II SA/PO 3661/01

II SA/Po 3661/01 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Lilianna Drewniak-Żaba /sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Rafał Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
1 W Y R O K 2 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: 2 Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski 3 As. Sąd. Liliannna Drewniak-Żaba ( spr ) 4 Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ M.Dybowski TG
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...], powołując podstawę prawną z art. 22 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 3 oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) odmówił B. K. przyznanie uprawnień po kombatancie J. K., który uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu "działalności w Ruchu Oporu" od [...] 1944 r. do [...]1945 r.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono ustalenie, iż z pisma Komendy Wojewódzkiej Policji we W.z [...] r. wynika, że J. K. służył w Urzędzie Bezpieczeństwa we W..
Ponieważ ziściły się przesłanki wymienione w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a należało wobec B. K. orzec na podstawie powołanych przepisów o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. K. podniosła, iż jej mąż podjął pracę w Urzędzie Bezpieczeństwa we W., ukrywając się przed represjami za walkę w czasie wojny w partyzantce.
Krótko po zatrudnieniu mąż został aresztowany przez UB i więziony.
Powoływała w tym zakresie świadków.
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia, obok wcześniej przytoczonych argumentów wskazał, iż osobom, które były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów.
Ponieważ uprawnienia przysługujące wdowom mają charakter pochodny w stosunku do uprawnień kombatanta - B. K. uprawnienia te nie przysługują.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej uprawnień wdowy po kombatancie - na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach, zarzucając iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów - w szczególności art. 20 ust. 3 cytowanej ustawy.
Ponadto zarzuciła Kierownikowi Urzędu, iż uniemożliwił przedstawienie dowodów świadczących o charakterze służby jej męża w Urzędzie Bezpieczeństwa - poprzez zaniechanie przesłuchania zawnioskowanych świadków, nieprawidłową analizę przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy faktów.
W okresie przyjętym jako służba w Urzędzie J. K. przebywał w więzieniu - osadzony przez UB. Ponadto nie uwzględniono, iż podjął on pracę w Urzędzie uciekając przed represjami za walkę w partyzantce.
Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950) uprawnienia kombatanckie przysługują również wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.
Oczywistym jest, iż uprawnienia te przysługują wskazanym osobom, o ile nie zaistnieją przesłanki do pozbawienia uprawnień kombatanckich samych kombatantów.
W takim bowiem przypadku również uprawnione w cytowanym przepisie osoby zostają pozbawione przyznanych uprawnień (lub odmawia się ich przyznania).
W związku z powyższym w sprawie niniejszej przede wszystkim rozstrzygnięciu podlega kwestia, czy zaistniały okoliczności uzasadniające ewentualne pozbawienie J. K. przysługujących mu uprawnień kombatanckich.
Stosownie do art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach nie przysługują uprawnienia kombatanckie osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, zaś osoby takie, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, uprawnień tych się pozbawia.
Z całą pewnością J. K. był zatrudniony od [...] r. w Urzędzie Bezpieczeństwa we W.. Wynika to zarówno z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji we W., jak i życiorysu J. K..
Należy mieć jednak na względzie, że z mocy art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach fakt pracy w organach Urzędu Bezpieczeństwa nie pozbawia uprawnień kombatanckich osób, które do tych Urzędów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.
Skarżąca od początku konsekwentnie podnosiła, iż jej mąż podjął pracę w Urzędzie Bezpieczeństwa, uciekając przed represjami za udział w partyzantce, a nadto iż po ucieczce za granicę osoby, która go zatrudniła - został przez UB aresztowany i osadzony w więzieniu.
Zarówno na podstawie podnoszonych zarzutów, jak i znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] r., z którego jednoznacznie wynika, iż J. K. został zwolniony za zdradę tajemnicy służbowej należało ocenić i wnikliwie rozpatrzyć, czy nie zaistniały okoliczności wskazane w art. 21 ust. 3 ustawy kombatanckiej.
W przedstawionej sytuacji istotną wadą postępowania administracyjnego, z punktu widzenia stosowania art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa było zaniechanie oceny twierdzeń skarżącej oraz zaoferowanych przez nią dowodów w postaci zeznań świadków.
Z wymienionych powodów uchylono obie zapadłe w sprawie decyzje na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 upsa.
Sąd nie stosował art. 152 upsa wychodząc z założenia, że kwestię wykonalności zaskarżonej decyzji reguluje przepis szczególny, to jest art. 26 ustawy kombatanckiej.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy konieczne będzie przeprowadzenie zawnioskowanych przez skarżącą dowodów i dopiero wówczas dokonanie pełnej oceny podnoszonych i udowadnianych okoliczności dotyczących charakteru i przebiegu zatrudnienia J. K. w Urzędzie Bezpieczeństwa we W..
Ustalenia w tym zakresie pozwolą na ocenę, czy J. K. zachowałby uprawnienia kombatanckie - z uwagi na spełnienie przesłanki z art. 21 ust. 3 ustawy kombatanckiej, a tym samym czy uprawnienia te przysługują skarżącej.
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ M.Dybowski
TG