II SA/KA 3084/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-01-11
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykary pieniężneopłaty drogowedecyzja administracyjnanaruszenie prawa procesowegoupoważnienienieważność decyzjiWSAkontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez opłaty drogowej z powodu naruszenia przepisów proceduralnych przez organ wydający decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Strona skarżąca twierdziła, że opłata została uiszczona, a jej brak spowoduje utratę płynności finansowej. Sąd, analizując akta, stwierdził rażące naruszenie prawa procesowego, a mianowicie brak podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji przez organ I instancji. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zarówno decyzji organu I instancji, jak i decyzji utrzymującej ją w mocy.

Przedmiotem sprawy była skarga B. Cz. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji nakładającą karę pieniężną za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty. Strona skarżąca podnosiła, że opłata została uiszczona, a jej brak w pojeździe wynikał z niedopatrzenia, a ponadto zapłata kary zagroziłaby płynności finansowej przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, zwrócił uwagę na kwestię upoważnienia funkcjonariusza D. C. do wydania decyzji organu I instancji. Po analizie akt, Sąd stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., ponieważ podpisujący ją funkcjonariusz nie posiadał wymaganego upoważnienia w dacie wydania decyzji. Choć późniejsze upoważnienie spełniało wymogi formalne, nie mogło mieć mocy wstecznej. W związku z tym Sąd uznał obie decyzje za dotknięte wadą nieważności, stwierdzając nieważność decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz nieważność decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ organ wyższego stopnia nie wyeliminował wadliwej decyzji pierwszej instancji. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak wymaganego upoważnienia do wydania decyzji administracyjnej w momencie jej wydania stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 107 § 1 k.p.a.), co skutkuje nieważnością decyzji. Późniejsze uzyskanie upoważnienia nie może sanować wadliwie wydanej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja administracyjna wymaga dla swojej ważności i skuteczności podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja dotknięta wadą nieważności, np. wydana z naruszeniem przepisów o właściwości lub upoważnieniu.

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli naruszają one prawo w sposób powodujący nieważność.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza nieważność decyzji organu I instancji, jeżeli zachodzą przesłanki z art. 156.

k.p.a. art. 268a

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej może upoważniać pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych.

u.t.d. art. 92 § ust. 6

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 89 § ust.1

Ustawa o transporcie drogowym

Określa organy uprawnione do kontroli dokumentów w transporcie drogowym.

u.o.p. art. 6a

Ustawa o Policji

Określa organy Policji właściwe do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę innych uchybień niż te przytoczone przez stronę skarżącą.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji, sąd orzeka o jej niewykonalności.

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Reguluje rozpoznawanie spraw wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r. przez sądy wojewódzkie.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja organu I instancji została wydana przez funkcjonariusza bez wymaganego upoważnienia w dacie jej wydania, co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony skarżącej dotyczące faktycznego uiszczenia opłaty i utraty płynności finansowej nie zostały merytorycznie rozpatrzone z uwagi na stwierdzone wady proceduralne.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa procesowego decyzja administracyjna [...] bezwzględnie wymaga dla swojej ważności i skuteczności podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji podpisany na decyzji sierżant sztabowy D. C. nie był organem administracji władnym do wydawania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej Upoważnienie [...] spełniało wymogi zawarte w treści art. 268a k.p.a. ex nunc, tj. od dnia wydania decyzji [...] lecz nie mogła odnosić skutku ex tunc i obejmować działań tegoż funkcjonariusza wykonanych w dniu [...]

Skład orzekający

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Teresa Kurcyusz-Furmanik

sprawozdawca

Rafał Wolnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność decyzji administracyjnych, wymogi formalne dotyczące upoważnień do ich wydawania, skutki naruszenia przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku upoważnienia funkcjonariusza w momencie wydania decyzji, ale stanowi ogólną zasadę prawidłowego prowadzenia postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty procedury administracyjnej i jak błędy formalne mogą prowadzić do unieważnienia decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy mogłaby być inna. Jest to ważna lekcja dla praktyków.

Błąd formalny w urzędzie: decyzja o karze pieniężnej unieważniona z powodu braku podpisu!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 3084/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. Cz. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłat 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w T. G. z [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. SW
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną przez sierżanta sztabowego D. C. na podstawie art.93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...], wobec braku posiadania w kontrolowanym pojeździe opłaty za przejazd po drogach krajowych, na przedsiębiorcę B. Cz. nałożona została kara pieniężna w wysokości [...] złotych.
Od decyzji tej strona odwołała się podnosząc, iż istotnie kierowca nie posiadał w pojeździe dowodu opłaty za przejazd po drogach krajowych, jednakże opłata ta była uiszczona, o czym stanowić miał załącznik do wniosku w postaci kserokopii dowodu opłaty.
Ś. Komendant Wojewódzki Policji, działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, w wyniku rozpoznania odwołania B. Cz., decyzją z dnia [...] roku Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Ś. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż podczas kontroli pojazdu stanowiącego własność odwołującego stwierdzono brak dowodu uiszczenia opłaty za wykonywanie transportu po drogach krajowych, a tym samym zostały naruszone przepisy art. 92 ust. 6 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co pociąga za sobą konieczność nałożenia kary pieniężnej w ściśle określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku
w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 115, poz. 999).
Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organu administracji, B. Cz. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której podnosząc dotychczasowe argumenty o faktycznym uiszczeniu opłaty wskazał dodatkowo, iż uiszczenie przez niego nałożonej kary pieniężnej spowoduje utratę płynności finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa. W skardze wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego.
Ś. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na wskazane w zaskarżonej decyzji normy prawne, które jego zdaniem nie noszą cech norm o charakterze uznaniowym lecz nakładają na organy administracji obowiązek nakładania kar pieniężnych w przypadku braku posiadania przez kierowcę pojazdu dowodu opłaty drogowej w trakcie korzystania z dróg krajowych.
Na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił zwrócić się do Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji o podanie czy w dacie wydania decyzji organu I instancji funkcjonariusz D. C. legitymował się upoważnieniem do jej wydania.
W dniu [...] roku przekazana została Sądowi decyzja Nr [...] z dnia [...] wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w T. G., mocą której upoważnił on w załączniku Nr [...] do wskazanej decyzji wymienionych z funkcji, imienia i nazwiska funkcjonariuszy Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w T. G. do nakładania w imieniu Powiatowego Komendanta Policji kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym. Na poz. [...] załącznika nr [...] figuruje nazwisko sierżanta sztabowego D. C.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności
z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany jest do wzięcia pod uwagę zgodnie z zapisem zawartym w art. 134 p.p.s.a, inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.
W ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych niż podnosił skarżący w swojej skardze przyczyn.
Organy orzekające w toku postępowania administracyjnego mają obowiązek kierować się zasadami proceduralnymi wynikającymi w szczególności z przepisów art. 6 i 7 k.p.a., a zatem mają obowiązek orzekać zgodnie z zasadą praworządności. Zgodność z prawem, do której obliguje organ administracji wskazana zasada nie odnosi się tylko do prawa materialnego ale również do przepisów procedury. Analiza wydanych w sprawie aktów prawnych pod kątem ich zgodności z obowiązującym prawem procesowym pozwoliła na ustalenie, iż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa procesowego, a to naruszeniem treści art. 107 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważania swoje rozpoczął od kontroli treści rozstrzygnięcia organu administracji I instancji zapadłego w formie decyzji administracyjnej pod kątem jej zgodności z warunkami przepisów prawa procesowego.
Decyzja administracyjna zatem jako akt prawny o określonej treści i formie bezwzględnie wymaga dla swojej ważności i skuteczności podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydawania decyzji, jak stanowi art. 107 § 1 k.p.a.
Po myśli art. 89 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) do kontroli dokumentów, o których mowa
w art. 87 wskazanej ustawy, uprawnieni są Policja, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, organ celny, funkcjonariusze Straży Granicznej, zarządcy dróg – z wyłączeniem dokumentów, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) i ust. 4, organy udzielające licencji lub zezwolenia poprzez osoby upoważnione do przeprowadzania kontroli lub organy, którym powierzono czynności kontrolne, zgodnie z art. 85 i art. 86.
W przypadku zatem, gdy kontrola opłaty drogowej dokonana została przez Policję, organami administracji właściwymi do wydania decyzji w oparciu o art. 6a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179), jako organ I instancji był komendant powiatowy (miejski) Policji, a organem wyższego stopnia w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Policji – komendant wojewódzki Policji. Jak z powyższego wynika, podpisany na decyzji sierżant sztabowy D. C. nie był organem administracji władnym do wydawania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
Należy zauważyć, iż ustawa o Policji w przeciwieństwie do innych ustaw, przykładowo rzecz biorąc do ustaw z zakresu prawa ustrojowego, nie przewiduje możliwości scedowania jednoosobowej reprezentacji do załatwiania spraw indywidualnych w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji na innych funkcjonariuszy Policji. Możliwość taką daje wyłącznie przepis art. 268a k.p.a., z którego treści wynika jednoznacznie, iż organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym czasie i zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w oparciu o przekazaną przez Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzję nr [...] z dnia [...], iż w dniu wydawania decyzji Nr [...] z dnia [...] podpisany pod nią sierżant sztabowy D. C. nie posiadał uprawnień do jej wydawania. Upoważnienie dla sierżanta sztabowego D. C. do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie ustawy o transporcie drogowym udzielone przez Powiatowego Komendanta Policji w T. G. spełniało wymogi zawarte w treści art. 268a k.p.a. ex nunc, tj. od dnia wydania decyzji Nr [...] tj. od dnia [...] lecz nie mogła odnosić skutku ex tunc i obejmować działań tegoż funkcjonariusza wykonanych w dniu [...]. W konsekwencji zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów opisanych w treści art. 107 § 1 k.p.a, a zatem dotknięta jest ona wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, co jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wchodząc poza granice skargi stwierdził zatem po myśli art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nieważność decyzji pierwszoinstancyjnej, a także i zaskarżonej decyzji, która utrzymała w mocy decyzję nieważną. Konieczność taka wynikła z faktu braku reakcji organu wyższego stopnia w ramach przysługujących mu uprawnień, po myśli art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Nie dopatrzywszy się kwalifikowanej wady decyzji organu administracji I instancji utrzymał ją w mocy, tym samym naruszając rażąco treść wskazanego przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Powyższe okoliczności zwalniają Wojewódzki Sąd Administracyjny od obowiązku ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów zawartych w skardze.
Zaskarżona decyzja rozstrzygała o obowiązkach skarżącego, co spowodowało konieczność rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 p.p.s.a. w zakresie jej wykonywania.
sw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI