, który o to uzgodnienie wystąpił. Wskazywała na to i treść art.19 ust.2, art.21 ust.2 i art.22 ust.2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W sprawie poddanej kognicji Sądu Zarząd Miasta M. wystąpił o uzgodnienie projektu planu do właściwego organu nadzoru górniczego, jednakże nie uwzględnił treści tego uzgodnienia w projekcie planu, czym naruszono art.18 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art.53 ust.4 prawa górniczego.
Rozważenia wymaga jeszcze newralgiczna dla sprawy okoliczność – legitymacji skarżącej do wniesienia zarzutu, a co się wiąże z tym problem również legitymacji procesowej w niniejszej sprawie.
Rozważając tę kwestię Sąd miał ma względzie to, że skarżąca jest przedsiębiorcą w rozumieniu art.6 pkt 6 prawa górniczego.
Cytowany już wcześniej art.53 ust.2 pkt 1 prawa górniczego stanowi o uprawnieniu skarżącej do zakwestionowania ustaleń, przyjętych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego opracowanego dla terenu górniczego.
Z tej przyczyny Sąd przyjął, że skarżąca była uprawniona do wniesienia zarzutu, a obecnie skargi.
Stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w oparciu o art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ Sąd zobligowany był równocześnie do określenia w wyroku w jakim zakresie zaskarżony akt –nie może być wykonany, stąd też orzekł o jego niewykonalności stosownie do treści art.152 przywołanej ustawy.
O kosztach nie orzeczono, gdyż skarżąca utraciła uprawnienia do żądania ich zwrotu /art.210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
S/G