II SA/KA 3194/03

II SA/Ka 3194/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-05-19
Data wpływu
2003-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Sygn. powiązane
II OSK 1343/05 - Wyrok NSA z 2006-07-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant : sekretarz sądowy Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi J. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt 3 / II SA / Ka 3194 / 03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ) orzekł o braku podstaw do rozpoznania u p. J. K. choroby zawodowej – zawodowego uszkodzenia narządu słuchu – wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 18 listopada 1983r.
Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które to placówki nie rozpoznała u pracownika choroby zawodowej.
Dalej organ orzekający ustalił, iż p. J. K. pracował w latach 1963 - 1982, 1982 – 1987, 1987 – 1996, 1996 – 2001 w "A" S.A. w K. oraz w roku 1996 w "B" K. S.A. w K. na stanowiskach elektromontera.
W konkluzji Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, że p. K. pracował, za wyjątkiem 1996r., w warunkach narażenia go działanie czynnika szkodliwego. Jednak z uwagi na treść orzeczeń lekarskich nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Odwołanie od decyzji wniósł p. J. K. Nie zgadzał się z wnioskami przedstawionymi w jej uzasadnieniu. Decyzja uznał za krzywdzącą go, bowiem od szesnastu lat nosi już aparat słuchowy, a bardzo zły stan jego słuchu jest następstwem wykonywania przez 41 lat pracy w szkodliwych warunkach. A fakt, że czasem chorował na zapalenie uszu nie mogło być podstawą do odmowy stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
Po rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy.
Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji, a dotyczące przebiegu pracy p. K. i zajmowanych przez niego stanowisk pracy. Uznał, że pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej.
Dalej stwierdzono, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. nie rozpoznała u niego choroby zawodowej narządu. Następnie pracownik został skierowany do Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. także nie stwierdziła u p. K. choroby zawodowej. Rozpoznano u niego obustronny, mieszany niedosłuch ( przewodzeniowo – odbiorczy ), który nie był typowym następstwem działania hałasu i nie odpowiadał klinicznym skutkom jego działania.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania hałasu, a w przypadku p. K. uszkodzenie słuchu nastąpiło z udziałem czynników pozazawodowych - zapalnych.
W konkluzji stwierdził, że nie rozpoznanie przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych choroby zawodowej wykluczało jej stwierdzenie, a zatem należało utrzymać w mocy decyzję decyzje organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. J. K. domagał się uchylenia decyzji organów oba instancji. Ponadto kwestionował oba orzeczenia lekarskie wydane w toku postępowania administracyjnego. Zarzucił, iż wydano je w oparciu o niepełną dokumentację medyczną, obejmująca jedynie lata 1993 - 2002 i nie uwzględniającą całego okresu jego zatrudnienia od 1960r. W jego ocenie stany zapalne uszu były następstwem noszenia od 1986r, aparatu słuchowego. Podobnie jak w odwołaniu stwierdził, iż jedynie warunki w jakich pracował były przyczyną utraty przez niego słuchu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał
stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Dodatkowo wskazał, że orzeczenia obu placówek diagnostycznych uniemożliwiały wydanie innej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, a to ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) , ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) . Zgodnie z art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.
Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom sanitarnym skutecznie zarzucić, iż podejmując zaskarżoną decyzję naruszyły prawo.
Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ), mającego na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ) zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych były jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami były również Poradnia Chorób Zawodowych Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
W pozycji 15 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji wykazu chorób zawodowych umieszczono uszkodzenie narządu słuchu wywołane działaniem hałasu. Za czynnik chorobotwórczy, w oparciu o materiały zgromadzone w dochodzeniu epidemiologicznym i co nie jest sporne w sprawie organy sanitarne uznały hałas. Natomiast obie placówki diagnostyczne, nie negując wystąpienia u skarżącego uszkodzenia słuchu i to znacznego stopniu, wykluczyły, aby był on następstwem działania hałasu. Jego kliniczne objawy, krzywa audiometryczna nie odpowiadały skutkom działania hałasu. Rozpoznały niedosłuch obustronny mieszany, przewodzeniowo odbiorczy. Placówka diagnostyczna II stopnia rozpoznała u skarżącego pozapalne zmiany ucha środkowego i to obustronne. Zaś dane z dokumentacji lekarskiej potwierdzały nawracające stany zapalne ucha środkowego
"Choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki jej wykonywania. W konstrukcji prawnej choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem pracownika na działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy, a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. To domniemanie związku przyczynowego zostało skutecznie obalone przez organy inspekcji sanitarnej. Jako przyczynę uszkodzenia słuchu u skarżącego wskazano nawracające obustronne stany zapalne ucha środkowego.
Wskazać w tym miejscu należy, iż wykaz chorób zawodowych był i jest zamkniętym katalogiem. Zarówno organy inspekcji sanitarnej jak i sąd nie są uprawnione do rozszerzania pojęcia choroby zawodowej na choroby w tym wykazie nie ujęte, a więc i na uszkodzenie słuchu wywołane innymi, niż hałas występujący w środowisku pracy, przyczynami. W przypadku skarżącego tę inną przyczynę wykazano w sposób nie budzący wątpliwości. Wreszcie organy inspekcji sanitarnej, a także sąd są związane rozpoznaniem dokonanym przez placówki diagnostyczne, jeżeli ich opinie nie budzą wątpliwości, a tak jest w niniejszej sprawie. Podkreślić także należy, iż w rozpoznawanej sprawie wyczerpano dwuszczeblowy tryb rozpoznawania chorób zawodowych.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż w toku diagnozowania jego schorzenia lekarze orzecznicy bazowali na niepełnej dokumentacji lekarskiej, nie obejmującej okresu przed 1993r. należy wskazać, iż metody diagnostyczne, jakimi posługują się lekarze przy rozpoznawaniu chorób zawodowych, zakres niezbędnej do tego celu dokumentacji lekarskiej nie podlegają ocenie sądu. Sąd ocenia orzeczenie lekarskie – opinię rozpoznającą , bądź nie chorobę zawodową oraz uzasadnienie zajętego przez lekarzy stanowiska. W tym miejscu można wskazać, iż skarżący przyznał, że niedosłuch obustronny wystąpił u niego już w 1976r., co potwierdzają wyniki badań okresowych. Nadto na rozprawie stwierdził także, iż wiele lat temu przeszedł zapalenie uszu, co także potwierdza zgromadzona dokumentacja lekarska. Zatem wnioski lekarzy, iż przyczyną uszkodzenia słuchu u skarżącego były pozazawodowe przyczyny – stany zapalne uszu – nie budzą wątpliwości.
Na koniec należy stwierdzić, iż organy inspekcji sanitarnej nie naruszyły i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów o postępowaniu administracyjny w sprawie rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, wyczerpały dwuszczeblowy tryb rozpoznawania chorób, prawidłowo przeprowadziły dochodzenie epidemiologiczne
Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.