II SA/Ka 3014/03

II SA/Ka 3014/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-08-04
Data wpływu
2003-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J.C. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
W wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2002 r. uchylającego wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. otrzymał sprawę dotyczącą wysunięcia części dachu budynku mieszkalnego należącego do D.T. na posesję J.C., do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia [...] powiadomił zainteresowanych o terminie przeprowadzenia oględzin, w trakcie których ustalił, że część dachu pokrytego blachodachówką wystaje poza obrys ściany budynku od strony działki Pana C. Postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 106, poz. 1126) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowił nałożyć na właściciela obiektu – D.T. obowiązek przedłożenia oceny dachu (konstrukcji wraz z pokryciem) budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na posesji położonej w K. przy ulicy K., sporządzonej pod kątem rozprzestrzeniania się ognia, w terminie jednego miesiąca. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wymiana pokrycia dachu nastąpiła w [...] i polegała na zastąpieniu dachówki cementowej blachą dachówkopodobną. Nie została natomiast naruszona konstrukcja dachu. Wobec faktu, iż przedmiotowy budynek położony jest przy granicy z nieruchomością sąsiednią, należało rozważyć, czy zachodzi konieczność wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (§ 235). Z oceny powyższej powinno wynikać, czy dach jest odpowiednio zabezpieczony przed rozprzestrzenianiem się ognia na sąsiednie budynki, co jest ważne z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest przy granicy z sąsiednią działką.
Pismem z dnia [...] Pan J.C. wyraził niezadowolenie z otrzymanego postanowienia, zarzucając mu brak rozstrzygnięcia podnoszonej przez niego kwestii – sprawy wysuniętego na jego działkę dachu budynku sąsiada. Przypomniał, że właśnie ta sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił do ponownego rozpoznania tę sprawę, umorzoną wówczas przez organy nadzoru budowlanego. Pomimo wyroku z dnia 5 listopada 2002 r. sprawa nadal nie została wyjaśniona.
Zażalenie powyższe zostało rozpoznane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 81 c ustawy – Prawo budowlane. W uzasadnieniu podkreślił, że w związku z ponownym rozpoznawaniem tej sprawy, dla wnikliwego i dokładnego ustalenia wszystkich jej aspektów, niniejsza opinia, w zakresie stanu ochrony przeciwpożarowej, stała się niezbędna. Wyjaśnił, że organ prowadzący postępowanie może dla lepszego jej wyjaśnienia zobowiązywać strony postępowania do przedkładania takich opinii w oparciu o art. 81 c cytowanej powyżej ustawy. W odniesieniu do zarzutu nie rozpatrzenia sprawy wysuniętego dachu, organ wyjaśnił, że będzie ona przedmiotem rozpoznania w drodze odrębnej decyzji.
Pismem z dnia [...] J.C. zwracając się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucił otrzymanej opinii stanu ochrony przeciwpożarowej dachu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na posesji w K. przy ulicy K. nieważność, podnosząc, że została napisana bez oględzin w terenie i w związku z tym zawiera tylko nic nie stanowiące ogólniki. Podkreślił, że dach został wsunięty poza zewnętrzną ścianę budynku o ok. 10 cm, a jego wykończenie jest drewniane a nie z blachy i przybite do drewnianej również konstrukcji. Podkreślił, że takie wykonanie dachu narusza przepisy przeciwpożarowe oraz jego prawo własności. Dodał także, że sporządzający opinię nie wskazał w niej, jakie prace powinny być wykonane celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Zakończył uwagą, że w dalszym ciągu uważa swoją skargę za zasadną.
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., powołując się w podstawie prawnej na art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał D.T., w celu doprowadzenia zrealizowanych robót polegających na wymianie pokrycia dachowego budynku mieszkalnego położonego w K. przy ulicy K. do stanu zgodnego z prawem, przedłożyć orzeczenie o stanie technicznym konstrukcji dachu wraz z pokryciem i niezbędnymi rysunkami oraz dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wyznaczając termin dwóch miesięcy. W uzasadnieniu podał, że przedłożona opinia stanu ochrony przeciwpożarowej wykazała, że zastosowane pokrycie dachowe jest niepalne i nie rozprzestrzenia ognia, natomiast wykonana z blachy wiatrówka dodatkowo podwyższa skuteczność ochrony przeciwpożarowej. Nie ma zatem potrzeby nałożenia na inwestora – D.T. – obowiązku wykonania przebudowy tej ściany na ogniomur. W trakcie postępowania ustalono, że dokonano wymiany pokrycia dachowego bez ingerencji w drewnianą więźbę dachową, czyli bez wymiany elementów konstrukcyjnych. Roboty te należało zakwalifikować jako podlegające zgłoszeniu w trybie art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Zatem do likwidacji skutków tego rodzaju samowoli należy zastosować tryb określony w art. 50 i 51 cytowanej ustawy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji, J.C. stwierdził, że w dalszym ciągu nie zawiera ona rozstrzygnięcia w sprawie wysuniętego dachu na jego posesję, chociaż zgodnie z art. 143 kodeksu cywilnego nastąpiło naruszenie jego własności. Podkreślił, że po uchyleniu poprzednich decyzji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2002 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był podjąć rozstrzygnięcie zgodnie z wykładnią dokonaną w tym wyroku, tymczasem zwleka on z wydaniem decyzji i wymyśla tematy zastępcze. Przygotowywane w sprawie opinie nie wyjaśniają sprawy i przeciągają i tak już długie, postępowanie.
Rozpatrując powyższe odwołanie, Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W podstawie prawnej przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego zostały zobowiązane do dokładnego wyjaśnienia powyższej sprawy powoływanym już wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego zobowiązano inwestora do przedłożenia stosownych opinii. W trakcie oględzin ustalono, że wymiana pokrycia dachowego nastąpiła bez zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych dachu, bez ingerencji w więźbę dachową, a zatem była remontem, który podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Powyższe roboty budowlane zostały jednakże wykonane bez takiego zgłoszenia, czyli w warunkach samowoli budowlanej. Do likwidacji skutków takiej samowoli powinny mieć zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, natomiast nie ma tutaj zastosowania art. 48. Ustalono także, że obróbka blacharska wymienionego dachu nastąpiła zgodnie z Normą Polską PN –61/B10245, a przedłożona opinia stanu ochrony przeciwpożarowej wykazała, że spełnione zostały wymagania w tym zakresie. Dlatego też zobowiązano inwestora do przedłożenia orzeczenia o stanie technicznym konstrukcji dachu wraz z pokryciem, aby uczynić zadość wymogom, jakie musi spełnić inwestor na etapie zgłoszenia zamiaru wykonanych robót.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.C. wniósł o wymierzenie grzywny Ś. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wobec nie wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 3025/00, zaznaczając jednocześnie, że jest to odwołanie od przedstawionej powyższej decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał sprawę Inspektorowi Powiatowemu, a ten nadal nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie i nie wypowiedział się w kwestii dachu wysuniętego na jego posesję.
W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzut skarżącego, że Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zamiast rozstrzygnąć sprawę przekazał ją Powiatowemu Inspektorowi, który także nie wydał oczekiwanego rozstrzygnięcia, wyjaśnił, że przecież poprzednie decyzje obu instancji zostały uchylone powoływanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2002 r. Dodał także, że drugi zarzut skargi, braku decyzji w zakresie wysuniętego dachu na jego posesję jest chybiony. Stwierdził, że wysunięcie dachu jest prawidłowym rozwiązaniem a obróbka blacharska dachu wykonana została zgodnie z Polską Normą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja
1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Stosownie do art. 97 § 1 wymienionej ustawy sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem
1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa, mając wpływ na wynik sprawy.
W pierwszym rzędzie przyjdzie wskazać, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że D.T. dokonał wymiany dachu, przy czym wymiana ta polegała tylko na wymianie pokrycia dachu, bez ingerencji w konstrukcję dachu – więźby dachowej, a zatem należy podzielić ustalenia tych organów, iż dokonał jego remontu. Zgodnie jednak z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa budowlanego – wykonanie takich prac należy zgłosić odpowiedniemu organowi – zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Obowiązku takiego jednak nie dopełnił, a zatem wykonanie ich nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej. Zgodzić przyjdzie się także ze stanowiskiem prezentowanym przez orzekające w sprawie organy, że skutki tej samowoli likwiduje się w trybie przewidzianym w art. 50 i 51 cytowanej ustawy.
Należy jednak zauważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa dachu wysuniętego, na posesję J.C., nie zaś kwestia legalizacji wykonanych przez D.T. prac budowlanych. W wyniku bowiem pisma J.C. w sprawie wysunięcia części dachu na jego posesję, postępowanie zostało wszczęte w tym zakresie i orzeczenia w tym zakresie domaga się skarżący. Zauważyć zaś należy, że orzekające w sprawie organy dotychczas nie podjęły w tej sprawie rozstrzygnięcia. Jakkolwiek nie sposób zarzucić inwestorowi, by w rozpatrywanej sprawie dopuścił się samowoli budowlanej z art. 48 Prawa budowlanego, to jednak podjęte postępowanie w trybie art. 51 ust. 1-2 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego, powinno wyjaśnić, czy roboty te wykonane zostały zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i czy można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Temu celowi, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, miało służyć nałożenie na inwestora w trybie art. 81 c obowiązku przedłożenia opinii o stanie przeciwpożarowym wykonanego dachu. Nie wyjaśniło to jednak nadal, czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Należy jednak zaznaczyć, że w świetle § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracyjne, okapy i gzymsy mogły pomniejszać odległości od granicy działki sąsiedniej, w żadnym jednak przypadku nie mogły przekraczać jej granicy. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie, przedmiotowy dach zakończony jest obróbką blacharską – tzw. wiatrówką, wysuniętą od lica ściany o ok. 8 cm. Nadto od strony okapu rynna nieznacznie wysunięta poza obróbkę blacharską – ok. 1,5 cm. Nie podlega więc wątpliwości, że wobec powyższego nastąpiło naruszenie granicy działek. Kwestia zgodności wykonania robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną i Polską Normą, nie może przesądzać o zgodności z wymogami techniczno-budowlanymi. W takim przypadku zachodziła zatem podstawa prawna by działające w sprawie organy w trybie cytowanego art. 51 Prawa budowlanego wydały nakaz doprowadzenia do zgodności z prawem, czyli wydaje się, że w tym przypadku nakazu rozbiórki wiatrówki wysuniętej poza lico ściany pozostającej w granicy z działką J.C. Natomiast wydana w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 51 decyzja z dnia [...] nakazuje przedłożenie kolejnych ekspertyz (orzeczenie o stanie technicznym konstrukcji dachu i przedłożenie dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). W ocenie składu sądzącego, art. 51 ust. 1 pkt 2 dopuszcza jedynie możliwość wydania decyzji dokładnie i jednoznacznie określającej czynności, których wykonanie w wyznaczonym terminie może doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Natomiast zlecone opinie mogą jedynie przesądzić, czy taka możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem – istnieje. Zaskarżona decyzja utrzymała natomiast w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą z powołaniem się na wyżej wymieniony przepis, nałożono na inwestora kolejne obowiązki o charakterze dowodowym. Zobowiązanie inwestora do przedłożenia wymienionych w tej decyzji dokumentów powinno nastąpić na podstawie postanowienia o charakterze dowodowym, wydanego w oparciu o art. 81 lit. c Prawa budowlanego, co zresztą w tym postępowaniu już nastąpiło.
Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy.
SW