II SA/Ka 3181/02

II SA/Ka 3181/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska
Ewa Krawczyk
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie NSA Ewa Krawczyk WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant apl. radc. Katarzyna Tylkowska - Lipieta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M.S., T.S. i B.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] w częściach orzekających o rozbiórce "schodów wejściowych do budynku mieszkalnego wraz z ich zadaszeniem" i stwierdza, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 2) oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] nakazał T.S. rozbiórkę:
- schodów wejściowych do budynku mieszkalnego wraz z ich zadaszeniem,
- wiaty drewnianej na opał dobudowanej do budynku gospodarczego usytuowanych na działce nr [...] położonej w C. przy ulicy D.
W uzasadnieniu tej decyzji organ nadzoru budowlanego, powołując się na wyniki oględzin, stwierdził, że inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę wykonał schody wejściowe do budynku mieszkalnego wraz z ich zadaszeniem. Zauważył przy tym, że w decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego w części dotyczącej zmiany stropodachu na dach drewniany pouczono inwestora o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Również bez pozwolenia na budowę inwestor wykonał wiatę na opał.
Od decyzji tej odwołanie wniósł T.S. podnosząc, iż nie był świadomy obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę schodów wejściowych z zadaszeniem, które to roboty wykonał w okresie od czerwca do sierpnia [...] r., jak również wiaty wybudowanej jesienią [...] r. Uznając decyzję za niesprawiedliwą i krzywdzącą wniósł o jej uchylenie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...][...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 48 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia i pogląd prawny organu pierwszej instancji, że zrealizowanie wymienionych obiektów stanowi samowolę budowlaną, co skutkować winno orzeczeniem ich rozbiórki.
T. i M.S. oraz B.S. w skardze do Sądu wnieśli o uchylenie powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżący ponawiając twierdzenia zawarte w odwołaniu zaakcentowali, że w zupełnej nieświadomości z początkiem czerwca [...] rozpoczęli budowę schodów z ich zadaszeniem, a roboty te zakończyli w końcu sierpnia [...]. Dysponowali jednak projektem budowlanym na realizację tych robót, nie zwrócili uwagi, że w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z sierpnia [...] zawarty był wymóg uzyskania pozwolenia na budowę, uważali, że wymieniona decyzja dotyczy całości wykonanych robót.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania A. i M.D. również domagali się oddalenia skargi jako bezzasadnej stwierdzając, iż wbrew twierdzeniom skarżących schody wejściowe wraz z zadaszeniem wybudowali dopiero w [...] r.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył :
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej zawartych, ale z powodów które sąd administracyjny nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi wziął pod rozwagę z urzędu, do czego upoważnia norma art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na wstępie jednak podzielić przyjdzie stanowisko organów nadzoru budowlanego, że obowiązujący w dacie orzekania i stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U.
z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazywał orzeczenie o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się zaś pogląd, że kategoryczne brzmienie tego przepisu nie pozostawiało organom nadzoru budowlanego żadnej sfery uznania, z zastrzeżeniem wszak regulacji wynikającej z art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, o czym poniżej.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustaliły organy, że inwestor T.S. z naruszeniem art. 28 ustawy Prawo budowlane, gdyż bez pozwolenia na budowę, rozpoczął i prowadził roboty budowlane polegające na budowie schodów zewnętrznych wejściowych do budynku mieszkalnego wraz z ich zadaszeniem oraz wiaty z przeznaczeniem na składowanie opału jako dobudówki do budynku gospodarczego. Nie może być kwestionowane, nie czynią tego zresztą skarżący, że tego rodzaju roboty budowlane będące budową obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6
w związku z pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wymagały uprzedniego pozwolenia. Okoliczność, na którą powołuje się skarżący, że rozpoczynając budowę schodów dysponowali projektem budowlanym nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy roboty te wykonane zostały zgodnie z przepisami, skoro projekt nie zastępuje pozwolenia na budowę
( w myśl art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane projekt budowlany należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę ). Chybiony jest również pogląd skarżących jakoby decyzja Burmistrza Miasta C. z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego, wydana na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), legalizowała wymienione roboty. Z decyzji tej wyraźnie wynika, iż pozwolenie na użytkowanie obejmowało wyłącznie dach drewniany dwuspadowy wykonany samowolnie w miejsce stropodachu betonowego, a w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wykonanie schodów wejściowych do budynku mieszkalnego wraz z zadaszeniem wymaga oddzielnego pozwolenia.
Orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego nie ustaliły jednakże istotnego faktu, będącego jedną z koniecznych przesłanek przy orzekaniu o rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, mianowicie daty zakończenia budowy tak schodów wraz z zadaszeniem, jak i wiaty. Ma to istotne znaczenie, jeśli się weźmie pod uwagę regulację zawartą w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w myśl której nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, a taki obowiązek spoczywa na właścicielu obiektu, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio. Tymczasem organ pierwszej instancji w ogóle zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie,
z kolei organ odwoławczy dodatkowo odstąpił od oceny twierdzeń odwołującego się, że budowę schodów wejściowych wraz z zadaszeniem zakończył w końcu sierpnia [...]. Gdyby w istocie rzeczy wyjaśnienia inwestora okazały się prawdziwe, brak byłoby podstaw do decyzyjnego orzeczenia w dniu [...] o rozbiórce bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ, którego działanie zaskarżono, nawet w odpowiedzi na skargę nie zajął stanowiska co do daty zakończenia budowy i to pomimo ponowienia przez skarżących tego zarzutu w skardze do Sądu. Wątpliwości w omawianej materii stają się większe, jeśli się weźmie pod uwagę stanowcze stwierdzenia uczestniczki A.D. w piśmie procesowym z dnia [...] i podtrzymane na rozprawie, że inwestorzy S. budowę schodów wraz z zadaszeniem prowadzili i zakończyli w [...].
Z przytoczonego powodu wobec niewyjaśnienia przez organy istotnej dla rozstrzygnięcia kwestii, nie mogły się ostać w obrocie prawnym zaskarżona decyzja
i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji w częściach orzekających
o rozbiórce "schodów wejściowych do budynku mieszkalnego wraz z ich zadaszeniem". Naruszenie przez organy proceduralnych norm art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3,
a przez organ odwoławczy dodatkowo przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa mogło mieć wpływ na finalny wynik sprawy. Stwarzało to tym samym podstawy do uchylenia kontrolowanych decyzji we wskazanym zakresie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to utraci moc z chwilą prawomocności wyroku
( art. 152 powołanej ustawy ). W pozostałej części Sąd skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 tej ustawy, skoro bezspornym było, iż sporną wiatę na opał inwestorzy dobudowali do budynku gospodarczego jesienią [...] r.
Organ nadzoru budowlanego kontynuując postępowanie w sprawie samowolnego wykonania przez inwestorów schodów wejściowych zewnętrznych do budynku wraz z ich zadaszeniem uwzględni zmianę stanu prawnego ( art. 48 i następne ustawy Prawo budowlane ), a to w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80, poz. 718 ). Konieczność stosowania nowych przepisów wynika z międzyczasowej normy art. 7 ust. 1 i 2 ostatnio powołanej ustawy.
su.