II SA/Ka 2856/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach uchylił decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na użytkowanie garażu i wiaty, uznając sąsiada za stronę postępowania.
Sąd uchylił decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na użytkowanie garażu i wiaty. Organ II instancji uznał, że sąsiadka, właścicielka sąsiedniej nieruchomości, nie jest stroną w postępowaniu. Sąd uznał jednak, że skoro pozwolenie na użytkowanie było wydawane na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. (w trybie samowoli budowlanej), a nie Prawa budowlanego z 1994 r., to należy stosować definicję strony z Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że sąsiadka ma interes prawny i powinna być stroną postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na użytkowanie garażu i wiaty. Skarżąca, M.S., właścicielka sąsiedniej nieruchomości, wniosła odwołanie, zarzucając, że samowolnie wybudowane pomieszczenia warsztatu blacharsko-samochodowego powodują zawilgocenie jej posesji, nadmierny hałas i spaliny. Organ II instancji umorzył postępowanie, uznając, że stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor (A.K.), a odwołanie sąsiadki należało pozostawić bez rozpoznania. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że zaskarżona decyzja została wydana wskutek błędnej wykładni art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd wyjaśnił, że ograniczenie kręgu stron do inwestora dotyczy pozwoleń wydanych na podstawie przepisów z 1994 r. W niniejszej sprawie pozwolenie na użytkowanie było wydawane na podstawie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. (w związku z samowolą budowlaną popełnioną przed 1995 r.), a ustawa ta nie wymieniała podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu. Wobec tego, zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Właściciel sąsiedniej nieruchomości legitymuje się takim interesem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł o jej niewykonalności i zasądził zwrot kosztów postępowania. Nakazał organowi II instancji ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, uwzględniając zarzuty skarżącej dotyczące sposobu użytkowania obiektów i ewentualnych przeróbek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Stroną w postępowaniu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, zgodnie z art. 28 kpa, co obejmuje właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r., ograniczający krąg stron do inwestora, ma zastosowanie tylko do pozwoleń wydawanych na podstawie przepisów z 1994 r. W przypadku samowoli budowlanej z lat wcześniejszych, rozstrzyganej na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r., należy stosować ogólną definicję strony z kpa, co oznacza, że sąsiad z legitymowanym interesem prawnym jest stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
Prawo budowlane z 1974 r. art. 42
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane
Podstawa prawna decyzji organu I instancji w sprawie pozwolenia na użytkowanie garażu i wiaty w kontekście samowoli budowlanej.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, która została zastosowana przez sąd jako właściwa dla sprawy.
Pomocnicze
Prawo budowlane z 1994 r. art. 59 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Przepis ograniczający krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie do inwestora. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w tej sprawie ze względu na inny stan prawny.
Prawo budowlane z 1994 r. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Norma intertemporalna wskazująca, że samowola budowlana popełniona przed 1 stycznia 1995 r. podlega likwidacji na podstawie przepisów dotychczasowych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna decyzji organu II instancji o umorzeniu postępowania odwoławczego, która została uchylona przez sąd.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a/ i c/
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.
PPSA art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o niewykonalności uchylonej decyzji.
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
PPSA art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
PPSA art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca, jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości, posiada interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie, ponieważ obiekt może powodować uciążliwości (hałas, spaliny, zawilgocenie). Pozwolenie na użytkowanie było wydawane na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. (w trybie samowoli budowlanej), a nie Prawa budowlanego z 1994 r., co oznacza, że należy stosować ogólną definicję strony z kpa, a nie ograniczenia z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r.
Odrzucone argumenty
Organ II instancji argumentował, że stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, a sąsiadka nie ma przymiotu strony. Organ II instancji zastosował art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. do sprawy, mimo że dotyczyła ona przepisów z 1974 r.
Godne uwagi sformułowania
Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 42 Prawa budowlanego, jest zatem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem samowolnie zrealizowanej inwestycji, legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Kaznowska
sędzia
Rafał Wolnik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących pozwoleń na użytkowanie obiektów budowlanych, zwłaszcza w kontekście przepisów intertemporalnych i samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pozwolenie na użytkowanie jest wydawane na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z samowolą budowlaną popełnioną przed 1995 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy przepisy się zmieniają i dotyczą sytuacji z przeszłości. Pokazuje też, że sąsiedzi mogą mieć prawo do udziału w postępowaniach dotyczących budów obok ich nieruchomości.
“Sąsiad stroną w sprawie pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy przepisy z lat 70. wciąż mają znaczenie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 2856/03 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-07-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-11-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Elżbieta Kaznowska Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/ Rafał Wolnik Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu, 2) zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W.Ś. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm./, zezwolił na użytkowanie garażu i wiaty stalowej położonych na parceli nr [...] w R. przy ul. T. W odwołaniu od decyzji M.S. jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej, wniosła o jej uchylenie, zarzucając, iż samowolnie wybudowane pomieszczenia warsztatu blacharsko-samochodowego, powodują zawilgocenie posesji, wywołują nadmierny hałas i wydzielanie spalin, co uniemożliwia wietrzenie pomieszczeń i izb w jej budynku. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, umorzono postępowanie odwoławcze. Zdaniem organu II instancji, stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, którym w przedmiotowej sprawie jest A.K. Stąd też odwołanie, wniesione przez M.S., należało pozostawić bez rozpoznania. W skardze do sądu administracyjnego M.S. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem jej interesu i prawa budowlanego, zarzucając iż posiada przymiot strony w rozumieniu kpa. Nadto, skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uczestniczka postępowania A.K. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego zapadła bowiem wskutek błędnej wykładni przepisu art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. Przepis ten dodany został ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz. 718/, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Stosownie do jego treści, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Stwierdzić jednak należy, iż wprowadzone ustawą ograniczenie kręgu stron postępowania dotyczy wyłącznie przypadków pozwolenia na użytkowanie udzielonego w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., co wynika jednoznacznie z systematyki ustawowej i zamieszczenia przepisu w Rozdziale 5 – Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych tej ustawy. Ustawa oraz jej kolejne nowelizacje określa zarówno przypadki, kiedy inwestor obowiązany jest uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jak i precyzyjnie określa warunki i tryb udzielenia tego pozwolenia, co stanowi gwarancję ochrony uzasadnionego interesu osób trzecich i może uzasadniać wyłączenie z udziału w postępowaniu tych osób z woli ustawodawcy. Jednak tryb postępowania uregulowany ustawą z 1994 r. nie ma zastosowania w przypadkach samowoli budowlanej, popełnionej przed dniem 1 stycznia 1995 r. i podlegającej likwidacji na podstawie przepisów dotychczasowych zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił wszak przepis art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./. Ustawa ta nie wymieniała podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu. Stąd też zastosowanie winien mieć przepis art. 28 kpa. Stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 42 Prawa budowlanego, jest zatem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle ustawowej definicji strony z art. 28 kpa, właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem samowolnie zrealizowanej inwestycji, legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Z braku odmiennej regulacji, brak podstaw prawnych do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. Ograniczenie gwarancji procesowych w postaci prawa właściciela do udziału w postępowaniu, musi bowiem wynikać jednoznacznie z woli ustawodawcy i brak podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej, czy też analogii, skoro chodzi o odmienne regulacje ustawowe i tryb działania organów. W tej sytuacji zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie mogła się ostać i podlegała uchyleniu z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 cyt. ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącej organ II instancji winien rozpatrzyć merytorycznie sprawę, a w szczególności odnieść się do zawartych w nim zarzutów co do faktycznego sposobu użytkowania spornych obiektów i wypełnienia obowiązku, nałożonego poprzednią decyzją organów nadzoru budowlanego. Mając na uwadze dodatkowe okoliczności, podniesione w skardze, istotne będzie wyjaśnienie, czy doszło do dalszych przeróbek pomieszczeń garażu. Wreszcie, z urzędu wskazać przyjdzie, iż decyzja organu I instancji nie określa inwestora, czyli podmiotu uprawnionego do użytkowania spornych obiektów, ani też nie zawiera określenia sposobu użytkowania wiaty. SJ/
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI