II SA/KA 3155/02

II SA/Ka 3155/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Mikusiński /przewodniczący/
Szczepan Prax
Teresa Kurcyusz-Furmanik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
I OSK 860/05 - Wyrok NSA z 2006-02-07
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie NSA Szczepan Prax WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik /spr./ Protokolant st.sekr. sąd. Urszula Smykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi W. J. na orzeczenie Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie 2. określa, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane
Uzasadnienie
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] roku wydanym przez Komendanta Miejskiego Policji w S. Ś. działającego na podstawie § 24 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. Nr 4, poz.14/ uznano [...] W. J. [...] popełnienia czynów naruszających art. [...] ust. [...] ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji i § [...] pkt [...] zarządzenia Nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Pierwszy zarzucany czyn polegał [...], informacji wskazującej na [...] Ś. Centrum A w S. Ś., a w dniu [...]r. sporządzeniu na ten temat Notatki Służbowej [...]. Drugi czyn polegał na [...] w dniu [...] roku w sposób właściwy [...] KMP w S. Ś. i wprowadzeniu [...], która przekazać miała informację na temat [...] Ś. Centrum A w S. Ś., otrzymała za to [...] i sporządziła na tę okoliczność [...], przedstawiając temuż Naczelnikowi na potwierdzenie powyższych faktów [...].
Za powyższe czyny wymierzono [...] karę wydalenia ze służby. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia Nr [...], Komendant Miejski Policji w S. Ś. uznając obwinionego [...]oparł się na zebranym w postępowaniu dyscyplinarnym materiale dowodowym w postaci zeznań świadków, a także na [...]. Wymierzając natomiast [...] karę dyscyplinarną uwzględnił charakter popełnionych czynów uznając, iż postępowanie funkcjonariusza nacechowane było dużym stopniem [...]. Ponad powyższe argumenty podniesione zostało w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego, iż dotychczasowe wyniki [...] w służbie [...], kontrole przeprowadzone przez Naczelnika [...] KMP [...] w dokumentacji prowadzonej przez [...] W. J., jego [...] do nałożonych obowiązków służbowych i [...].
Od powyższego rozstrzygnięcia Komendanta Miejskiego Policji [...] złożył odwołanie, w którym zakwestionował zgodność postępowania swego przełożonego [...] M. Ł. z § 60 Instrukcji 039/96 znajdującej się w Zarządzeniu Nr 039/96 Komendanta Głównego Policji z dnia 18 grudnia 1996r. oraz w § 6 Zarządzenia Nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993r. Podniósł, iż we wskazanym przepisie § 60 mowa jest o uzależnieniu udzielenia informacji od zachowania anonimowości osoby informatora, co pozwalało mu na odmowę podania danych tej osoby, a żądanie przełożonego było stanowiskiem sprzecznym z zasadą wyrażoną we wskazanej Instrukcji, stanowiącą, iż przełożeni każdego szczebla Policji mają dbać o należytą realizację instrukcji przez podległych przez siebie funkcjonariuszy.
Ponad powyższe potwierdził fakt [...] dacie powzięcia o tym informacji. Potwierdził również, iż [...], jednakże nie kierował się [...].
Zakwestionował również zawartą w uzasadnieniu orzeczenia nr [...] ocenę dotychczasowych wyników jego pracy.
Ś. Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem z dnia [...] roku utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w S. Ś. stwierdzając, iż postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, a zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż [...] W. J. swoim zachowaniem [...].
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu obwinionego, Ś. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż są to wyłącznie subiektywne odczucia ukierunkowane na wzajemne kontakty na linii podwładny – przełożony.
Nie godząc się ze stanowiskiem zawartym w orzeczeniu Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji, obwiniony, działając przez pełnomocnika A. J. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i wskazując, iż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Według skarżącego naruszony został § 60 instrukcji 039/96 KGP obowiązującej we [...] roku, gdyż na skarżącym spoczywał zgodnie z tym przepisem zakaz ujawniania danych, a także wobec braku definicji w przepisach pojęcia "niezwłocznie" niesłuszne jest stwierdzenie, iż zawiadomienie przełożonego po 5 dniach o treści uzyskanych informacji stanowi naruszenie obowiązków służbowych. Trzecim zarzutem zawartym w skardze był zarzut wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, będącego przedmiotem skargi, przy jednoczesnym wszczęciu i zawieszeniu drugiego postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu toczącemu się o tożsame czyny.
W uzasadnieniu skargi podniesione zostało ponad omówienie wskazanych zarzutów, iż dowód, w postaci [...] w postępowaniu dyscyplinarnym, a był to dowód bezspornie potwierdzający niewinność skarżącego, a także fakt, iż postępowanie przełożonego żądającego wyjawienia danych osoby mającej prawo do anonimowości było sprzeczne z prawem, spełnienie tego żądania natomiast stałoby się przyczyną popełnienia przestępstwa przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Ś. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko W. J. nie popełniono uchybień merytorycznych, ani też formalnych. Wyjaśnił, iż istotnie jedno postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu zostało zawieszone do czasu zakończenia [...] lecz zarzuty postawione w niniejszym postępowaniu nie mają żadnego związku z zawieszonym postępowaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz.652/ sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Stosownie do art.3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem /art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U.Nr 153, poz.1269/. Powyższe oznacza konieczność przeprowadzenia przez sądy administracyjne kontroli zarówno co do zgodności stanowiska organów administracji przedstawionych w ich rozstrzygnięciach z przepisami prawa materialnego ale również w zakresie zgodności ze stosowanymi w toku postępowania przepisami postępowania administracyjnego, a w postępowaniu sądowym sąd administracyjny mając na względzie także treść art.134 p.p.s.a., a zatem posiadają uprawnienia do uwzględnienia skargi również ze względu na inne chybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.
Rozpoznając skargę W. J., w ramach przysługujących mu kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż naruszone zostały w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji zasady procedury administracyjnej, co powoduje konieczność uwzględnienia skargi. Stwierdzenie bowiem w toku postępowania sądowo-administracyjnego, iż organ orzekający naruszył przepisy postępowania, w takim stopniu iż mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy nakazuje sądowi administracyjnemu po myśli art.145 §1 pkt 1 lit.c uchylić zaskarżoną decyzję.
Jak stanowi art.6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza również prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistnienia praw i wolności obywatelskich i mieści się w treści zasady państwa prawnego. Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego, a w tym zasadą prawdy obiektywnej. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa /por.Dawidowicz, Ogólne postępowania administracyjne s.108/. W celu umożliwienia kontroli prawidłowości ustaleń organu dokonanych w oparciu o zebrane dowody, a także prawidłowości zastosowania prawa do ustalonego w oparciu o te dowody stanu faktycznego, na organie administracji spoczywa konieczność należytego umotywowania swojej decyzji /art.107 § 1 k.p.a./.
Powyższych wymogów nie spełnia zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przeprowadzone postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją.
Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy i nie jest tylko kontrolą zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. W uzasadnieniu zatem rozstrzygnięcia instancji odwoławczej musi znaleźć się także omówienie zebranych w sprawie dowodów i dokonanych na ich bazie ustaleń. Nie można uznać, by takowe wymogi spełnione zostały przez Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji. Poza bowiem stwierdzeniem, iż wina odwołującego jest ewidentna, a jego zachowanie było wyjątkowo rażącym naruszeniem przepisów, trudno jest dopatrzyć się wywodów pozwalających sądowi administracyjnemu na kontrolę słuszności powyższych twierdzeń.
Zauważyć należy, także iż Ś. Komendant Wojewódzki Policji rozpoznając odwołanie W.J. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w S., w istocie nie ustosunkował się do zasadniczego zarzutu zawartego w tym odwołaniu, a to do wskazania przez obwinionego naruszenia § 60 Instrukcji 039/96 do Zarządzenia Nr 039/96 Komendanta Głównego Policji z dnia 18 grudnia 1996 roku oraz § 6 Zarządzenia Nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 roku. Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż ..."podnoszone w odwołaniu...kwestie nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i nie mogą być uwzględnione", nie może zostać uznane za wystarczające umotywowanie braku możliwości uwzględnienia stanowiska obwinionego.
Postawiony przez obwinionego zarzut, powtórzony następnie i uzupełniony w jego skardze, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wymagał znacznie głębszego rozważenia. Ocena przesłanek podmiotowych, a również motywy i pobudki sprawcy mają znaczenie dla bytu czynu, a także dla rodzaju odpowiedzialności. Jak wynika z treści § 27 ust.2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. Nr 4 poz.14/, przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się charakter przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, ich skutki, pobudki działania, okoliczności popełnienia czynu, stopień nasilenia złej woli, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie oraz zachowanie się obwinionego poza służbą.
Przyczyny przeto postępowania obwinionego powinny były zostać zbadane i ocenione, a obraz tego winien znaleźć się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę, iż skarżącemu wymierzono [...] z pośród 10 rodzajów wymienionych w art.134 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji kar występowała konieczność uzasadnienia braku jakichkolwiek okoliczności łagodzących o czym, jednoznacznie traktuje § 27 ust.1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 roku. W przepisie tym ustawodawca nakazał, by wymierzona kara dyscyplinarna określona w art.134 ustawy była współmierna do popełnionego czynu i stopnia zawinienia przez obwinionego. Należy brać przy tym pod uwagę istotne w sprawie okoliczności. zarówno łagodzące, jak i obciążające.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżone orzeczenie nie spełniło również wymogów wynikających z cytowanych przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zachodzić będzie przeto konieczność jej zbadania w aspekcie praw i obowiązków obwinionego wynikających z instrukcji o szczegółowym sposobie korzystania przez policję z niektórych metod, form i środków pracy operacyjnej znajdującej się w załączniku Nr 1 do zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 18 grudnia 1996 roku. W aspekcie wskazanej instrukcji zbadana powinna być również [...], stanowiąc tym samym przedmiot postępowania dyscyplinarnego.
Twierdzenie skarżącego w zakresie prowadzenia równolegle dwóch postępowań dyscyplinarnych dotyczących tożsamych zarzutów i przy zawieszeniu jednego z braku dowodów winy, zakończenia karą wydalenia ze służby drugiego z postępowań, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za niezasadne.
Postępowanie dyscyplinarne toczące się przeciwko skarżącemu, które istotnie zostało zawieszone na czas trwającego postępowania karnego, obejmowało zarzuty popełnienia przestępstw opisanych w treści art. [...] § [...] k.k. w związku z art. [...] § [...] k.k. i art. [...] § [...] k.k. przy zastosowaniu art. [...] § [...] k.k., a to [...] Naczelnika [...] Komendy Miejskiej Policji w S. Ś. co do osoby, która miała [...]. Niedopuszczalność postępowania w tej samej sprawie zachodzi wyłącznie przy tożsamości osoby i czynów. Wskazany opis czynów nie pokrywał się z zarzutami postępowania dyscyplinarnego będącego przedmiotem skargi, a zatem nie zachodziło naruszenie zasady ne bis per idem.
Mając natomiast na względzie podniesione wyżej naruszenie zasad procedury administracyjnej, a to naruszenie art.7,77 i 107§ 3 k.p.a. pozostające w związku z treścią § 27 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. Nr 4 poz.14/ Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit.c orzekł jak w sentencji.
S/G