II SA/KA 3608/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że żądanie nie przysługuje z uwagi na wcześniejsze oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej.
Skarga dotyczyła odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ administracji umorzył postępowanie, uznając, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed 1 stycznia 1998 r. osobie trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Sąd administracyjny uznał, że stan faktyczny odpowiada hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co skutkuje brakiem prawa do żądania zwrotu. Skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przez J. B. działającego w imieniu swojej matki M. B. Po śmierci M. B. i ustaleniu spadkobiercy, postępowanie zostało podjęte na nowo. Organ administracji pierwszej instancji umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu działki nr [...], powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdzono, że nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, a następnie stała się własnością Gminy M., z prawem użytkowania wieczystego ujawnionym na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucał naruszenie prawa budowlanego i nieprawidłowe wykorzystanie nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że stan faktyczny sprawy jednoznacznie odpowiada hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że zastosowanie tego przepisu jest obligatoryjne i nie zależy od oceny legalności wcześniejszych decyzji wywłaszczeniowych czy budowlanych. Potwierdzono, że prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej przed wymaganym terminem, co skutkuje brakiem podstaw do żądania zwrotu nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zwrotu nie przysługuje w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli wywłaszczona nieruchomość została oddana przed 1 stycznia 1998 r. w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, roszczenie o zwrot nie przysługuje. Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy odpowiada tej hipotezie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.g.n. art. 229
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis stanowi, że żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli została ona oddana przed 1 stycznia 1998 r. w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo nabywcy zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Pomocnicze
Kpa art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
PPSA art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
PSA art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co skutkuje brakiem prawa do żądania zwrotu nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa budowlanego przy wznoszeniu zabudowań. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego wykorzystania nieruchomości (wydzierżawienie). Zarzuty dotyczące braku geodezyjnego wyodrębnienia działek pod zabudowę. Wątpliwości co do daty ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej.
Godne uwagi sformułowania
brzmienie tego przepisu jest przy tym jednoznaczne a jego zastosowanie obligatoryjne Oparcie decyzji na jego treści nie jest przy tym uzależnione od oceny zasadności czy też legalności decyzji wywłaszczeniowej
Skład orzekający
Bonifacy Bronkowski
przewodniczący sprawozdawca
Łucja Franiczek
członek
Rafał Wolnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, gdy prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione przed 1 stycznia 1998 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z datą ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowego zastosowania przepisu dotyczącego zwrotu nieruchomości, z jasnym stanem faktycznym i prawnym. Nie zawiera nietypowych elementów.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 3608/01 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-02-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bonifacy Bronkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Łucja Franiczek Rafał Wolnik Symbol z opisem 618 Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA /del./ Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia NSA /del./ Łucja Franiczek Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o d d a l a s k a r g ę Uzasadnienie We wniosku z dnia [...]r. J. B. działając w imieniu swojej matki M. B. domagał się zwrotu wywłaszczonych w [...] i [...] r., a stanowiących jej własność nieruchomości. W związku ze śmiercią w dniu [...]r. M. B. wszczęte w tej sprawie postępowanie zostało zawieszone wydanym z upoważnienia Wojewody [...] postanowieniem z dnia [...]r. Zgodnie z postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w M. spadek po M. B. nabył w całości wraz z gospodarstwem rolnym położonym w M. jej syn J. B. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym z upoważnienia Starosty [...] zawieszone postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w M., oznaczonej jako działka Nr [...] o pow. 479 m2 k.m. nr [...], obręb M. zostało podjęte z udziałem J. B. Wydaną z upoważnienia Starosty M. na podstawie art. 142 oraz art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm. – zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami/ i art. 105 § 1 Kpa, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] postępowanie w przedmiocie zwrotu w/w działki zostało umorzone. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że objęta żądaniem zwrotu działka nr [...]o pow. 479 m2 została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu Powiatowego w T. z dnia [...]r. nr [...]. Z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M. wynika, że właścicielem tej działki jest Gmina M., zaś jej wieczystym użytkownikiem jest, na podstawie umowy notarialnej z dnia [...] rep. A nr [...][...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Wpisu tego prawa w księdze wieczystej dokonano przy tym na rzecz tej Spółdzielni dnia [...]r. – na podstawie wniosku z dnia [...]r. Zgodnie zatem z treścią art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami żądanie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje skoro jak wynika z tego przepisu została ona oddana przed 1 stycznia 1998 r. w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej i przed tą datą prawo nabywcy zostało ujawnione w księdze wieczystej. Musiało to zaś skutkować zdaniem organu I instancji umorzeniem postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego – zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kpa. W odwołaniu od tej decyzji J. B. podtrzymał żądanie zwrotu zarzucając, iż na wywłaszczonych działkach zostały wzniesione zabudowania jeszcze przed ujawnieniem prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...]Spółdzielni Mieszkaniowej. W ten sposób zostało naruszone obowiązujące wówczas prawo budowlane. Doszło bowiem do wydania pozwolenia na budowę na rzecz podmiotu, który nie był wpisany w księdze wieczystej. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji oraz ich ocenę prawną. W skardze na powyższe orzeczenie Wojewody wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. B. podtrzymał żądanie zwrotu działki nr [...] zarzucając, iż obiekt który został wybudowany m.in. na tej działce nie jest wykorzystywany zgodnie z celem jej wywłaszczenia – został bowiem wydzierżawiony. Został on nadto wybudowany na działkach, które wcześniej nie zostały geodezyjnie na ten cel wyodrębnione /podzielone/. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W pismach procesowych z dnia [...]r. i [...] r. J. B. zgłosił zastrzeżenia co do legalności decyzji wywłaszczeniowej oraz decyzji o pozwoleniu na budowę na wywłaszczonych działkach Zakładu Remontowo-Budowlanego Spółdzielni Mieszkaniowej w M. Wyraził też wątpliwości co do daty ujawnienia w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego obejmującego m.in. działkę będącą przedmiotem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ i art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 – zwanej dalej ustawą p.w.u.p./. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego zasadnie przyjęły również zdaniem Sądu organy orzekające za podstawę wydanych decyzji treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brzmienie tego przepisu jest przy tym jednoznaczne a jego zastosowanie obligatoryjne. Oparcie decyzji na jego treści nie jest przy tym uzależnione od oceny zasadności czy też legalności decyzji wywłaszczeniowej, czy też wydanych już po wywłaszczeniu decyzji administracyjnych w oparciu o które wywłaszczona nieruchomość została zabudowana, na której to ocenie oparte są zarzuty skargi. Decyzje te nie stanowiły nadto przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją i z tego też względu nie mogły być objęte w niniejszym postępowaniu kontrolą Sądu. W konsekwencji rozstrzygnięcie sprawy i skargi sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy istotnie stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na pytanie to należy udzielić zdaniem Sądu pozytywnej odpowiedzi, a to biorąc pod uwagę zarówno treść aktu notarialnego Rep. A nr [...] w M. z dnia [...] spisanego przez notariusza mgr M. K. o oddaniu m.in. objętej żądaniem zwrotu działki nr [...] w użytkowanie wieczyste Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w M. /karta 87 – 88 akt organu I instancji/ jak i odpis z księgi wieczystej Kw Nr [...] Wydziału V Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w M. z dnia [...]r. /tom III akt administracyjnych/. Z odpisu tego wynika, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki zostało wpisane w księdze wieczystej na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w M. dnia [...]r. w oparciu o w/w akt notarialny oraz stosownie do wniosku z dnia [...] r. Treści tych dokumentów skarżący nie podważył. Dowolne jest przy tym jego twierdzenie, że wpis przedmiotowego użytkowania wieczystego nie mógł zostać dokonany [...]r. skoro wpis prawa własności tej działki na rzecz Gminy M. został dokonany w tej księdze wieczystej dopiero dnia [...]r. Wcześniej istniał bowiem w tej księdze wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Wpis tego prawa na rzecz Gminy M. był zaś następstwem nabycia własności tej działki przez Gminę na skutek "komunalizacji" i deklaratoryjnej w tym względzie decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...]. Skoro jak wynika z powyższych wywodów stan faktyczny sprawy odpowiadał hipotezie art. 229 omawianej ustawy to zgodnie z tym przepisem roszczenie o zwrot wywłaszczonej działki nr [...] nie przysługuje. Zasadnie zatem postępowanie w tym względzie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe – art. 105 § 1 Kpa. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy p.w.u.p. SJ/
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI