II SA/Ka 3098/03

II SA/Ka 3098/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący/
Łucja Franiczek /sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie : NSA Łucja Franiczek (spr.) WSA Włodzimierz Kubik Protokolant praktykant Tomasz Sobel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Wskutek zawiadomienia Wójta Gminy B., postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. działając na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał M. i J. K. przedłożenie uzupełniającego pomiaru powykonawczego budynku na działce nr [...] w G. W. i przedłożenie wypisu z ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...] i [...] – w terminie do dnia [...]r.
Następnie kolejnym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ nadzoru budowlanego I instancji nakazał inwestorom przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego oraz inwentaryzacji budynku gospodarczego w terminie do dnia [...] r., stwierdzając iż nakaz nie dotyczy dobudówki drewnianej, będącej przedmiotem odrębnego postępowania. Wreszcie, decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ ten nakazał M. i J. K. rozbiórkę drewnianej dobudówki, zlokalizowanej od strony zachodniej budynku na działce nr [...] w G. W. ( łącznie z rozbiórką dachu nad przybudówką). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 ustawy z 1994 r. – Prawo budowlane. W uzasadnieniu wyjaśniono, że inwestorzy samowolnie powiększyli wymiary budynku gospodarczego, zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...]r. nr [...], dobudowując nadto od strony zachodniej drewnianą dobudówkę o szerokości 2,34 m wzdłuż całej ściany budynku ( 7,24 m ) jako pomieszczenie gospodarcze, zadaszone wspólnym z budynkiem dachem.
Odległość tego pomieszczenia, usytuowanego nierównolegle do granicy, wynosi narożnikami odpowiednio 1,96 m i 0,93 m. Ponadto, odległość tę pomniejsza okap dachu o 0,5 m. Z takim usytuowaniem zgodzili się wprawdzie właściciele sąsiedniej nieruchomości ( A. i U. S. ), jednak w ocenie organu, usytuowanie nie jest zgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 680 ). W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego dopatrzył się podstawy prawnej do wydania nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku.
W odwołaniu od decyzji M. K. i J. K. wnieśli o wstrzymanie nakazu rozbiórki, deklarując gotowość nabycia lub wydzierżawienia od sąsiadów pasa gruntu o szerokości około 2 m. Inwestorzy wyjaśnili motywy zmiany zamierzenia inwestycyjnego i wskazali, iż decyzja jest krzywdząca, tym bardziej, że zrealizowany budynek zarówno pod względem architektonicznym i lokalizacyjnym, nie narusza w sposób rażący środowiska. Do odwołania dołączono materiał fotograficzny.
Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości ustalenia faktyczne i pogląd prawny tego organu. Zdaniem organu odwoławczego, zgoda sąsiadów na usytuowanie obiektu z odstępstwem od przepisów techniczno – budowlanych, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stąd też odwołania nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego M. K. i J. K. ponownie wskazali na wyrażenie zgody przez właścicieli działki sąsiedniej na usytuowanie drewnianej dobudówki w granicy działki, stanowiącej rów o szerokości 2m, co utrudniało określenie odległości od granicy z uwagi na skalę mapy. Skarżący zarzucili, iż wykonali nałożone przez nich obowiązki, ponosząc z tego tytułu koszty, a następnie organy wydały nakaz rozbiórki dobudówki, chociaż działali w dobrej wierze. Nadto, zdaniem skarżących, decyzja została wydana z naruszeniem art. 49 Prawa budowlanego, bowiem budowę budynku gospodarczego zakończono we [...] r. i jego istnienie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wreszcie, skarżący ponownie zadeklarowali uregulowanie stanu formalno – prawnego inwestycji.
Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
W toku rozprawy sądowej skarżący wyjaśnili, iż dokonano podziału geodezyjnego nieruchomości, na której zrealizowano sporny obiekt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie mogła odnieść skutku. Aczkolwiek w aktach postępowania administracyjnego brak jest dokumentu w postaci decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę na działce nr [...]w G. W. ( wg poprzedniego stanu prawnego, a obecnie – na działce nr [...]), jest poza sporem, iż skarżący uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego. Tymczasem bez zmiany decyzji zrealizowali jedynie jeden obiekt, przystosowany do funkcji mieszkalnej i to w innych wymiarach i usytuowaniu, niż w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Do obiektu murowanego dobudowano nadto pomieszczenie gospodarcze o konstrukcji drewnianej, usytuowane od strony zachodniej ( działki nr [...]). Ta właśnie dobudowana część stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, będącego przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu. Badając legalność decyzji o nakazie rozbiórki, sąd administracyjny w pierwszym rzędzie zobligowany był do rozważenia kwestii reżimu prawnego, jakiemu podlegały samowolnie wykonane roboty budowlane. Organy nadzoru budowlanego powołały w podstawie materialno-prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zatem sporną dobudowę zakwalifikowano jako przypadek prowadzenia robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę ( wg stanu prawnego sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. – Dz. U. Nr 80, poz. 718, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r.). Wydanie nakazu rozbiórki umotywowano zaś usytuowaniem części obiektu w odległościach 1,96 m i 0,93 m od granicy ( usytuowanie nierównoległe ), co nie spełnia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jako pozbawiony znaczenia prawnego organy nadzoru budowlanego uznały także fakt wyrażenia zgody na taką lokalizację obiektu przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej, U. S. i A. S.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sporna dobudowa jako zrealizowana poza zakresem udzielonego pozwolenia na budowę, nie stanowiła jednak przypadku z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ( w brzmieniu sprzed [...]r., kiedy to wszczęto postępowanie administracyjne ). Realizacja części obiektu budowlanego, stanowiącego odrębne pomieszczenie, aczkolwiek usytuowane pod wspólnym dachem, wyczerpywała bowiem definicję budowy z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a na jej wykonanie wymagane było pozwolenie na budowę zgodnie z dyspozycją z art. 28 tej ustawy.
Fakt, że inwestorzy legitymowali się pozwoleniem na budowę innego obiektu, nie daje zaś podstaw do przyjęcia, iż na tej podstawie mogli zrealizować dowolne roboty, które zawsze stanowiły jedynie odstępstwo od udzielonego pozwolenia. W konsekwencji, sporna część obiektu jako nieobjęta w ogóle pozwoleniem na budowę, stanowiła przypadek samowoli z art. 48 Prawa budowlanego. Zatem niezależnie od daty zakończenia budowy obiektu, jak i wszczęcia postępowania przez organy nadzoru budowlanego, likwidacja skutków samowoli winna nastąpić na gruncie stanu prawnego, obowiązującego od dnia 11 lipca 2003 r., co wynika z normy intertemporalnej, zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy nowelizującej. Legalizacja samowolnie wykonanych robót budowlanych możliwa była jednak jedynie wówczas, gdy budowa nie naruszała przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem ( art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego – w brzmieniu nadanym ustawę z dnia 27 marca 2003 r.). Tymczasem w niniejszej sprawie wymóg ten niewątpliwie nie został spełniony, co potwierdza szkic usytuowania budynku ( k. 12 akt adm.)
Przepis § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), obowiązującego w dacie orzekania przez organy obydwu instancji, dopuszczał bowiem sytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki budowlanej, lecz nie mniejszej niż 1,5 m. Sporna dobudowa przy nierównoległym usytuowaniu względem granicy jednym narożnikiem zbliżona jest zaś na odległość 0,93 m, którą pomniejsza okap o 0,50 m. Nie ma zatem znaczenia fakt, iż drugi narożnik usytuowany jest w odległości 1,96 m od granicy z okapem o długości 0,50 m. Nie jest bowiem wystarczające tylko częściowe oddalenie obiektu o 1,5 m od granicy, pomijając już kwestię drewnianej konstrukcji obiektu. Trafne jest też stanowisko organów nadzoru budowlanego co do braku skutków prawnych wyrażenia zgody na takie usytuowanie budynku przez właścicieli działki sąsiedniej.
Przepisy techniczno – budowlane, regulujące odległość obiektu lub jego części od granicy działki budowlanej, nie mogą być modyfikowane w drodze porozumienia właścicieli działek sąsiednich,
Oczywiście, skarżący mogli nabyć część sąsiedniej nieruchomości, jednak dla rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej miarodajny jest stan prawny z daty orzekania przez organy administracji, które nie były uprawnione do wstrzymywania się do wydania decyzji, czy też do zawieszenia postępowania w trybie art. 94 § 1 kpa do czasu uregulowania sprawy z uwagi na deklarowany przez skarżących zamiar nabycia części sąsiedniej działki w drodze czynności cywilnoprawnej.
Wreszcie, nieistotny jest fakt, iż skarżący prowadząc sporną inwestycję nie byli świadomi przebiegu granicy, jak podniesiono w skardze.
Legalnie prowadzona budowa wymaga bowiem geodezyjnego wytyczenia obiektu w terenie przed rozpoczęciem inwestycji i udokumentowania tego faktu w dzienniku budowy. Nie sposób przyjąć, aby sprawca samowoli budowlanej znajdował się w lepszej sytuacji i mógł uniknąć skutku w postaci nakazu rozbiórki tylko z tego względu, że nie był świadomy przebiegu granicy, gdyż inwestycja prowadzona była bez wymogów, stawianych przez prawo budowlane.
Wskazać też przyjdzie, iż subiektywne poczucie skrzywdzenia, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Poniesione przez skarżących koszty były skutkiem samowoli budowlanej, która i tak w znacznym zakresie podlegała legalizacji.
Orzeczony zaś w niniejszym postępowaniu nakaz rozbiórki części obiektu
( drewnianej dobudówki ), mimo powołania niewłaściwej podstawy prawnej, miał umocowanie w obowiązującym stanie prawnym i to niezależnie od daty zakończenia budowy, jako że przywołany w skardze przepis art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego nie obowiązywał od dnia 11 lipca 2003 r., a i tak w uprzednim stanie prawnym skarżący nie uzyskaliby pozwolenia na użytkowanie tej części obiektu wobec naruszenia przepisów techniczno-budowlanych.
Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145
§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
su.