II SA/Ka 3687/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę wiat wybudowanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę dwóch wiat, argumentując ich prowizoryczność i niewielkie rozmiary. Sąd administracyjny uznał jednak, że wiaty te, mimo że nie były trwale związane z gruntem, stanowiły obiekty budowlane, a ich budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia naruszała Prawo budowlane. Sąd podkreślił, że nawet jeśli budowa była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia, to wymóg zgłoszenia musiał zostać dopełniony. W związku z tym, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi G. i J. małżonków M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. nakazującą rozbiórkę dwóch wiat zlokalizowanych na działce siedliskowej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wiaty te, wybudowane po 1997 r., powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, co stanowiło podstawę do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący kwestionowali konieczność uzyskania jakiejkolwiek akceptacji dla budowy wiat, określając je jako "budowle prowizoryczne" o małych rozmiarach. Podnosili również zarzut naruszenia granic postępowania odwoławczego przez organ II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, zważył, że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, w przypadku budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, właściwy organ jest zobowiązany nakazać rozbiórkę. Sąd wyjaśnił, że Prawo budowlane nie zna pojęcia "prowizoryczności" obiektu, a sporne wiaty, mimo że nie były trwale związane z gruntem, stanowiły obiekty budowlane (budowle). Sąd uznał, że nawet jeśli budowa wiat o powierzchni zabudowy poniżej 35 m2 i rozpiętości konstrukcji do 4,80 m mogłaby być zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia, to nadal istniał wymóg zgłoszenia, który nie został dopełniony. Brak ten, zdaniem sądu, nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ przepisy dotyczące samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego) miały zastosowanie zarówno w przypadku braku pozwolenia, jak i braku zgłoszenia. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa wiat bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, która obliguje właściwy organ do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wiaty są obiektami budowlanymi (budowlami), a ich budowa bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia narusza Prawo budowlane. Nawet jeśli budowa była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia, wymóg zgłoszenia musiał zostać dopełniony. Brak tego zgłoszenia skutkuje zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.b. art. 48
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd.
Pomocnicze
p.b. art. 28 § ust. 1
Prawo budowlane
Generalna zasada, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
p.b. art. 29
Prawo budowlane
Katalog budowli i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
p.b. art. 30 § ust. 1
Prawo budowlane
Wymóg uprzedniego zgłoszenia zamiaru wykonania niektórych budów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku pozwolenia na budowę.
p.b. art. 30 § ust. 2
Prawo budowlane
Termin zgłoszenia i możliwość rozpoczęcia robót po 30 dniach od doręczenia zgłoszenia, jeśli organ nie wniesie sprzeciwu.
p.b. art. 3 § pkt 1
Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
p.b. art. 3 § pkt 3
Prawo budowlane
Definicja budowli.
p.b. art. 3 § pkt 5
Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
p.b. art. 49
Prawo budowlane
Wyłączenie stosowania art. 48 w przypadku upływu 5 lat od zakończenia budowy, jeśli nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym.
P.u.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli legalności sprawowanej przez Sąd.
u.NSA art. 21
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Obowiązujący w dacie wniesienia skargi przepis dotyczący kontroli sądowej.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
P.p.s.a. art. 156 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kwalifikowane wady prawne decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Przepis dotyczący stosowania przepisów przejściowych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżących o "prowizoryczności" wiat. Argument skarżących o małych rozmiarach wiat. Argument skarżących o tym, że wiaty nie "przeszkadzają nikomu". Argument skarżących o naruszeniu granic postępowania przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
budowle prowizoryczne nie "przeszkadzają nikomu" dużym niezdyscyplinowaniu i braku poszanowania przez państwa M. dla przepisów prawa budowlanego
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący
Małgorzata Korycińska
sprawozdawca
Rafał Wolnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, obowiązku pozwolenia na budowę i zgłoszenia, a także definicji obiektu budowlanego i budowli."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku i specyfiki budowy wiat. Może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian w Prawie budowlanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i rygorystyczne stosowanie przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i właścicieli nieruchomości.
“Samowola budowlana: Czy "prowizoryczne" wiaty mogą być legalne bez zgłoszenia?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 3687/01 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-03-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-12-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Łucja Franiczek /przewodniczący/ Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/ Rafał Wolnik Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia Małgorzata Korycińska /spr./ Asesor Rafał Wolnik Protokolant referent Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2004r. sprawy ze skargi G. M. i J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją z dnia [...]r. nakazał G. M. i J. M. rozbiórkę wiat zlokalizowanych w G. oznaczonych numerami [...] i [...] na szkicu z protokołu oględzin stanowiącym integralną część decyzji. U podstaw materialoprawnych rozstrzygnięcia organ nadzoru budowlanego I instancji przywołał art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /wówczas tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz.1126 z późn.zm. – obecnie Dz.U.z 2003r. Nr 207 poz.2016 ze zm./ zwanej dalej prawem budowlanym, a w uzasadnieniu wskazał, iż wybudowane po 1997r. wiaty powstały bez pozwolenia na budowę "jak i bez zgłoszenia". Podano, że wiata o nr [...] posiada wymiary 9,10 m x 3,50 m, a wiata nr [...]odpowiednio 8,20 m x 3.25 m. W odwołaniu G. M. i J. M. wnieśli "o pozostawienie niniejszych wiat", które służą potrzebom prowadzonego gospodarstwa rolnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w pełni podzielając pogląd organu I instancji o obowiązku zastosowania w sprawie art. 48 prawa budowlanego. Organ odwoławczy przyznał przy tym, iż powierzchnia zabudowy wiat powstałych na terenie działki siedliskowej skłania do przyjęcia tezy, iż realizacja tych wiat obwarowana była li tylko obowiązkiem zgłoszenia, o którym stanowi art.30 ust,.1 prawa budowlanego, przy czym brak danych co do rozpiętości konstrukcji nie pozwala na jednoznaczne wypowiedzenie się w tej kwestii. Ten brak nie miał jednak, zdaniem organu znaczenia istotnego, albowiem gdyby nawet przyjąć, iż budowa wiat zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na ich budowę, to istniał wymóg zgłoszenia nie dopełniony przez inwestorów. W skardze G. i J. mał. M. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji kwestionując pogląd organów o wymogu jakiejkolwiek akceptacji właściwego organu dla budowy spornych wiat. Podnieśli, iż są to "budowle prowizoryczne" mają bardzo małe rozmiary i luźną konstrukcję i nie "przeszkadzają nikomu". Ponadto skarżący uznali za niedopuszczalne wypowiedzenie się organu odwoławczego w sprawach nie objętych decyzją organu I instancji. Ten zarzut dotyczy uwagi zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o "dużym niezdyscyplinowaniu i braku poszanowania przez państwa M. dla przepisów prawa budowlanego", a uwaga ta związana była z niezrealizowaniem przez skarżących obowiązku rozbiórki innego obiektu budowlanego /budynku mieszkalnego/. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kontroli legalności sprawowanej przez Sąd stosownie do art.152 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz.1269/ obowiązującej obecnie i art.21 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz.368 z późn. zm./ obowiązującego w dacie wniesienia skargi poddana została decyzja administracyjna. Oceniając zgodność z prawem decyzji administracyjnej Sąd baczyć musi m.in. i na to, czy stwierdzone ewentualne naruszenie prawa materialnego bądź norm postępowania miały wpływ na wynik sprawy bądź mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm. zwanej dalej Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, Sąd rozważa również to, czy poddane jego ocenie rozstrzygnięcie administracyjne nie zawiera kwalifikowanych wad prawnych w rozumieniu art.156 § 1 k.p.a. jak i czy nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Żadne inne względy nie mogą stanowić podstaw kontroli sądowej prowadzonej w stosunku do decyzji administracyjnej. Analizując w tak zakreślonych ramach przedmiot zaskarżenia Sąd uznał, iż nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, czego domagali się skarżący. Stosownie bowiem do art.48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia właściwy organ nakazywał w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przywołany przepis określa zatem skutki naruszenia reżimu budowlanego wynikające z art.28 ust.1 i art.30 tej ustawy. Pierwszy z przywołanych przepisów wprowadza generalną zasadę, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i ustanawia wyjątki od tej reguły odsyłając do art.29 prawa budowlanego. Przepis art.29 omawianej ustawy to zamknięty katalog budowli i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże zwalniając z tego obowiązku, ustawodawcę w art.30 ust.1 prawa budowlanego niektóre budowy i roboty budowlane obarczył wymogiem uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi. Zgłoszenie to powinno być dokonane przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, do których można przystąpić, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu /art.30 ust.2 prawa budowlanego w brzmieniu wówczas obowiązującym/. W sytuacji, gdy roboty budowlane na prowadzenie, których konieczne jest pozwolenie na budowę prowadzone są lub były bez tego pozwolenia /decyzji ostatecznej/ to właściwy organ mocą przytoczonego art.48 prawa budowlanego zobligowany był wydać nakaz rozbiórki obiektu lub jego części. Ten sam obowiązek spoczywał na organie wówczas, gdy budowa czy roboty budowlane zwolnione były z obowiązku pozwolenia na budowę, ale wymagały zgłoszenia, którego inwestor nie dopełnił. Również wtedy, gdy nastąpiło zgłoszenie lecz organ wniósł sprzeciw zlekceważony przez inwestora zastosowanie miał art.48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003r. Ponieważ w analizowanym art.48 prawa budowlanego ustawodawca użył pojęcia obiekt budowlany, to przypomnieć należy definicję tego określenia zawartą w art.3 pkt 1,w myśl którego przez obiekt budowlany należy rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowle stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami i obiekt małej architektury. Z kolei budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będących budynkiem lub obiektem małej architektury /art.3 pkt 3 prawa budowlanego/. Przed przeniesieniem omówionych uregulowań prawnych na ustalony w sprawie stan faktyczny wskazać jeszcze należy na przepis art. 49 prawa budowlanego, który wyłączał stosowanie art.48, ale tylko wówczas, gdy od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, co pozostaje bezspornym, na terenie działki siedliskowej wybudowali dwie wiaty o powierzchni zabudowy poniżej 35 m2 , nie związane trwale z gruntem. Z ich relacji wynika, iż wiaty te powstały po [...]r. / "około trzech lat temu" jak podali w toku oględzin/ i przed rozpoczęciem ich budowy nie ubiegali się ani o pozwolenie na budowę, ani też nie zgłosili zamiaru wykonania tych obiektów organowi architektoniczno - budowlanemu. Niestety oględziny nie dają odpowiedzi na pytanie newralgiczne dla ustalenia wymogu z prawa budowlanego, a mianowicie jaka jest rozpiętość konstrukcji obu wiat. Gdyby bowiem nie była większa niż 4,80 m, to wówczas budowa ta byłaby zwolniona z obowiązku pozwolenia na budowę, lecz obwarowana wymogiem zgłoszenia /art.29 ust.1 pkt 1 w zw. z art.30 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego/. To niewątpliwe uchybienie przepisów postępowania /art.77 § 1 k.p.a./ nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy gdyż ustawodawca zarówno w przypadku budowy bez pozwolenia na budowę jak i bez zgłoszenia /w sytuacji zwolnienia z obowiązku pozwolenia na budowę lecz objęcia obowiązkiem zgłoszenia/ nakazał likwidować skutki powstałej samowoli w tym samym trybie, a to art.48 prawa budowlanego. Sąd podziela zatem w tym zakresie wywód organu odwoławczego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie ma również znaczenia to, co skarżący eksponuje w skardze, a mianowicie "prowizoryczność" obiektów. Prawo budowlane nie zna takiego pojęcia, a jego ewentualnym odpowiednikiem może być określenie "tymczasowy obiekt budowlany", jednakże sporne wiaty nie są tymczasowymi obiektami budowlanymi w rozumieniu art.3 pkt 5 prawa budowlanego. Są natomiast obiektem budowlanym, a to, że nie są trwale związane z gruntem sprawia, że należy zaliczyć je do kategorii budowli określonej w art.3 pkt 3 prawa budowlanego. Trafnie więc organ, którego działanie zaskarżono uznał, iż w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art.48 prawa budowlanego i ustaliwszy istnienie braku formalnego wykonał obowiązek wynikający z tego przepisu. Natomiast refleksje organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotyczące nie przestrzegania przez skarżących przepisów prawa budowlanego, nie można, uznać jak wydaje się uważają skarżący, za naruszenie granic postępowania odwoławczego. Z tych też względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i oddalił ją na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1271 ze zm./. S/G
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI