II SA/Ka 2935/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-10-05
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowaochrona zdrowiaukład oddechowyinspekcja sanitarnaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnedowodymedycyna pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. K. na decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej (przewlekłego zapalenia oskrzeli), uznając, że mimo narażenia na czynniki szkodliwe i rozpoznania schorzenia, nie stwierdzono niewydolności oddechowej, co jest warunkiem koniecznym do uznania choroby za zawodową.

Skarżący Z. K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia oskrzeli. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak stwierdzenia niewydolności oddechowej przez specjalistyczne placówki medyczne, mimo potwierdzenia narażenia na szkodliwe czynniki w pracy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że oba warunki – rozpoznanie schorzenia z wykazu chorób zawodowych i stwierdzenie niewydolności oddechowej – muszą być spełnione łącznie.

Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia oskrzeli. Skarżący pracował przez wiele lat w warunkach narażenia na czynniki toksyczne i drażniące drogi oddechowe. Specjalistyczne badania lekarskie potwierdziły u niego przewlekłe zapalenie oskrzeli, jednakże nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej, która jest warunkiem koniecznym do zakwalifikowania tej choroby jako zawodowej zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów o sądach administracyjnych, zważył, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Podkreślono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: schorzenie musi być ujęte w wykazie chorób zawodowych, a pracownik musi być narażony na czynniki szkodliwe, które wywołały chorobę, przy czym w przypadku przewlekłego zapalenia oskrzeli, kluczowe jest stwierdzenie niewydolności oddechowej. Ponieważ obie placówki diagnostyczne nie stwierdziły niewydolności oddechowej, sąd uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi i oddalił ją na podstawie art. 151 PPSA. Sąd zaznaczył również, że kwestie dotyczące uszkodzenia słuchu, podniesione przez skarżącego, nie mogły być przedmiotem tego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przewlekłe zapalenie oskrzeli może zostać uznane za chorobę zawodową tylko w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: ujęcia schorzenia w wykazie chorób zawodowych, narażenia na czynniki szkodliwe oraz stwierdzenia niewydolności oddechowej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem, dla stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia oskrzeli, konieczne jest nie tylko rozpoznanie schorzenia i narażenie na czynniki szkodliwe, ale również stwierdzenie niewydolności oddechowej. Brak tej ostatniej przesłanki uniemożliwia zakwalifikowanie choroby jako zawodowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

r.r.m. art. 1 § pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

r.r.m. art. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

r.r.m. art. 10

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.i.s. art. 1 § pkt 2

Ustawa o Inspekcji Sanitarnej

u.i.s. art. 4 § pkt 5

Ustawa o Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.w.p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak stwierdzenia niewydolności oddechowej przez specjalistyczne placówki medyczne, co jest warunkiem koniecznym do uznania przewlekłego zapalenia oskrzeli za chorobę zawodową.

Odrzucone argumenty

Narażenie na czynniki szkodliwe w pracy i rozpoznanie przewlekłego zapalenia oskrzeli powinno wystarczyć do stwierdzenia choroby zawodowej.

Godne uwagi sformułowania

dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie. Choroba ta jednakże nie może zostać uznana za chorobę zawodową, albowiem jak już wyżej wspomniano, chorobą jest przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego, zaś w przedmiotowej sprawie obie jednostki diagnostyczne stwierdziły i skarżącego brak jest cech niewydolności oddechowej, a co za tym idzie nie została spełniona druga konieczna przesłanka do rozpoznania choroby zawodowej.

Skład orzekający

Tadeusz Michalik

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Wach

sędzia

Małgorzata Jużków

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności wymogów formalnych i medycznych, a także roli dowodów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej choroby (przewlekłe zapalenie oskrzeli) i konkretnych wymogów diagnostycznych określonych w rozporządzeniu z 1983 r. Może być mniej aktualne w kontekście nowszych regulacji lub innych schorzeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych i medycznych w kontekście chorób zawodowych, pokazując, jak rygorystyczne wymogi formalne mogą wpływać na rozstrzygnięcie, nawet przy oczywistym narażeniu na szkodliwe czynniki.

Czy przewlekłe zapalenie oskrzeli po latach pracy w szkodliwych warunkach to zawsze choroba zawodowa? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 2935/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach
Małgorzata Jużków
Tadeusz Michalik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Tadeusz Michalik, Sędziowie NSA Sędzia Henryk Wach, WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. decyzją z dnia [...] r. opartą o przepisy art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z dnia 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.) i § 1, 7, 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.) stwierdził u Z. K. brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli, choroby - wymienionej w pozycji 4 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu wskazano, że w toku przeprowadzonego w sprawie dochodzenia epidemiologicznego ustalono, że Z. K. pracował w warunkach narażenia dla układu oddechowego. Z. K. w dniu [...] r. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. gdzie rozpoznano u wymienionego przewlekłe splastyczne zapalenie oskrzeli w okresie wydolności układu oddechowego. W wyniku ponownego badania lekarskiego przeprowadzonego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodni Chorób Zawodowych w S. wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. w który stwierdzono u Z. K. przewlekłe zapalenie oskrzeli, a brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej uzasadniono brakiem cech niewydajności oddechowej w gazometrii krwi kapilarnej.
Od decyzji tej odwołał się Z. K.. Domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy. Szczegółowo opisał fakt wieloletniej pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia.
Decyzja z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.
W uzasadnieniu wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest:
- orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia
występującego schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych,
- wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną
chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał
rozpoznane schorzenie.
Stwierdził, że w sprawie Z. K. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. pracując w Hucie "A" w B. (lata 1957-1976 jako ślusarz) i w Hucie "B" (lata 1976-1993 też jako ślusarz) był eksponowany na działanie czynników toksycznych i drażniących drogi oddechowe przez ok. 6 godzin w ciągu zmiany roboczej. Pracował więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu oddechowego.
Wskazał jednakże, iż nie został spełniony podstawowy do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową ponieważ lekarze specjaliści kompetentnych placówek diagnostycznych ( I i II szczebla ) w konkluzjach swoich orzeczeń nie rozpoznali u Z. K. choroby zawodowej narządu oddechowego.
Podkreślono, Z. K. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i w Przychodni Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i obydwa orzeczenia nie rozpoznają choroby zawodowej oskrzeli z pozycji 4 wykazu chorób zawodowych.
Reasumując wskazano, że wobec braku rozpoznania choroby zawodowej -w rozumieniu § 1 pkt. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. -przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych ( WOMP i IMP i ZŚ ) -[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw by uwzględnić odwołanie, tym samym utrzymał w całości w mocy decyzję pierwszej instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. domagał się "ponownego zbadania sprawy" W jej treści opisał ponownie trudne warunki pracy zawodowej. W szczególności akcentował, że z powodu pracy w hałasie doznał uszkodzenia słuchu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r. Z tą data uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W te sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozparzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W punkcie wyjścia należy wskazać, ze zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Tryb postępowania w sprawie chorób zawodowych regulują przepisy rozp. Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. (Dz. U. nr 65 poz. 294 ze zm.). Postępowanie to kończy się wydaniem stosownej decyzji administracyjnej. Fundamentalną zasadą tego postępowania jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w treści art. 7 kpa. Nakazuje ona organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
W przedmiotowej sprawie - zdaniem Sądu - organy procedujące w sprawie kroków takich nie podjęły.
Podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji w przedmiocie choroby zawodowej stanowią wyniki dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczenia wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 10 wyżej cyt. rozporządzenia).
O tym czy schorzenie pracownika ma charakter zawodowy decydują dwa czynniki, a mianowicie zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz wykonywanie przez pracownika pracy w warunkach narażających na powstanie choroby. Dla stwierdzenia choroby zawodowej oba te czynniki muszą wystąpić łącznie. Umieszczenie zatem określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, ze jeżeli u pracownika lekarz - orzecznik wyspecjalizowanej placówki diagnostycznej, stwierdzi wymienione tamże schorzenie narządu oddechowego spowodowane pracą w warunkach narażenia tego narządu na czynniki szkodliwe, a inspektor ustali, że pracownik wykonywał pracę w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe - to taką chorobę narządu oddechowego należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Załącznik do wyżej już wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych stanowiący wykaz chorób zawodowych w pkt. 4 wymienia jako zawodową chorobę - przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego.
W toku postępowania bez żadnej wątpliwości potwierdzono, że w toku wykonywania zatrudnienia skarżący pracował w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy, a mianowicie narażony był na działanie czynników toksycznych i drażniących drogi oddechowe, a co za tym idzie spełniona została jedna z przesłanek do rozpoznania choroby zawodowej.
Skarżący był w toku postępowania poddany specjalistycznym badaniom lekarskim w dwóch wyspecjalizowanych placówkach diagnostycznych, a mianowicie w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Zarówno placówka diagnostyczna pierwszego stopnia jak i placówka diagnostyczna drugiego stopnia powołana do rozpoznawania spraw wątpliwych i spornych poczyniły zasadniczo zbieżne ustalenia, a mianowicie rozpoznały u skarżącego chorobę, a to przewlekłe zapalenie oskrzeli.
Choroba ta jednakże nie może zostać uznana za chorobę zawodową, albowiem jak już wyżej wspomniano, chorobą jest przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego, zaś w przedmiotowej sprawie obie jednostki diagnostyczne stwierdziły i skarżącego brak jest cech niewydolności oddechowej, a co za tym idzie nie została spełniona druga konieczna przesłanka do rozpoznania choroby zawodowej.
Godzi się podkreślić, iż wobec nie budzących wątpliwości treści orzeczeń lekarskich placówek diagnostycznych pierwszego i drugiego stopnia a co za tym idzie wyczerpania dwuinstancyjnego trybu postępowania diagnostyczno -orzeczniczego przewidzianego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym chorób zawodowych, brak jest uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia opinii trzeciej placówki diagnostycznej.
W tym stanie rzeczy należy zauważyć, iż organ odwoławczy pominął to , że opinia lekarska podlega jego ocenie jak każdy inny dowód , a zatem powinna być oceniona w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 77 § 1 k.p.a..
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała on oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
Co do zarzutów skargi dotyczących kwestii związanych z chorobą narządu słuchu, należy wskazać skarżącemu, iż kwestie te nie mogły być przedmiotem rozważań sądu w przedmiotowym postępowaniu, które dotyczyło jedynie choroby zawodowej wymienionej w pkt 4 wykazu chorób zawodowych . Kwestie te skarżący może natomiast podnieść w odrębnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym narządu słuchu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI