II SA/Ka 2992/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-01-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowępozwolenie na użytkowanienadzór budowlanysamowola budowlanaroszczenia cywilnegranice nieruchomościwspółwłasnośćpostępowanie administracyjnewłaściwość sądu

WSA w Gliwicach oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie użytkowania budynku, uznając, że kwestie sporne mają charakter cywilnoprawny.

Skarżący domagał się nakazania inwentaryzacji i ekspertyzy dotyczącej dobudowy budynku, która miała uszkodzić jego nieruchomość. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ budowa była legalna, a kwestie sporne miały charakter cywilnoprawny. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że nie może zastępować rozstrzygnięć organów administracji w sprawach, które nie należą do ich właściwości.

Sprawa dotyczyła skargi Z.R. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o umorzeniu postępowania w sprawie użytkowania budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucał, że dobudowa budynku naruszyła konstrukcję i spowodowała zniszczenie jego własnego budynku. Organy administracji umorzyły postępowanie, wskazując na upływ czasu, brak dokumentacji oraz fakt, że budowa była realizowana na podstawie pozwolenia na budowę i użytkowanie z lat 60. XX wieku. Podkreślono, że kwestie dotyczące naruszenia konstrukcji i szkód mają charakter cywilnoprawny i nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd wyjaśnił, że kontroluje legalność orzeczeń administracyjnych, ale nie zastępuje organów w rozstrzyganiu spraw, które nie należą do ich właściwości. Wskazał, że granica między nieruchomościami została prawomocnie ustalona przez sąd cywilny, a pozwolenie na budowę i użytkowanie zostało wydane zgodnie z ówczesnymi przepisami. Brak było podstaw do nakładania obowiązku inwentaryzacji czy ekspertyzy, gdyż roboty budowlane zostały wykonane legalnie, a stan techniczny nie uzasadniał zastosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnych, ale nie może zastępować organów w rozstrzyganiu spraw cywilnoprawnych ani nakazywać czynności, które nie są związane z zakresem właściwości organów administracji publicznej w danym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kontrola sądowo-administracyjna dotyczy zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie zastępowania organów w rozstrzyganiu sporów o charakterze cywilnym. Kwestie naruszenia konstrukcji i szkód są domeną postępowania cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Określenie właściwości sądów administracyjnych w sprawach przekazanych do ich rozpoznania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przeprowadzania dowodów tylko w zakresie mającym znaczenie dla sprawy.

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu.

u.p.b. art. 66

Ustawa - Prawo budowlane

Przepisy dotyczące samowoli budowlanej i nakazów rozbiórki lub doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestie sporne dotyczące naruszenia konstrukcji i szkód mają charakter cywilnoprawny i nie należą do właściwości organów administracji budowlanej. Budowa została wykonana na podstawie prawomocnych decyzji o pozwoleniu na budowę i użytkowanie. Granica nieruchomości została prawomocnie ustalona przez sąd cywilny.

Odrzucone argumenty

Żądanie nałożenia obowiązku inwentaryzacji i ekspertyzy dotyczącej robót budowlanych sprzed kilkudziesięciu lat. Zarzuty dotyczące wpływu dobudowy na sąsiedni budynek, które powinny być dochodzone na drodze cywilnej.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny kontroluje zaskarżone orzeczenia w aspekcie ich zgodności z prawem orzeczenia wydawane przez sądy administracyjne nie mogą i nie zastępują (...) rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej brak było podstaw prawnych nałożenia na właścicieli kontrolowanego budynku obowiązku sporządzenia inwentaryzacji powykonawczej brak było podstaw nałożenia na właścicieli kontrolowanego obiektu (...) obowiązku sporządzenia ekspertyzy dowodzącej negatywnego wpływu ich budynku na budynek sąsiedni, przeprowadzenie takiego dowodu nie dotyczyło bowiem okoliczności mającej znaczenie dla sprawy

Skład orzekający

Łucja Franiczek

przewodniczący

Włodzimierz Kubik

sprawozdawca

Małgorzata Walentek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego i organów administracji w sprawach budowlanych, gdy pojawiają się elementy cywilnoprawne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy budowa była legalna, a spór dotyczy szkód powstałych w przeszłości i ma charakter cywilnoprawny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki, gdzie kwestie budowlane przenikają się z roszczeniami cywilnymi, a sąd musi rozgraniczyć właściwość organów.

Sąsiedzki spór o budynek: Kiedy prawo budowlane spotyka się z prawem cywilnym?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 2992/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Małgorzata Walentek
Włodzimierz Kubik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant referent stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z.R. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę su
Uzasadnienie
Działając na skutek zawiadomienia współwłaściciela sąsiedniej działki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wszczął postępowanie w sprawie użytkowania budynku mieszkalnego usytuowanego na posesji przy ul. K. w M. ( działka nr [...]). Jak ustalił organ I instancji kontrolowany obiekt został wybudowany w początkach lat 60 tych ubiegłego wieku w oparciu o decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] udzielającą pozwolenia na budowę. Organowi I instancji przedłożono także kopię udzielonego [...] pozwolenia na użytkowanie parteru tego budynku, w tym lokalu użytkowego przeznaczonego na zakład fryzjerski i kuchni. Wymienioną decyzją nakazano także inwestorowi wykończenie pozostałej części budynku w terminie jednego roku. W oparciu o powyższe dokumenty, a także sprawdzeniu wyposażenia budynku w przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne decyzją z dnia [...] wydaną w oparciu o art. 105 § 1 k. p. a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie.
Z decyzją tą nie zgodził się Z.R. inicjator prowadzonego postępowania, który w odwołaniu wskazał na nie wyjaśnienie kwestii prawidłowości zrealizowania dobudowy kontrolowanego obiektu do ściany szczytowej sąsiedniego budynku. Dobudowa ta, jego zdaniem, naruszyła konstrukcję oraz spowodowała zniszczenie dachu i części frontowej jego budynku. Odwołujący się zakwestionował także treść umowy sprzedaży działki budowlanej sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...].
Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach swojego rozstrzygnięcia podał on, że z uwagi na upływ czasu nie udało się dotrzeć - czego domagał się odwołujący - do dokumentacji budowlanej przedmiotowego budynku. Z zachowanego protokołu sporządzonego przez rzeczoznawcę w [...], wynika jednak, że budynek ten został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem.
W skardze do sądu administracyjnego oraz piśmie procesowym z dnia [...] Z.R. wniósł o orzeczenie bezskuteczności zaskarżonej decyzji Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. oraz doprowadzenie budynku będącego przedmiotem postępowania do stanu zgodnego z prawem i sztuką budowlaną. Wskazał on na konieczność nałożenia na właścicieli przedmiotowego obiektu obowiązku inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz ekspertyzy stwierdzającej wpływ wykonanej dobudowy na jego budynek. Wreszcie domagał się "uznania za właściwe" ubiegania się o odszkodowanie od Skarbu Państwa za szkody wyrządzone w jego budynku na skutek decyzji administracyjnych, które przyczyniły się do trwałego uszkodzenia jego budynku w związku z rekwirowaniem znajdujących się w nim pomieszczeń na cele publiczne.
Skarżący podał dodatkowo, że jedna ze współwłaścicielek kontrolowanego budynku jest pracownicą Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w C. Sąsiedzi nie dość, że uszkodzili jego budynek, to teraz czynią wszystko, żeby utrudnić jego odbudowę. Kwestionuje prawidłowość decyzji z [...] mocą, której udzielono pozwolenia na budowę budynku o trzech ścianach. Wskazuje, że przed Sądem Rejonowym w M. toczyła się w latach 90 –tych sprawa o rozgraniczenie z sąsiednią nieruchomością. Sprawa ta przebiegała w bardzo złej atmosferze z uwagi na wpływy polityczne sąsiadów.
W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał on argumenty użyte w motywach zaskarżonej decyzji. Wskazał, że szereg zgłaszanych przez skarżącego zarzutów na charakter cywilnoprawny i nie mogły być one rozważane w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do jej rozpoznania zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym jak i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie, odnosząc się do zgłoszonych przez skarżącego żądań, należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone orzeczenia w aspekcie ich zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego, a w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, Sąd dokonuje oceny wpływu stwierdzonego naruszenia na wynik sprawy. Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Jak z powyższego wynika orzeczenia wydawane przez sądy administracyjne nie mogą i nie zastępują (poza nielicznymi wyjątkami) rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej.
Jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, poprzedni właściciel działki i budynku położonego przy ul K. w M. zbył na rzecz S. i K. małżonków M. przyległą do tego budynku działkę wraz z połową ściany szczytowej budynku. Jak wynika z § 6 umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego nr rep. [...] sporządzonego w PBN w M. w dniu [...] sprzedający udzielił nabywcom prawa przybudowania się, przy wznoszeniu budynku, do wymienionej ściany na całej jej długości i wysokości, a także pozwolenia na zamurowanie istniejących w ścianie otworów okiennych. S.M. uzyskał następnie [...] pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na nabytej działce i jak się zdaje, na warunkach określonych w opisanej wyżej umowie. Budowa została ukończona około [...].
Z wniosku skarżącego toczyło się także przed Sądem Rejonowym w M. postępowanie o rozgraniczenie obu zabudowanych nieruchomości. Sąd ten postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] rozstrzygnął, że granica między starym, a wybudowanym w latach 60 – tych budynkiem biegnie środkiem ściany szczytowej. Wymienione postanowienie Sądu Rejonowego w M. stało się prawomocne po oddaleniu przez Sąd Wojewódzki w C. apelacji wniesionej przez Z.R.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak było podstaw prawnych nałożenia na właścicieli kontrolowanego budynku obowiązku sporządzenia inwentaryzacji powykonawczej wykonanych czterdzieści lat wcześniej robót budowlanych, skoro roboty te zostały zrealizowane w oparciu o decyzję udzielająca pozwolenia na budowę. Stan techniczny kontrolowanego budynku nie uzasadniał także zastosowania przepisów art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm. ). W tej sytuacji postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość zostało zasadnie umorzone, a zajęte w osnowie zaskarżonej decyzji stanowisko zostało umotywowane zgodnie z wymogami proceduralnymi.
Zaskarżona decyzja nie uchybia, w ocenie Sądu, także innym przepisom prawa procesowego. Organ odwoławczy jak i organ I instancji poprawnie oceniły zebrany materiał dowodowy i na ich podstawie dokonały trafnych ustaleń faktycznych. W szczególności organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy zawarte w art. 10 § 1, art. 79 i 81 k.p.a. zapewniając stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadamiając je o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów z oględzin, a także umożliwiając zapoznanie się ze złożoną dokumentacją. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że brak było podstaw nałożenia na właścicieli kontrolowanego obiektu - czego domagał się skarżący - obowiązku sporządzenia ekspertyzy dowodzącej negatywnego wpływu ich budynku na budynek sąsiedni, przeprowadzenie takiego dowodu nie dotyczyło bowiem okoliczności mającej znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k. p. a.).
Z przytoczonych względów na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 cyt. przepisów wprowadzających, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI