II SA/Ka 3064/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę garażu, uznając, że organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo daty budowy, co mogło skutkować przedawnieniem roszczenia.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu samowolnie wybudowanego przez M.K. na działce rodziców. Inwestor odwoływał się, twierdząc, że budynek jest uzupełnieniem zabudowy zagrodowej, służy do przechowywania płodów rolnych i został wybudowany w miejscu starej szopy, a nawet podawał różne daty jego powstania. Organy nadzoru budowlanego utrzymały decyzję o rozbiórce, uznając budowę za samowolę wymagającą pozwolenia. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności na przedwczesność decyzji z powodu braku ustaleń co do daty budowy, co mogło prowadzić do zastosowania przepisu o przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu. Inwestor w odwołaniach podnosił różne argumenty, m.in. że budynek stanowi uzupełnienie zabudowy zagrodowej, służy do przechowywania płodów rolnych, a także kwestionował datę jego budowy, sugerując, że powstał w miejscu starej szopy i był modernizowany, a nie budowany od nowa. Organ odwoławczy uznał budowę za samowolę budowlaną, nie wymagającą pozwolenia na budowę, i zastosował art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący w skardze do NSA (przekazanej do WSA) powtórzył argumenty o związku z produkcją rolną, trudnej sytuacji materialnej i wskazał, że budynek stanowi własność rodziców. Sąd administracyjny, kontrolując decyzję z urzędu, uznał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego. Choć zgodził się, że budowa wymagała pozwolenia na budowę i nie mieściła się w kategorii remontu ani uzupełnienia zabudowy zagrodowej, to wskazał na przedwczesność decyzji. Organ II instancji nie ustalił bowiem prawidłowo daty budowy obiektu, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym wówczas) nie można było nakazać rozbiórki, jeśli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ II instancji nie dokonał ustaleń faktycznych odnoszących się do daty budowy przedmiotowego obiektu, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie podważył twierdzeń skarżącego co do daty budowy, a brak tych ustaleń miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ mógł prowadzić do zastosowania art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego (5-letni termin od zakończenia budowy).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
Poppsa art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie był związany zarzutami ani wnioskami skargi i mógł badać sprawę z urzędu.
Pusa art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem.
u.p.b. art. 48
Prawo budowlane
Przepis dotyczący samowoli budowlanej, nakładający na organ obowiązek zastosowania go w przypadku braku pozwolenia lub zgłoszenia.
u.p.b. art. 49 § 1
Prawo budowlane
Przepis określający, że nie można nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy, a jej istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym.
u.p.b.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa prawna stosowana przez organy nadzoru budowlanego.
Poppsa
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi.
Pusa
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa regulująca ustrój sądów administracyjnych.
Pomocnicze
u.p.b. art. 29 § 2
Prawo budowlane
Określa roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę (np. remonty), ale zakres prac w tej sprawie nie mieścił się w tej hipotezie.
u.p.b. art. 29 § 1
Prawo budowlane
Określa budynki uzupełniające zabudowę zagrodową, które nie wymagają pozwolenia na budowę, ale budynek w tej sprawie nie spełniał tych kryteriów.
u.p.b. art. 30 § 1
Prawo budowlane
Wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi przed przystąpieniem do budowy lub robót budowlanych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg uzasadnienia decyzji, w tym ustosunkowania się do twierdzeń strony.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Przepis dotyczący właściwości sądu do rozpoznania sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedwczesność decyzji z powodu braku ustaleń co do daty budowy obiektu, co mogło skutkować przedawnieniem roszczenia na podstawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące modernizacji starej szopy, a nie budowy nowego obiektu. Argumenty dotyczące uzupełnienia zabudowy zagrodowej. Argumenty dotyczące przechowywania płodów rolnych w garażu. Argumenty dotyczące trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Argumenty dotyczące własności gruntu przez rodziców.
Godne uwagi sformułowania
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu wziął pod rozwagę z urzędu dostrzeżone naruszenia prawa. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego. Budowa przedmiotowego obiektu budowlanego wymagała uzyskania we właściwym organie pozwolenia na budowę. Zakres przeprowadzonych przez inwestora robót budowlanych nie mieścił się bowiem w hipotezie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż obejmowały one zmianę elementów konstrukcyjnych wcześniej istniejącego obiektu budowlanego. Zaskarżona decyzja nie mogła się jednak ostać z uwagi na jej przedwczesność.
Skład orzekający
Ewa Krawczyk
przewodniczący
Leszek Kiermaszek
członek
Włodzimierz Kubik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, przedawnienia roszczeń o rozbiórkę oraz konieczności ustalania daty budowy przez organy nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydawania decyzji i orzekania przez WSA. Zmiany w Prawie budowlanym mogą wpływać na stosowanie tych przepisów w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji, zwłaszcza w kontekście terminów przedawnienia. Pokazuje też, jak skomplikowane mogą być spory dotyczące samowoli budowlanej.
“Czy 5 lat od budowy garażu chroni przed rozbiórką? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 3064/02 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-01-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Ewa Krawczyk /przewodniczący/ Leszek Kiermaszek Włodzimierz Kubik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie NSA Leszek Kiermaszek WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. su. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał M.K. rozbiórkę, samowolnie wybudowanego przez niego na działce rodziców, budynku garażowego o wymiarach w rzucie poziomym 5,50 x 5,10 m. Decyzja ta została wydana na podstawie ustaleń dokonanych przez ten organ w czasie kontroli posesji A. i S.K. usytuowanej przy ul. W. w K. Od decyzji tej odwołanie wniósł inwestor. Do organu I instancji skierował on (w tej samej dacie) dwa różniące się treścią pisma. W pierwszym wskazał, że nie może wykonać wydanego nakazu, gdyż w obiekcie objętym nakazem rozbiórki przechowywane są płody rolne i narzędzia potrzebne do prac w gospodarstwie rodziców. W drugim zaś piśmie M.K. podał, że budynek objęty nakazem rozbiórki stanowi uzupełnienie zabudowy zagrodowej i został on wybudowany w miejscu gdzie od dwudziestu lat istniała drewniana szopa. Wobec powyższego organ niewłaściwie uznał, że była to budowa nowego budynku, gdy tymczasem była to tylko modernizacja istniejącego obiektu. W budowie uczestniczyła także jego matka A.K. i również do niej powinien być skierowany nakaz rozbiórki. Dodatkowo podniósł on, że przedmiotowy budynek został wybudowany w [...] r. i od tego czasu był użytkowany jako garaż. Podczas kontroli ze zdenerwowania podał do protokołu, że obiekt ten został wzniesiony w [...] r. Odwołujący się wskazał wreszcie, że fakt wybudowania garażu w [...] r. może poświadczyć jego matka i sąsiad. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji podał on, że rozbiórki drewnianej szopy i posadowienie na jej miejscu wymurowanego z pustaków garażu nie można traktować jako remontu, czy modernizacji. Także nie można potraktować budowy przedmiotowego garażu jako uzupełnienia zabudowy zagrodowej nie wymagającej pozwolenia na budowę, nie jest to bowiem obiekt związany z produkcją rolną. Skoro zaś garaż, jak twierdzi inwestor, został wybudowany w [...] r. to podlega on regulacjom prawnym zawartym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.). Tym samym do likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej należało zastosować przepis art. 48 tej ustawy. W skardze wniesionej jeszcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.K. podaje, że wybudowany obiekt nie jest jednak garażem, lecz budynkiem gospodarczym ściśle związanym z produkcją rolną. Nie stać go też na rozbiórkę tego obiektu bowiem utrzymuje siebie, żonę i troje dzieci z renty inwalidzkiej. Wskazuje także, że budynek jest posadowiony na gruncie rodziców i tym samym stanowi ich własność i do nich powinien zostać skierowany wydany nakaz rozbiórki. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podał, że budynek objęty nakazem rozbiórki, jak wynika z protokołu oględzin z [...], jest budynkiem garażowym, który oczywiście może przejściowo służyć do przechowywania płodów rolnych. Dodatkowo organ ten podniósł, że w jednym z odwołań skarżący sam podał, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w [...] r. i od tego czasu był użytkowany jako garaż. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2003 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez skarżącego. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu wziął pod rozwagę z urzędu dostrzeżone naruszenia prawa. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej Poppsa – nie był związany zarzutami ani wnioskami skargi. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa, a w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, Sąd dokonuje oceny wpływu stwierdzonego naruszenia na wynik sprawy. Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Wynik przeprowadzonej przez Sąd kontroli wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji. W pierwszym rzędzie przyjdzie zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego wymagała uzyskania we właściwym organie pozwolenia na budowę. Na uwzględnienie nie zasługiwał w szczególności argument, że nie była to budowa nowego obiektu, lecz tylko modernizacja istniejącej od wielu lat starej drewnianej szopy. Zakres przeprowadzonych przez inwestora robót budowlanych nie mieścił się bowiem w hipotezie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż obejmowały one zmianę elementów konstrukcyjnych wcześniej istniejącego obiektu budowlanego. Z uwagi na rozpiętość konstrukcji (5,5 mx 5,1 m) wybudowany obiekt nie mógł także zostać zaliczony do budynków uzupełniających zabudowę gospodarczą związaną z produkcją rolną - o jakich jest mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a tej ustawy. Nadto wskazać przyjdzie, że stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przystąpienie do budowy opisanego wyżej budynku gospodarczego jak i rozpoczęcie robót budowlanych o jakich jest mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 wymagało dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Niedokonanie zaś wymaganego zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy, nakładało na organ nadzoru budowlanego - także jak w przypadku braku pozwolenia na budowę - obowiązek zastosowania art. 48 Prawa budowlanego w jego ówczesnym brzmieniu. Zaskarżona decyzja nie mogła się jednak ostać z uwagi na jej przedwczesność. Organ II instancji nie dokonał bowiem ustaleń faktycznych odnoszących się do daty budowy przedmiotowego obiektu, czym naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 k. p. a. Nie podważył też w motywach swojej decyzji twierdzeń skarżącego odnoszących się do tej daty (art. 107 § 3 k. p. a. ). Dostrzeżone przez Sąd opisane braki postępowania miały istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. Stosownie bowiem do obowiązującego wówczas art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego nie można było nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywał wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Tym samym gdyby dać wiarę twierdzeniom skarżącego, że przedmiotowy obiekt został wybudowany nie w [...] r. jak początkowo twierdził, lecz [...] r. w sprawie winien znaleźć zastosowanie wyżej zacytowany przepis. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) i art. 151 Poppsa. O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał z uwagi na brak wniosku skarżącego. Ponownie rozpoznając sprawę Ś. Inspektor Nadzoru Budowlanego z uwagi na zmiany stanu prawnego zastosuje w sprawie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w ich aktualnym brzmieniu (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI