II SA/Ka 3667/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M.R. na decyzję Wojewody Ś. utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że organ odwoławczy nie mógł rozpatrywać prawa do zasiłku przedemerytalnego w postępowaniu dotyczącym zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Skarżący M.R. otrzymał zasiłek dla bezrobotnych, ale domagał się zasiłku przedemerytalnego ze względu na długi staż pracy i pracę w szczególnych warunkach. Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję o zasiłku dla bezrobotnych, wskazując, że nie może rozpatrywać prawa do zasiłku przedemerytalnego w tym postępowaniu, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody.
Sprawa dotyczyła skargi M.R. na decyzję Wojewody Ś., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. przyznającą skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych. Skarżący uważał, że przysługuje mu zasiłek przedemerytalny z uwagi na 30-letni okres zatrudnienia i ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. przyznał M.R. zasiłek dla bezrobotnych, natomiast inną decyzją z dnia [...] r. odmówił mu przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda Ś. decyzją z dnia 26 listopada 2001 r. utrzymał w mocy decyzję o zasiłku dla bezrobotnych, podkreślając, że nie ma podstaw prawnych do orzekania o zasiłku przedemerytalnym w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności. Wojewoda wskazał również, że decyzja odmawiająca zasiłku przedemerytalnego może być przedmiotem kontroli instancyjnej, jeśli zostanie wniesione odwołanie. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego domagał się uchylenia decyzji o zasiłku dla bezrobotnych i przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. Sąd uznał, że stanowisko Wojewody jest trafne, ponieważ organ odwoławczy nie może zmieniać podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, orzekając o świadczeniu, które nie było przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że skarżący miał możliwość uruchomienia postępowania kontrolnego w stosunku do decyzji odmawiającej zasiłku przedemerytalnego, ale z niej nie skorzystał.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może rozpatrzyć prawa do zasiłku przedemerytalnego w postępowaniu dotyczącym zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Podstawy materialnoprawne przyznania zasiłku dla bezrobotnych i zasiłku przedemerytalnego są odmienne. Organ drugiej instancji nie może dokonać zmiany podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez orzeczenie o prawie do świadczenia, które nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.z.p.b. art. 23 § 1 i 2
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Określa warunki przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.z.p.b. art. 2 § 1 pkt. 2
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
u.z.p.b. art. 6 § lit. a i b
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
u.z.p.b. art. 37j
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Określa warunki przyznania zasiłku przedemerytalnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Przejście spraw do właściwych sądów administracyjnych po 1 stycznia 2004 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie może rozpatrywać prawa do zasiłku przedemerytalnego w postępowaniu dotyczącym zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Odrzucone argumenty
Skarżący domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych.
Godne uwagi sformułowania
nie ma on podstaw prawnych do wydania orzeczenia w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła zasiłku dla bezrobotnych, a wydając w ramach tego postępowania decyzję rozstrzygającą o prawie do zasiłku przedemerytalnego, naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. podstawy materialnoprawne przyznania każdego z tych świadczeń są odmienne, a organ drugiej instancji nie może dokonać zmiany podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez orzeczenie o prawie do zasiłku przedemerytalnego, który nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Skład orzekający
Szczepan Prax
przewodniczący
Zofia Borowicz
sędzia
Stanisław Nitecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście różnych świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy jest proszony o rozpatrzenie innego świadczenia niż to, które było przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w prawie administracyjnym – zasadę dwuinstancyjności – i jej praktyczne konsekwencje dla obywatela ubiegającego się o różne świadczenia.
“Zasiłek dla bezrobotnych czy przedemerytalny? Sąd wyjaśnia, dlaczego organ odwoławczy nie może zmienić przedmiotu sprawy.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 3667/01 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-02-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-12-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Symbol z opisem 633 Zatrudnienie i sprawy bezrobocia Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę Uzasadnienie Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 6 pkt. 6 lit. a i b ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z póź. zm.) uznał M.R. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych tj. 572,10 zł miesięcznie. Jako uzasadnienie decyzji podał, iż strona w dniu zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. spełniała warunki określone w wyżej wymienionej ustawie do uznania za osobę bezrobotną oraz do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Od decyzji tej odwołanie wniosła strona, która podniosła, że przysługuje jej prawo do zasiłku przedemerytalnego, w związku z tym, że posiada 30 letni okres zatrudnienia i ma ponad 15 lat przepracowanych w warunkach szczególnych. Z tego też powodu M. R. wystąpił o przyznanie zasiłku przedemerytalnego a nie zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda Ś. decyzją z dnia 26 listopada 2001 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1 i art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z póź. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił sytuację faktyczną strony oraz przytoczył treść art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i stwierdził, że strona spełnia wymogi do otrzymania zasiłku bezrobotnych. Ponadto Wojewoda Ś. zaznaczył, że w chwili rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. strona spełniała warunki do nabycia statusu bezrobotnego. Jednocześnie organ ten zaznaczył, że nie ma on podstaw prawnych do wydania orzeczenia w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła zasiłku dla bezrobotnych, a wydając w ramach tego postępowania decyzję rozstrzygającą o prawie do zasiłku przedemerytalnego, naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dodatkowo organ ten zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta C. z [...] r. Nr [...] odmawiająca przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego i jeżeli zostanie wniesione odwołanie będzie ona przedmiotem kontroli instancyjnej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wystąpił o uchylenie w całości decyzji przyznającej zasiłek dla bezrobotnych i o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Sygn. akt 4 II SA/Ka 3667/01 Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. Poz. 1270). W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej działań, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozpatrywanej sprawie skarżący w dniu [...] r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna. W następstwie tej rejestracji Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. przyznał skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...] r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzją z dnia [...] r. odmówił skarżącemu przyznania zasiłku przedemerytalnego. Skarżący pismem z dnia [...] r. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., co jednoznacznie wynika z oznaczenia decyzji, od której wnosi odwołanie. W odwołaniu tym strona wyraźnie domaga się przyznania zasiłku przedemerytalnego zamiast przyznanego jej zasiłku dla bezrobotnych. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy zauważyć, że przepisy prawa obowiązujące w dniu złożenia przez skarżącego wniosku tj. w dniu [...] r. stwarzały możliwość ubiegania się przez osobę uprawnioną o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli osoba taka spełniała wymogi określone w art. 23 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Sygn. akt 4 II SA/Ka 3667/01 z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z póź. zm.) oraz zasiłku przedemerytalnego w przypadku spełniania wymogów przewidzianych w art. 37j wyżej wymienionej ustawy. W dniu rejestracji skarżący spełniał wymogi do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych i taki zasiłek otrzymał, jednakże niezadowolony z otrzymanego rozstrzygnięcia wniósł odwołanie. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda Ś. wyraźnie zaznaczył, że przedmiotem jego rozważań była problematyka dotycząca zasiłku dla bezrobotnych, gdyż tego problemu dotyczyła decyzja wydana przez Prezydenta Miasta C., od której skarżący wniósł odwołanie. W uzasadnieniu tym Wojewoda Ś. podniósł, że rozpatrzenie przez niego w ramach tego postępowania problematyki dotyczącej zasiłku przedemerytalnego stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu pogląd przyjęty przez Wojewodę Ś. jest trafny i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że podstawy materialnoprawne przyznania każdego z tych świadczeń są odmienne, a organ drugiej instancji nie może dokonać zmiany podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez orzeczenie o prawie do zasiłku przedemerytalnego, który nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności (Wyrok NSA z 8 sierpnia 1998 r. sygn. akt II SA 540/98 niepublikowany). Dodatkowo Wojewoda Ś. zaznaczył, że decyzja z Prezydenta Miasta C. [...] r. może być przedmiotem kontroli instancyjnej w przypadku wniesienia od niej odwołania. A zatem skarżący posiadł możliwość uruchomienia postępowania kontrolnego w stosunku do tej decyzji, jednakże nie skorzystał z niej. Domaganie się przez skarżącego przyznania zasiłku przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych nie może zostać uwzględnione. Sąd administracyjny powołany został do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, skoro zaskarżona decyzja Wojewody Ś. odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa i mając na uwadze postanowienia art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153. poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI