II SA/KA 3084/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez opłaty drogowej z powodu naruszenia przepisów proceduralnych przez organ wydający decyzję.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Strona skarżąca twierdziła, że opłata została uiszczona, a jej brak spowoduje utratę płynności finansowej. Sąd, analizując akta, stwierdził rażące naruszenie prawa procesowego, a mianowicie brak podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji przez organ I instancji. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zarówno decyzji organu I instancji, jak i decyzji utrzymującej ją w mocy.
Przedmiotem sprawy była skarga B. Cz. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji nakładającą karę pieniężną za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty. Strona skarżąca podnosiła, że opłata została uiszczona, a jej brak w pojeździe wynikał z niedopatrzenia, a ponadto zapłata kary zagroziłaby płynności finansowej przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, zwrócił uwagę na kwestię upoważnienia funkcjonariusza D. C. do wydania decyzji organu I instancji. Po analizie akt, Sąd stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., ponieważ podpisujący ją funkcjonariusz nie posiadał wymaganego upoważnienia w dacie wydania decyzji. Choć późniejsze upoważnienie spełniało wymogi formalne, nie mogło mieć mocy wstecznej. W związku z tym Sąd uznał obie decyzje za dotknięte wadą nieważności, stwierdzając nieważność decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz nieważność decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ organ wyższego stopnia nie wyeliminował wadliwej decyzji pierwszej instancji. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja taka jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak wymaganego upoważnienia do wydania decyzji administracyjnej w momencie jej wydania stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 107 § 1 k.p.a.), co skutkuje nieważnością decyzji. Późniejsze uzyskanie upoważnienia nie może sanować wadliwie wydanej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja administracyjna wymaga dla swojej ważności i skuteczności podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja dotknięta wadą nieważności, np. wydana z naruszeniem przepisów o właściwości lub upoważnieniu.
u.t.d. art. 93 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli naruszają one prawo w sposób powodujący nieważność.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza nieważność decyzji organu I instancji, jeżeli zachodzą przesłanki z art. 156.
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej może upoważniać pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych.
u.t.d. art. 92 § ust. 6
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 87 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 89 § ust.1
Ustawa o transporcie drogowym
Określa organy uprawnione do kontroli dokumentów w transporcie drogowym.
u.o.p. art. 6a
Ustawa o Policji
Określa organy Policji właściwe do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę innych uchybień niż te przytoczone przez stronę skarżącą.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji, sąd orzeka o jej niewykonalności.
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Reguluje rozpoznawanie spraw wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r. przez sądy wojewódzkie.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu I instancji została wydana przez funkcjonariusza bez wymaganego upoważnienia w dacie jej wydania, co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty strony skarżącej dotyczące faktycznego uiszczenia opłaty i utraty płynności finansowej nie zostały merytorycznie rozpatrzone z uwagi na stwierdzone wady proceduralne.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa procesowego decyzja administracyjna [...] bezwzględnie wymaga dla swojej ważności i skuteczności podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji podpisany na decyzji sierżant sztabowy D. C. nie był organem administracji władnym do wydawania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej Upoważnienie [...] spełniało wymogi zawarte w treści art. 268a k.p.a. ex nunc, tj. od dnia wydania decyzji [...] lecz nie mogła odnosić skutku ex tunc i obejmować działań tegoż funkcjonariusza wykonanych w dniu [...]
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Teresa Kurcyusz-Furmanik
sprawozdawca
Rafał Wolnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność decyzji administracyjnych, wymogi formalne dotyczące upoważnień do ich wydawania, skutki naruszenia przepisów proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku upoważnienia funkcjonariusza w momencie wydania decyzji, ale stanowi ogólną zasadę prawidłowego prowadzenia postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty procedury administracyjnej i jak błędy formalne mogą prowadzić do unieważnienia decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy mogłaby być inna. Jest to ważna lekcja dla praktyków.
“Błąd formalny w urzędzie: decyzja o karze pieniężnej unieważniona z powodu braku podpisu!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 3084/02 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-01-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-12-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Symbol z opisem 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. Cz. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłat 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w T. G. z [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. SW Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną przez sierżanta sztabowego D. C. na podstawie art.93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...], wobec braku posiadania w kontrolowanym pojeździe opłaty za przejazd po drogach krajowych, na przedsiębiorcę B. Cz. nałożona została kara pieniężna w wysokości [...] złotych. Od decyzji tej strona odwołała się podnosząc, iż istotnie kierowca nie posiadał w pojeździe dowodu opłaty za przejazd po drogach krajowych, jednakże opłata ta była uiszczona, o czym stanowić miał załącznik do wniosku w postaci kserokopii dowodu opłaty. Ś. Komendant Wojewódzki Policji, działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, w wyniku rozpoznania odwołania B. Cz., decyzją z dnia [...] roku Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Ś. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż podczas kontroli pojazdu stanowiącego własność odwołującego stwierdzono brak dowodu uiszczenia opłaty za wykonywanie transportu po drogach krajowych, a tym samym zostały naruszone przepisy art. 92 ust. 6 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co pociąga za sobą konieczność nałożenia kary pieniężnej w ściśle określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 115, poz. 999). Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organu administracji, B. Cz. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której podnosząc dotychczasowe argumenty o faktycznym uiszczeniu opłaty wskazał dodatkowo, iż uiszczenie przez niego nałożonej kary pieniężnej spowoduje utratę płynności finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa. W skardze wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego. Ś. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na wskazane w zaskarżonej decyzji normy prawne, które jego zdaniem nie noszą cech norm o charakterze uznaniowym lecz nakładają na organy administracji obowiązek nakładania kar pieniężnych w przypadku braku posiadania przez kierowcę pojazdu dowodu opłaty drogowej w trakcie korzystania z dróg krajowych. Na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił zwrócić się do Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji o podanie czy w dacie wydania decyzji organu I instancji funkcjonariusz D. C. legitymował się upoważnieniem do jej wydania. W dniu [...] roku przekazana została Sądowi decyzja Nr [...] z dnia [...] wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w T. G., mocą której upoważnił on w załączniku Nr [...] do wskazanej decyzji wymienionych z funkcji, imienia i nazwiska funkcjonariuszy Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w T. G. do nakładania w imieniu Powiatowego Komendanta Policji kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym. Na poz. [...] załącznika nr [...] figuruje nazwisko sierżanta sztabowego D. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany jest do wzięcia pod uwagę zgodnie z zapisem zawartym w art. 134 p.p.s.a, inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca. W ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych niż podnosił skarżący w swojej skardze przyczyn. Organy orzekające w toku postępowania administracyjnego mają obowiązek kierować się zasadami proceduralnymi wynikającymi w szczególności z przepisów art. 6 i 7 k.p.a., a zatem mają obowiązek orzekać zgodnie z zasadą praworządności. Zgodność z prawem, do której obliguje organ administracji wskazana zasada nie odnosi się tylko do prawa materialnego ale również do przepisów procedury. Analiza wydanych w sprawie aktów prawnych pod kątem ich zgodności z obowiązującym prawem procesowym pozwoliła na ustalenie, iż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa procesowego, a to naruszeniem treści art. 107 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważania swoje rozpoczął od kontroli treści rozstrzygnięcia organu administracji I instancji zapadłego w formie decyzji administracyjnej pod kątem jej zgodności z warunkami przepisów prawa procesowego. Decyzja administracyjna zatem jako akt prawny o określonej treści i formie bezwzględnie wymaga dla swojej ważności i skuteczności podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji, jak stanowi art. 107 § 1 k.p.a. Po myśli art. 89 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 wskazanej ustawy, uprawnieni są Policja, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, organ celny, funkcjonariusze Straży Granicznej, zarządcy dróg – z wyłączeniem dokumentów, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) i ust. 4, organy udzielające licencji lub zezwolenia poprzez osoby upoważnione do przeprowadzania kontroli lub organy, którym powierzono czynności kontrolne, zgodnie z art. 85 i art. 86. W przypadku zatem, gdy kontrola opłaty drogowej dokonana została przez Policję, organami administracji właściwymi do wydania decyzji w oparciu o art. 6a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179), jako organ I instancji był komendant powiatowy (miejski) Policji, a organem wyższego stopnia w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Policji – komendant wojewódzki Policji. Jak z powyższego wynika, podpisany na decyzji sierżant sztabowy D. C. nie był organem administracji władnym do wydawania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Należy zauważyć, iż ustawa o Policji w przeciwieństwie do innych ustaw, przykładowo rzecz biorąc do ustaw z zakresu prawa ustrojowego, nie przewiduje możliwości scedowania jednoosobowej reprezentacji do załatwiania spraw indywidualnych w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji na innych funkcjonariuszy Policji. Możliwość taką daje wyłącznie przepis art. 268a k.p.a., z którego treści wynika jednoznacznie, iż organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym czasie i zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w oparciu o przekazaną przez Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzję nr [...] z dnia [...], iż w dniu wydawania decyzji Nr [...] z dnia [...] podpisany pod nią sierżant sztabowy D. C. nie posiadał uprawnień do jej wydawania. Upoważnienie dla sierżanta sztabowego D. C. do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie ustawy o transporcie drogowym udzielone przez Powiatowego Komendanta Policji w T. G. spełniało wymogi zawarte w treści art. 268a k.p.a. ex nunc, tj. od dnia wydania decyzji Nr [...] tj. od dnia [...] lecz nie mogła odnosić skutku ex tunc i obejmować działań tegoż funkcjonariusza wykonanych w dniu [...]. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów opisanych w treści art. 107 § 1 k.p.a, a zatem dotknięta jest ona wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, co jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wchodząc poza granice skargi stwierdził zatem po myśli art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważność decyzji pierwszoinstancyjnej, a także i zaskarżonej decyzji, która utrzymała w mocy decyzję nieważną. Konieczność taka wynikła z faktu braku reakcji organu wyższego stopnia w ramach przysługujących mu uprawnień, po myśli art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Nie dopatrzywszy się kwalifikowanej wady decyzji organu administracji I instancji utrzymał ją w mocy, tym samym naruszając rażąco treść wskazanego przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Powyższe okoliczności zwalniają Wojewódzki Sąd Administracyjny od obowiązku ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów zawartych w skardze. Zaskarżona decyzja rozstrzygała o obowiązkach skarżącego, co spowodowało konieczność rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 p.p.s.a. w zakresie jej wykonywania. sw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI