II SA/Ka 2780/02

II SA/Ka 2780/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-09-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik ( spr.) Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi L. L. i Ł. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Starosta C. działając na mocy ustawy Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) i art. 104 k.p.a. dokonał rejestracji pojazdu samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] na rzecz skarżących, L. i Ł. L. Decyzja ta stała się ostateczna.
Na mocy postanowienia Starosty C. z dnia [...] r. nr [...] postępowanie w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją ostateczną zostało wznowione.
Podstawę prawną wydanego z urzędu postanowienia Starosty C. stanowił art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem do Starostwa Powiatowego w C. w dniu [...] roku wpłynęło pismo sporządzone przez Naczelnika [...] Policji KMP w C. informujące, iż w dniu [...] roku wykonana została dla celów toczącego się postępowania przygotowawczego ( sygn. [...] ) [...]. Opinia ta wskazywać miała [...].
W następstwie wznowienia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu stanowiącego własność skarżących, w dniu [...] roku, decyzją nr [...], Starosta C., w oparciu o art. 104 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 i 5, art. 151 § 2 k.p.a. oraz art. 66 ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie rejestracji samochodu [...] rok produkcji [...] nr nadwozia [...] i odmówił jego rejestracji.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu administracji publicznej I instancji, pismo Naczelnika [...] w C. stanowi wystarczającą podstawę do uznania, iż pojazd nie spełnia wymogów wskazanych w treści art. 66 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W dniu [...] roku, decyzją [...], rozpoznając sprawę w wyniku złożonego odwołania właścicieli pojazdu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podtrzymało stanowisko Starosty C. utrzymując w mocy decyzję tego organu administracji publicznej z dnia [...]r. w sprawie odmowy rejestracji samochodu.
Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, podzielono w nim pogląd w zakresie oceny pisma Komisariatu Policji przyjmując, iż jest to podstawa do uznania, iż pojazd nie może być zarejestrowany w świetle obowiązujących przepisów.
Skarżący, L. i Ł. L. w swojej skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagali się uchylenia decyzji Starosty C. z [...] roku i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r.
Skarżący podnieśli w skardze, iż przy zakupie pojazdu sprawdzono numery nadwozia znajdujące się na prawym klielichu amortyzatora i tabliczce znamionowej i zgadzały się one z numerami ustalonymi przez Wydział Komunikacji przy rejestracji pojazdu przez poprzedniego właściciela nadto zaprzeczyli, by dokonywali jakiejkolwiek ingerencji w zakresie wskazanym przez Policję.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podtrzymało stanowisko prezentowane przez organy administracji publicznej obu instancji podkreślając, iż z zebranych w sprawie dokumentów, w tym pisma Komisariatu [...] Policji w C. z dnia [...] r. wynika, że funkcjonujące w obiegu rozpoznawcze numery samochodu skarżących nie są numerami, którymi producent wyposażył ten samochód.
W dniu 14 września 2004 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach skarżąca L.L. podała, iż toczy się obecnie [...] z [...] R. i Ł. L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ).
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonych decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów prawa. Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd miał na względzie w szczególności treść przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, 145 § 1, art. 148, art. 149 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa.
Stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny powołany do oceny zgodności z prawem decyzji administracyjnych, nie będąc przy tym związany granicami skargi, ma prawo i obowiązek ocenić zgodność zaskarżonej decyzji z prawem w pełnym zakresie, a nie tylko w świetle zarzutów skargi.
Kierując się tą regułą uznał, iż istotą w rozpoznawanej sprawie jest ocena czy istniały podstawy faktyczne i prawne pozwalające Staroście C. na uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] r. do rejestracji samochodu na rzecz skarżących w wyniku wznowienia postępowania w oparciu o przesłanki opisane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i w konsekwencji czy wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu, nie pozostaje w sprzeczności z prawem.
W ramach wyżej opisanych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż postanowienie wydane w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 nie budzi zastrzeżeń, gdyż podana w uzasadnieniu tego postanowienia przyczyna rozstrzygnięcia, a to pismo Komisariatu [...] Policji w C. mieści się w kategorii przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Zastrzeżenia natomiast budzić może podstawa prawna wznowienia postępowania powołana w decyzji Starosty C. z dnia [...] r. Nr [...] poszerzona o przesłankę opisaną w treści art. 145 § 1 pkt 1, która to przesłanka nie stanowiła podstawy prawnej rozstrzygnięcia wskazanej w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Zwrócić tu należy uwagę na pogląd reprezentowany dotychczas w judykaturze sądów administracyjnych, gdzie uznano, iż przez istotne okoliczności faktyczne, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 1kpa, należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Z tych przyczyn w zasadzie postępowanie można wznowić dopiero po stwierdzeniu ich fałszerstwa orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Przed takim orzeczeniem wznowienie jest dopuszczalne jedynie przy spełnieniu warunków z art. 145 § 2 i 3 kpa, tzn. wtedy gdy występuje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo powstanie szkody dla interesu społecznego, a fakt sfałszowania dowodu jest oczywisty, bądź też postępowanie przed sądem lub innym organem w tych sprawach nie może zostać wszczęte z uwagi na upływ terminu przedawnienia lub z powodu innych prawnych przeszkód ( vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 22.06.1999 r. sygn. akt I SA 192/98 ).
Poszerzenie zatem podstawy prawnej rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania o przesłankę wymienioną w treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., wydaje się co najmniej przedwczesne.
Natomiast, z chwilą wszczęcia wznowionego postępowania przy uwzględnieniu podstawy prawnej wznowienia wskazanej w postanowieniu o wznowieniu postępowania, organ administracji publicznej winien przeprowadzić postępowanie co do zbadania istnienia przyczyn wznowienia, przy uwzględnieniu wszelkich zasad wynikających z procedury przed organami administracji publicznej.
Oznacza to między innymi konieczność należytego wyjaśnienia i rozważenia zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej materiału dowodowego, dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także uzasadnienia które dowody i dlaczego uznane zostały za wiarygodne. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.
Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego ( art. 80 kpa ), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący ( powołany wyżej art. 77 § 1 kpa ), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.
Jak wynika z akt sprawy, organ administracji publicznej I instancji ograniczył swoje postępowanie dowodowe do przyznania racji stanowisku zajętemu przez Naczelnika [...] Komisariatu Policji w C. i nie poczynił w rzeczywistości żadnych ustaleń.
Mimo, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku wynika, że wydana została na podstawie..." zebranych w sprawie dokumentów, w tym także ustaleń, o których mowa w przytoczonym piśmie Komisariatu [...] Policji", jednakże poza tym zdaniem i pismem Komisariatu [...] Policji w C., w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek innych dokumentów, a brak opisu tych dokumentów nie pozwala na ustalenie czego dotyczyły i o jakim charakterze były dowody. W szczególności nie poczyniono żadnych ustaleń w celu wyjaśnienia czy zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze, na jakim etapie postępowanie to znajduje się w chwili orzekania, a przede wszystkim jaka jest treść wspomnianej w piśmie Komisariatu [...] Policji [...].
Opinia, o której mowa wyżej, jest jednym z elementów materiału dowodowego sprawy.
Opinia, o ile szczególny przepis prawa nie nadaje jej innego charakteru, jest tylko oceną grupy faktów przy użyciu ustawowych lub subiektywnych kryteriów opiniującego, która nie wiąże organu rozstrzygającego sprawę. Organ ten powinien tylko rozważyć argumenty zawarte w opinii i dokonać ich swobodnej oceny według zasad określonych w art. 7 k.p.a. oraz w trybie określonym w art. 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. ( vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 września 2001 r. sygn. akt II SA 181/00 ).
Badając sprawę w aspekcie art. 10 § 1 i 81 k.p.a. należy stwierdzić, iż skarżący mieli prawo zapoznać się z [...] i [...] i wypowiedzieć się do jej treści.
Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Stosownie bowiem do przepisu art. 77 § 1 i 80 k.p.a. – podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ pełnego materiału dowodowego – pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego ( vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 176/99 ).
Powyższe oznacza, iż istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne dające podstawę wznowienia postępowania nie zostały należycie sprawdzone, bowiem Starosta C. z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa, nie wyjaśnił i nie rozważył w dostatecznym stopniu czy rzeczywiście powoływana [...] ma znaczenie w sprawie, a także czy w aspekcie treści § 11.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. ( Dz. U. Nr 44 poz. 432 ), w którego treści jest zdanie : ... "numeru identyfikacyjnego VIN nie wymaga się dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1995 r."..., może wystąpić jako podstawa do odstąpienia zasady stabilności decyzji ostatecznych. Tym bardziej, w powołaniu na wyżej przytoczone stanowisko składu orzekającego, brak jest w sprawie należytych ustaleń pozwalających na wydanie decyzji w oparciu o przesłankę wskazaną przez Starostę C. w decyzji z dnia [...] roku o odmowie rejestracji pojazdu, a to art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może zastępować organów administracji publicznej w ich obowiązkach i dokonywać za nich ustaleń faktycznych. Wobec oświadczenia skarżącej, L.L., złożonego na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. o toczącym się [...] przeciwko R. i Ł. L. stało się oczywiste, iż okoliczności faktyczne mogące stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, nie zostały należycie wyjaśnione.
Wskazane w uzasadnieniu wyroku uchybienia stanowią takie naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej poczyni stosowne ustalenia, w oparciu o które będzie mógł rozważyć zebrany materiał dowodowy i wydać ponownie decyzję, a w szczególności pozwoli stronom na zajęcie stanowiska co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nadto, z uwagi na toczące się [...] winno zostać rozważone, czy istnieją w sprawie podstawy do zastosowania instytucji opisanej w treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] r. nie może się ostać, albowiem wydana została z naruszeniem podstawowych zasad proceduralnych opisanych w art. 7, 10 § 1 k.p.a., a nadto z naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.
Mając na uwadze, iż na mocy uchylonej decyzji rozstrzygano w zakresie nabytych przez nią prawach, w związku z treścią art. 152 ustawy p.p.s.a. orzeczono, iż uchylona decyzja nie może być wykonywana.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 210 § 1 ustawy p.p.s.a, bowiem strona nie żądała zwrotu kosztów postępowania.
su.