II SA/Ka 2882/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-12-15
NSAochrona środowiskaWysokawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawnepobór wodyprawo własnościnieruchomościurządzenia wodneochrona środowiskagospodarka wodnaspółka

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki A SA na decyzję Wojewody Ś. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, uznając, że pozwolenie nie narusza prawa własności i nie wymaga tytułu prawnego do nieruchomości.

Spółka A SA zaskarżyła decyzję Wojewody Ś. o pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wody, twierdząc, że narusza ona jej prawo własności do stawu, z którego woda miała być pobierana. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, argumentując, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i nie wymaga tytułu prawnego do jej posiadania. WSA w Gliwicach oddalił skargę, potwierdzając, że pozwolenie wodnoprawne nie narusza prawa własności i nie może być uzależnione od posiadania tytułu prawnego do nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki A SA na decyzję Wojewody Ś., która utrzymała w mocy decyzję Starosty B. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody dla stawów rybnych. Spółka A SA, właściciel jednego ze stawów, zarzuciła naruszenie jej prawa własności oraz przepisów Prawa wodnego, argumentując, że pozwolenie zostało wydane bez jej zgody i bez tytułu prawnego do korzystania z jej nieruchomości. Wojewoda uznał, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości ani urządzeń wodnych i nie narusza praw osób trzecich, a kwestie korzystania z cudzej własności powinny być regulowane umową cywilną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie stwarza praw do własności nieruchomości ani urządzeń wodnych, a organ administracyjny nie może uzależniać wydania pozwolenia od posiadania tytułu prawnego do nieruchomości. Sąd wskazał, że uprawniony z pozwolenia może przystąpić do jego wykonania dopiero po uzyskaniu zgody właściciela, co może być uregulowane umową cywilną. Sąd dodał również, że za szkody wynikające z niżówek hydrologicznych odpowiada uprawniony, a nie właściciel nieruchomości, oraz że jakość odprowadzanych wód musi spełniać określone normy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwolenie wodnoprawne może być wydane bez tytułu prawnego do nieruchomości, a jego wydanie nie narusza prawa własności właściciela tej nieruchomości.

Uzasadnienie

Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości ani urządzeń wodnych i nie narusza praw własności osób trzecich. Kwestie korzystania z cudzej nieruchomości powinny być regulowane umową cywilną. Organ administracyjny nie może uzależniać wydania pozwolenia od posiadania tytułu prawnego do nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.w. art. 122 § 1 pkt 1 i pkt 3

Ustawa Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na szczególne korzystanie z wód, w tym pobór i odprowadzanie wód powierzchniowych i podziemnych.

p.w. art. 123 § ust.2

Ustawa Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.

Pomocnicze

p.w. art. 37 § pkt 1 i pkt 4

Ustawa Prawo wodne

p.w. art. 140 § ust.3

Ustawa Prawo wodne

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

p.w. art. 123 § ust.3

Ustawa Prawo wodne

Wnioskodawca, który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego, nie przysługują roszczenia o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia wodnoprawnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.w. art. 31 § ust.4 pkt 3

Ustawa Prawo wodne

Wody odprowadzane do wód lub do ziemi muszą spełniać określone warunki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwolenie wodnoprawne nie narusza prawa własności właściciela nieruchomości, z której pobierana jest woda. Organ administracyjny nie może uzależniać wydania pozwolenia wodnoprawnego od posiadania tytułu prawnego do nieruchomości. Odpowiedzialność za szkody wynikające z niżówek hydrologicznych ponosi uprawniony z pozwolenia.

Odrzucone argumenty

Decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym narusza prawo własności skarżącej Spółki A SA. Pozwolenie wodnoprawne powinno być uzależnione od posiadania tytułu prawnego do nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Organ administracyjny nie może od podmiotu ubiegającego się o pozwolenie wodnoprawne żądać wylegitymowania się tytułem do nieruchomości lub urządzenia wodnego ani uzależniać wydanego pozwolenia od takiego warunku w nim zawartego. Uprawniony z pozwolenia wodnoprawnego może natomiast przystąpić do jego wykonania dopiero po uzyskaniu zgody właściciela nieruchomości lub urządzeń wodnych niezbędnych do realizacji tego pozwolenia.

Skład orzekający

Ewa Krawczyk

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kaznowska

sędzia

Krzysztof Targoński

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących wydawania pozwoleń wodnoprawnych, relacji między pozwoleniem a prawem własności nieruchomości, oraz odpowiedzialności za szkody związane z korzystaniem z wód."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie jego wydania i może wymagać uwzględnienia późniejszych zmian w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji między prawem administracyjnym (pozwolenie wodnoprawne) a prawem cywilnym (prawo własności), co jest częstym problemem w praktyce.

Czy można pobierać wodę z cudzej działki bez pytania o zgodę? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 2882/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska
Ewa Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Targoński
Symbol z opisem
609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant sekr.sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółki A SA w B.-B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Starosta B. decyzją z dnia [...]r. udzielił S.Ś. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody dla istniejących stawów rybnych oznaczonych nr [...],[...],[...] położonych w kompleksie K.-B. w B. z odprowadzalnika S. B. i dodatkowo na staw nr [...] ze stawu nr [...] zwanego "F.D.".
Pozwolenie wydano na okres lat 10, określono w nim szereg obowiązków wnioskodawcy, umieszczono informację, iż pozwolenie nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń, a nadto stwierdzono, że w przypadku wystąpienia niżówek hydrologicznych i niedoborów wody ewentualne szkody i straty wynikające z tego stanu będzie ponosić uprawniony.
W podstawie prawnej decyzji powołano art.122 ust.1 pkt 1 i pkt 3, ust.3 w związku z art.37 pkt 1 i pkt 4 oraz art.140 ust.3 ustawy z 18.07.2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 115, poz.1229 z zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka A SA z B.-B., która jest właścicielem stawu nr [...], zwanego F.D. W odwołaniu zarzucono, iż decyzja narusza art.122 i 123 Prawa wodnego przez zezwolenie na pobór wody ze stawu nr [...] mimo, że wnioskodawca nie jest właścicielem tego stawu. Nadto wniesiono o zmianę decyzji przez orzeczenie, że uprawnionemu ze spornego pozwolenia wodnoprawnego nie będą przysługiwały żadne roszczenia w stosunku do odwołującej się Spółki z tytułu jakości wody pobranej z odprowadzalnika S.B., a pochodzącej z zrzutów z hodowlanych stawów rybnych, należących do odwołującej się.
Wojewoda Ś. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż w ocenie organu odwoławczego decyzja ta odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza art.123 ust.2 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Kwestia uregulowania stosunków związanych z korzystaniem z pozwolenia wodnoprawnego leży w gestii zainteresowanych podmiotów, które mogą zawrzeć umowę cywilną.
W przypadku nie uzyskania zgody właściciela na korzystanie z nieruchomości lub z urządzeń wodnych uprawniony nie może wykonywać pozwolenia, co w konsekwencji może skutkować jego cofnięciem w oparciu o art.136 ust.1 pkt 5.
Oznacza to, że organy orzekające w sprawie nie mogą uzależnić wydania pozwolenia wodnoprawnego od wylegitymowania się przez wnioskodawcę tytułem do nieruchomości lub urządzeń, ani tej treści warunku zawrzeć w pozwoleniu wodnoprawnym.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka A zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art.123 ust.2 Prawa wodnego przez wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z urządzenia wodnego (stawu nr [...]) stanowiącego własność Spółki i domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę powtórzył argumentację zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz.368 z zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1.01.2004 r. na podstawie art.3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm.). Stosownie do art.97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18.07.2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. nr 115, poz.1229 z zm.) pozwolenie wodnoprawne wymagane jest na szczególne korzystanie z wód. Szczególnym korzystaniem z wód jest między innymi pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych oraz podziemnych (art.122 ust.1 pkt 1 w związku z art.37 pkt 1). Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek (art.131 ust.1) spełniający wymogi przewidziane ustawą Prawo wodne (art.131 ust.2), ustala się w nim cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę środowiska, interesów ludności i gospodarki (art.128). Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich wobec tych nieruchomości i urządzeń, a informacje tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym (art.120).
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, którą udzielono pozwolenia wodnoprawnego spełnia wymagania określone w wyżej przywołanych przepisach.
W szczególności decyzja ta nie narusza art.123 ust.2 Prawa wodnego, który to przepis wyżej został już zacytowany. W świetle tego przepisu nie budzi wątpliwości, że pozwolenie wodnoprawne nie stwarza praw do własności nieruchomości ani urządzeń wodnych. Oznacza to, że można starać się o pozwolenie wodnoprawne przed uzyskaniem praw do nieruchomości lub urządzeń wodnych koniecznych dla korzystania z wody. Potwierdza to treść ust.3 art.123 Prawa wodnego, który stanowi: "wnioskodawca, który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego, nie przysługują roszczenia o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia wodnoprawnego".
Z powyższego wynika, że organ administracyjny nie może od podmiotu ubiegającego się o pozwolenie wodnoprawne żądać wylegitymowania się tytułem do nieruchomości lub urządzenia wodnego ani uzależniać wydanego pozwolenia od takiego warunku w nim zawartego.
Uprawniony z pozwolenia wodnoprawnego może natomiast przystąpić do jego wykonania dopiero po uzyskaniu zgody właściciela nieruchomości lub urządzeń wodnych niezbędnych do realizacji tego pozwolenia. W tym celu uprawniony i właściciel mogą zawrzeć umowę cywilną regulującą wzajemne prawa i obowiązki związane z korzystaniem z cudzej nieruchomości lub urządzeń.
W kontrolowanej decyzji organy mając na uwadze interesy skarżącej przesądziły, iż za szkody będące następstwem niżówek hydrologicznych lub niedoborów wody skarżąca nie ponosi odpowiedzialności. Szkody i straty z tego tytułu obciążą uprawnionego z pozwolenia wodnoprawnego.
Co do obaw skarżącej związanych z jakością wód pochodzących ze zrzutów wody ze stawów hodowlanych skarżącej do odprowadzalnika S.B. należy wskazać, że wody te, niezależnie od faktu udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z art.31 ust.4 pkt 3 Prawa wodnego, muszą spełniać warunki jakim powinny odpowiadać ścieki odprowadzane do wód lub do ziemi.
W związku z powyższym – nie dopatrując się naruszeń prawa zaskarżoną decyzją – skarga na podstawie art.151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
SW