II SA/Ka 3135/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Pracy nakazującą wypłatę pracownikowi zaległego wynagrodzenia, uznając, że organ administracji nie ma kompetencji do rozstrzygania spornych roszczeń pracowniczych, które należą do sądów powszechnych.
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy na decyzję Inspektora Pracy nakazującą wypłatę pracownikowi zaległego wynagrodzenia, diet i świadczeń urlopowych. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że Inspekcja Pracy nie ma kompetencji do rozstrzygania spornych roszczeń pracowniczych, które należą do właściwości sądów powszechnych. Sąd podkreślił, że nakaz administracyjny może jedynie zobowiązać pracodawcę do uregulowania należności, gdy obowiązek jest bezsporny, a nie rozstrzygać sporu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę pracodawcy (R. S.) na decyzję Inspektora Pracy, która nakazywała wypłatę pracownikowi (również R. S.) zaległego wynagrodzenia, diet i świadczeń urlopowych, a także zwrot bezpodstawnie potrąconej kwoty. Pracodawca zarzucał organowi błędy proceduralne i merytoryczne, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz niewłaściwe nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy. Kluczowym argumentem Sądu było stwierdzenie, że Inspekcja Pracy nie posiada kompetencji do rozstrzygania spornych roszczeń pracowniczych, które należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Nakaz administracyjny może jedynie zobowiązać pracodawcę do spełnienia bezspornego obowiązku, a nie rozstrzygać spór o jego istnienie lub wysokość. Sąd wskazał, że nawet jeśli pracodawca i pracownik pozostawali w związku konkubenckim, nie wpływa to na obowiązki pracodawcy wynikające ze stosunku pracy, które są bezwzględnie obowiązujące. Sąd podkreślił również, że organ odwoławczy nie odniósł się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodów z ZUS i Urzędu Skarbowego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Inspekcja Pracy nie jest właściwa do rozstrzygania spornych roszczeń pracowniczych. Kompetencja ta należy do sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Nakaz Inspektora Pracy może jedynie zobowiązać pracodawcę do spełnienia bezspornego obowiązku wypłaty należności pracownikowi, gdy obowiązek jest wymagalny. W przypadku sporu co do istnienia lub wysokości roszczenia, sprawa powinna być rozstrzygnięta przez sąd powszechny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.PIP art. 9 § pkt 2a
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Organ Państwowej Inspekcji Pracy jest uprawniony do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę oraz innego świadczenia przysługującego pracownikowi, jednakże nie posiada uprawnień do rozstrzygania w przypadku wystąpienia sytuacji spornej.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd dokonuje kontroli legalności z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie, że uchylona decyzja nie może być wykonywana.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p. art. 87 § § 1
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące potrąceń z wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 91
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące potrąceń z wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 85 § § 1-5
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące wypłaty wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 86 § § 1
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące wypłaty wynagrodzenia za pracę.
k.p. art. 94 § pkt 5
Kodeks pracy
Podstawowe obowiązki pracodawcy, w tym terminowa wypłata wynagrodzenia.
rozp. MPiPS z 19.12.2001 art. 3
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. – w sprawie szczegółowych zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju
Szczegółowe zasady ustalania wysokości należności z tytułu podróży służbowej.
u.ZFŚS art. 3
Ustawa z dnia 04 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
Przepisy dotyczące zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi
Przejście spraw do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych po reformie sądownictwa administracyjnego.
u.p.e.a. art. 2 § § 1 pkt 4 (obecnie § 1 pkt 11)
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zakres egzekucji administracyjnej, w tym obowiązków wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inspekcja Pracy nie ma kompetencji do rozstrzygania spornych roszczeń pracowniczych. Nakaz administracyjny może jedynie zobowiązać do spełnienia bezspornego obowiązku, a nie rozstrzygać spór. Naruszenie przez organ administracji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty pracodawcy dotyczące konkubinatu i pomocy finansowej jako podstawy do uznania spełnienia obowiązku wypłaty wynagrodzenia. Argumenty dotyczące zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Sądy powszechne są w dalszym ciągu jedynym organem państwa uprawnionym do rozstrzygania ewentualnych roszczeń wynikających ze stosunku pracy, w tym sporów o wypłatę wynagrodzenia między pracownikiem i pracodawcą, ponieważ są to sprawy cywilne, a te podlegają kognicji sądów powszechnych. Nakaz wystawiony przez inspektora Państwowej Inspekcji Pracy na podstawie wskazanego przepisu spełnia inną funkcję. Jego zadaniem jest wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z zawartej umowy z pracownikiem w zakresie wypłaty wynagrodzenia i tych elementów umowy, które związane są z wynagrodzeniem, co odnosi się w szczególności do terminowej wypłaty wynagrodzenia. Inspektor pracy nie posiada uprawnień do rozstrzygania w przypadku wystąpienia sytuacji spornej, gdyż kompetencja w tym zakresie przynależy do sądu powszechnego. Prywatne stosunki zobowiązanego pracodawcy i uprawnionego pracownika nie mogły mieć wpływu na zaskarżone decyzje.
Skład orzekający
Teresa Kurcyusz-Furmanik
przewodniczący
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Tadeusz Michalik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania spornych roszczeń pracowniczych, a Inspekcja Pracy może jedynie egzekwować bezsporne obowiązki pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje spór co do istnienia lub wysokości roszczenia pracowniczego. Nie wyłącza możliwości wydania przez Inspekcję Pracy nakazu wypłaty, gdy obowiązek jest bezsporny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje istotne rozgraniczenie kompetencji między Inspekcją Pracy a sądami powszechnymi w sprawach pracowniczych, co jest kluczowe dla praktyków prawa pracy i pracodawców.
“Inspekcja Pracy nie rozstrzygnie sporu o Twoje wynagrodzenie – to zadanie dla sądu!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 3135/03 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-09-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-12-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Beata Kalaga-Gajewska Tadeusz Michalik /sprawozdawca/ Teresa Kurcyusz-Furmanik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6198 Inspekcja pracy Skarżony organ Inspektor Pracy Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie: asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Państwowej Inspekcji Pracy – Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. z dnia [...] r. Nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. na rzecz R. S. [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. nakazem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 9 pkt 2a w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z 06 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( tj. Dz.U z 2001 r. Nr 124 , poz. 1362 z późn. zm.) nakazał R. S. właścicielce firmy A w J. wypłacić R. S.: 1. bezpodstawnie potrąconą - bez wyrażenia zgody na piśmie - kwotę pieniężną w wysokości [...] złotych; 2. należne wynagrodzenie za pracę za podane niżej miesiące w określonych wysokościach: [...] 3. podane kwoty tytułem diet w związku z odbyciem podróży służbowej na terenie kraju: [...] 4. świadczenie urlopowe należne za [...]r. w kwocie [...] złotych oraz za [...] r. w kwocie [...]złotych. W uzasadnieniu wskazano, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] r. ustalono, iż pracodawca bezpodstawnie -bez wyrażenia zgody na piśmie potrącił pracownikowi określoną wyżej kwotę w związku z nieoddaniem przez pracownika palet transportowych. Ustalono ponadto, iż pracodawca nie wypłacił R. S. wynagrodzenia za podane wyżej okresy, a nadto nie wypłacił R. S. diety w związku z przebywaniem na delegacji służbowej na terenie kraju. Wskazano, że z poczynionych ustaleń wynika, że R. S. przebywał w roku [...] na urlopie wypoczynkowym obejmującym co najmniej [...] dni kalendarzowych w okresie [...]r. oraz w roku [...] w okresie [...]r., mimo to pracodawca nie wypłacił pracownikowi świadczenia urlopowego. Przedmiotowy nakaz został opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności, ponieważ wypłata należnych pracownikowi świadczeń wynikających ze stosunku pracy leży w interesie społecznym. Odwołanie od decyzji złożył pracodawca – R. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji i umorzenie postępowania, zwłaszcza wobec toczącego się postępowania z powództwa R. S. przeciwko skarżącej o roszczenia objęte zaskarżoną decyzją przed Sądem Pracy. W uzasadnieniu wskazano na nie wyjaśnienie przez inspektora pracy w sposób wszechstronny i wnikliwy wszystkich, istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zwłaszcza jakie stosunki łączyły skarżącą z R. S., poza umową o pracę, tj. że żyli oni w konkubinacie, od roku [...] do [...]r. i że skarżąca utrzymywała R. S. oraz jego dwoje dzieci; nieuwzględnienie zarzutu potrącenia kwoty [...]zł z roszczenia R. S.; nadanie decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo iż nie przemawiały za tym względy natury społecznej ani ważny interes strony. Pracodawca zarzucał organowi Państwowej Inspekcji Pracy obrazę przepisów art. 7, 8, 10, 75, 77, 80 i 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść przepisów art.87 § 1 – 7 , art. 91 , art. 85 § 1 – 5 i 86 § 1 Kodeksu Pracy. Nadto zacytował przepis § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2001 r. – w sprawie szczegółowych zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz.U. z 2001 r. Nr 151 , poz. 1720). Przytoczył także przepis art. 3 ustawy z dnia 04 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r. Nr 70 , poz. 335 ze zm.). Podkreślił ponownie , że podczas prowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że pracodawca nie wypłacił R. S. wynagrodzeń za pracę, diet związanych z odbyciem podróży służbowej, świadczeń urlopowych, za okresy wskazane w decyzjach, a ponadto pracodawca dokonał niezgodnego z prawem potrącenia R. S. z wynagrodzenia za pracę kwoty [...] złotych. Stwierdził , że zaistniały wszelkie przesłanki warunkujące wypłatę wskazanych świadczeń. Decyzjom nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż termin wymagalności roszczeń już minął, a w interesie społecznym leży, by pracownicy terminowo otrzymywali należne im świadczenia. Niewypłacenie należności w terminie powoduje, że pracodawca dysponuje środkami, które od dnia wymagalności stanowią własność pracowniczą. Ponadto wskazano , że prawidłowe i terminowe wypłacanie wynagrodzeń za pracę należy, zgodnie z przepisem art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, do podstawowych obowiązków pracodawcy. Zaznaczono, że fakt, że pracodawca i pracownik żyli w konkubinacie (który zresztą nie znajduje żadnych podstaw prawnych w obowiązujących przepisach) nie może mieć żadnego wpływu na wypłatę wynagrodzeń i innym świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Przepisy prawa pracy dotyczące wypłaty świadczeń należą do grupy przepisów bezwzględnie obowiązujących, co oznacza, że w żadnym wypadku nie mogą być zmodyfikowane wolą stron, a tym bardziej wyłączone. Nie ma zdaniem organu II instancji podstaw do twierdzenia, że inspektor pracy dopuścił się obrazy przepisów prawa i że nie dokonał wszechstronnej oceny stanu faktycznego. Okoliczności podnoszone bowiem przez pracodawcę nie mają wpływu na ocenę dokonanych naruszeń prawa pracy. Również fakt złożenia pozwu do sądu pracy w tej samej sprawie nie uniemożliwia wydania decyzji administracyjnej. Są to bowiem dwa niezależne postępowania, które toczą się odrębnie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca R. S. wniosła "o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji". W uzasadnieniu powołała się przede wszystkim na wiążący pracodawcę i pracownika R. S. stosunek konkubinatu, a także na przekazywanie przez skarżącą R. S. środków pieniężnych, mających na celu pomoc finansową w wywiązywaniu się przez R. S. z zaciągniętych zobowiązań oraz utrzymanie jego oraz dwojga jego dzieci. Ponadto skarżąca na potwierdzenie zasadności swojego żądania przywołuje dowody w postaci zeznań rocznych podatkowych, zaświadczeń o wynagrodzeniu wydanych przez pracodawcę, dowody spłat kredytów obciążających pracownika R. S., ponoszonych kosztów utrzymania oraz dokumenty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące potrąconych i przesłanych kwot stanowiących składki ubezpieczenia społecznego pracownika. Szeroko opisała istniejące między nią i R. S. zależności finansowe od roku [...] do roku [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Skarga musiała odnieść skutek. Na wstępie należy stwierdzić, iż z dniem 01 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U,. nr 153, poz. 1269 ), ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl przepisu art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy z 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm). w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Zdaniem Sądu przepis ten nie jest przepisem szczególnym, o którym mowa w pkt 2 § 3 kodeksu postępowania cywilnego, wyłączającym rozstrzyganie sporów między pracodawcą a pracownikiem z kompetencji sądu powszechnego i przenoszącym to uprawnienie do organu administracji publicznej – Państwowej Inspekcji Pracy. Zatem sądy powszechne są w dalszym ciągu jedynym organem państwa uprawnionym do rozstrzygania ewentualnych roszczeń wynikających ze stosunku pracy, w tym sporów o wypłatę wynagrodzenia między pracownikiem i pracodawcą, ponieważ są do sprawy cywilne, a te podlegają kognicji sądów powszechnych. Fakt zawisłości przed sądem pracy sprawy z powództwa R. S. obejmującej roszczenia mogące być tożsame z przedmiotem zaskarżonych decyzji administracyjnych nie uniemożliwia wydania przedmiotowych decyzji administracyjnych . Są to bowiem dwa niezależne postępowania, które toczą się odrębnie. Nakaz wystawiony przez inspektora Państwowej Inspekcji Pracy na podstawie wskazanego przepisu spełnia inną funkcję. Jego zadaniem jest wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z zawartej umowy z pracownikiem w zakresie wypłaty wynagrodzenia i tych elementów umowy, które związane są z wynagrodzeniem, co odnosi się w szczególności do terminowej wypłaty wynagrodzenia. Z kolei z brzmienia art. 9 ust. 1 pkt 2 a wyżej wymienionej ustawy wynika, że inspektor pracy może nakazać wypłacić należne pracownikowi wynagrodzenie. Oznacza to, że inspektor pracy nie posiada uprawnień do rozstrzygania w przypadku wystąpienia sytuacji spornej, gdyż kompetencja w tym zakresie przynależy do sądu powszechnego. Zatem istota przedmiotowego nakazu sprowadza się jedynie do skłonienia pracodawcy aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika, wówczas gdy obowiązek jest wymagalny. Tym samym w przypadku wystąpienia sytuacji spornej inspektor pracy nie może nałożyć obowiązku wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia i innych składników z nim związanych ale może zobligować pracodawcę do rozwiązania w określonym czasie występującej sytuacji spornej. W tej sytuacji, nakaz zobowiązujący pracodawcę do wypłaty wynagrodzenia wystawiony przez inspektora pracy, nie może stanowić dla pracownika podstawy do uruchomienia postępowania egzekucyjnego. Stosownie bowiem do postanowień art. 2 § 1 pkt 4 ( obecnie art. 2 § 1 pkt 11 ) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 956 ze zm.) egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także inne świadczenia przysługujące pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy. Jednakże obowiązek ten podlega egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a zatem w ramach tej egzekucji nie jest możliwe wyegzekwowanie należnej pracownikowi kwoty. Mając na uwadze powyższe należy zatem przejść do zagadnienia związanego z prawidłowością wystawionego nakazu. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych nie ulega wątpliwości, że R. S. była zobowiązana do wypłacenia pracownikowi R. S. bezpodstawnie potrąconą kwotę pieniężną , wynagrodzenia za okres od [...]r. do [...]r., diet w związku z odbyciem podróży służbowej za miesiące od [...]r. do [...]r. i świadczeń urolopowych za [...] r. i [...] r. w wymienionych (wyżej przytoczonych) w decyzji kwotach. Zdaniem Sądu organ Państwowej Inspekcji Pracy wystawiając nakaz stosownie do przeprowadzonej powyżej analizy prawnej jego charakteru, uprawniony był do zobowiązania pracodawcy, by ten we wskazanym terminie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku. Jednakże w rozpatrywanej sprawie inspektor pracy Państwowej Inspekcji Pracy wystawił nakaz, w którym w jego osnowie wymienił osobę, której pracodawca jest zobowiązany wypłacić świadczenia ( w konkretnych kwotach) wynikające ze stosunku pracy, a związane z wynagrodzeniem. Tak wystawiony nakaz jest nieprawidłowy, ponieważ stwarza wrażenie istnienia tytułu wykonawczego dla pracownika do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Na marginesie należy zauważyć, iż w taki sposób nakaz ten interpretuje strona skarżąca co znalazło odzwierciedlenie np. w treści wniosku o wstrzymanie jego wykonania z dnia [...]r... Oznacza to, że prawidłowy nakaz winien wskazywać istnienie obowiązku po stronie pracodawcy, a w uzasadnieniu winny być wymienione osoby, którym zalega z wypłatą przysługujących im świadczeń oraz wysokość niewypłaconych należności. Skoro treść osnowy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest nieprawidłowa, gdyż nie uwzględnia postanowień art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, a organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję na okoliczność tę nie zwrócił uwagę, tym samym wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) tj. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Trzeba także wskazać, że decyzja organu I instancji nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia prawnego ( w sentencji przywołano jedynie numerację przepisów i ustaw stosowanych przez organ). Uchybienie to jednakże zostało skorygowane w decyzji organu odwoławczego, który przedstawił motywy jakimi kierował się przy jego podjęciu. Co do zarzutów skargi należy zauważyć, że to na pracodawcy ciąży obowiązek prawidłowego i terminowego wypłacania wynagrodzenia, a wobec tego brak potwierdzeń odbioru poszczególnych świadczeń pracowniczych, a przede wszystkim nie przedstawienie inspektorowi pracy innych -poza potwierdzeniem odbioru wynagrodzenia -dowodów mogących świadczyć o wykonaniu leżących po stronie pracodawcy obowiązków, stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji administracyjnej przez inspektora pracy. Co do okoliczności prowadzenia przez pracodawcę i pracownika wspólnego gospodarstwa domowego, wskazać należy, że nie może ten fakt w żaden sposób stanowić dowodu wypłacania należnych pracownikowi świadczeń pieniężnych z tytułu stosunku pracy. W ocenie Sądu na treść zaskarżonych decyzji nie mogły mieć wpływu prywatne stosunki zobowiązanego pracodawcy i uprawnionego pracownika. Pracownik jest uprawniony do uzyskania wynagrodzenia i innych świadczeń pieniężnych ściśle z tytułu trwającego pomiędzy stronami umowy - stosunku pracy. Zatem - inaczej rzecz ujmując - uzyskiwanie pomocy finansowej przez uprawnionego nie stanowi podstawy do uznania spełnienia obowiązku pracodawcy wypłacania świadczeń pracowniczych, tym bardziej, iż nie ma możliwości ustalenia wysokości, prawidłowości i terminowości wypłacania należnych świadczeń. Tak szerokie ujęcie sposobu wykonania ciążących na skarżącej przedmiotowych obowiązków prowadziłoby do sytuacji, w której każde świadczenie pieniężne, w dodatku w niesprecyzowanej wysokości należałoby uznać za spełnione. Na to jednak nie zezwalają przepisy prawa pracy bezwzględnie obowiązujące, szczegółowo regulujące powyższe kwestie. Zarówno zeznania roczne skarbowe, jak i zaświadczenia wydane przez pracodawcę stwierdzające wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia nie mogą stanowić potwierdzenia wykonania przedmiotowych obowiązków, w szczególności ze względu na to, iż urzędowe zeznania i zaświadczenia stanowią jedynie potwierdzenie osiągnięcia przez pracownika określonego zarobku, nie są natomiast potwierdzeniem ich wypłaty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów, które świadczyłyby o faktycznym przekazaniu środków pieniężnych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędu Skarbowego i dodał, że nawet częściowe wykonanie decyzji nie czyni możliwym ich uchylenie lub zmianę, w świetle bowiem przepisów prawa wymienione w tychże decyzjach obowiązki nadal nie zostają wykonane. Z tym stanowiskiem nie do końca można się zgodzić. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W tej mierze wskazać trzeba, że skarżąca w treści odwołania wnioskowała o przeprowadzenie wywiadów w Urzędzie Skarbowym i ZUS w J., a organ II instancji w toku postępowania jak i w decyzji odwoławczej w ogóle nie odniósł się do tego wniosku, nie wezwał też samej skarżącej do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej faktyczne przekazanie środków pieniężnych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędu Skarbowego. Udokumentowanie tej okoliczności miałoby zaś - w wypadku potwierdzenia się twierdzeń skarżącej - ewidentny wpływ na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego ,a w konsekwencji na treść orzeczenia organu I instancji w kwestii wysokości kwot pieniężnych wymienionych w jej sentencji. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Braki w tym zakresie winny były być przez organ orzekający uzupełnione, zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.. Co do twierdzeń skarżącej, że środki finansowe z prowadzenia jej działalności gospodarczej stanowiły źródło utrzymania R. S. w ramach wspólnego gospodarstwa domowego, wskazać należy, iż organy procedujące w sprawie faktu tego nie podważały. Okoliczność ta nie mogła i nie wpłynęła na zaskarżone decyzje, albowiem w odniesieniu do stosunku pracy jest całkowicie obojętne, czy strony tegoż stosunku prawnego pozostają w związku (w tym przypadku konkubinacie). Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją nakazu Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który kierując się motywami podjętego wyroku winien przeprowadzić stosowne postępowanie administracyjne, a następnie wydać prawidłowe rozstrzygnięcie. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji nałożył na skarżącego nakaz wypłaty przysługujących pracownikowi należności uwzględnienie skargi wpływa na jej wykonanie. Z tego powodu Sąd po myśli art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) określił, że uchylona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach postępowania rozstrzygnięto po myśli art. 200 cytowanej ustawy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI