II SA/Ka 278/03

II SA/Ka 278/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-11-30
Data wpływu
2003-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Sygn. powiązane
II OSK 315/05 - Wyrok NSA z 2005-12-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie NSA Tadeusz Michalik asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant sekr. sądowy Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi F. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie choroby zawodowej oddala skargę;
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 1998 r. w sprawie o sygn. II SA/Ka 522/97 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę F. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu. W uzasadnieniu podano, że dwie specjalistyczne jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego cech zawodowego uszkodzenia słuchu, stąd negatywna decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie narusza prawa.
Sąd Rejonowy w B. – Wydział V Pracy wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] z powództwa F. S. przeciwko KWK A Spółka z o.o. w likwidacji w B. o zadośćuczynienie, zasądził od pozwanej kopalni na rzecz powoda odszkodowanie. W postępowaniu tym przeprowadzony został dowód z opinii biegłego lekarza sądowego, który stwierdził u F. S. odbiorcze przytępienie słuchu graniczące z głuchotą, oraz wskazał na związek przyczynowy między warunkami pracy a stanem słuchu.
Dnia [...] r. F. S. złożył wniosek do Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w B. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na wskazany wyżej wyrok sądu pracy i opinię biegłego, wnioskodawca wskazywał na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wnosząc o przywrócenie terminu F. S. podniósł, że uchybił terminowi miesięcznemu do złożenia wniosku, biegnącemu od uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w B. z tego względu, że w [...] i [...] r. czuł się źle i nie wychodził z domu, a dopiero po poprawie stanu zdrowia mógł dokonać wskazanej czynności.
Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 3 i art. 150 § 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] r. odmówił wznowienia postępowania z wniosku F. S., zakończonego ostateczną decyzją, orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu organ podał, że wniosek strony nie może być rozstrzygnięty, albowiem dotyczy sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, a pismo strony nie wnosi do sprawy żadnych nowych okoliczności czy dowodów. Decyzja ta została utrzymana mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Na skutek skargi wniesionej przez F. S., Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 5 września 2002 r. w sprawie o sygn. II SA/Ka 2587/00 stwierdził nieważność decyzji obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że uszło uwadze organów, iż F. S. składał wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W związku z tym organy winny były w pierwszej kolejności rozważyć swą właściwość do rozpoznania wniosków. W pierwszej kolejności zaś organ właściwy w sprawie winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd wskazał, że organem właściwym w tym zakresie jest nie Terenowy Inspektor Sanitarny, a organ II instancji, albowiem zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a., właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji W przedmiotowej sprawie organem tym był [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. Tak więc podanie o wznowienie postępowania z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia organ I instancji winien przekazać do rozpoznania [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. który w pierwszej kolejności winien był rozpoznać prośbę strony o przywrócenie terminu, w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i 59 k.p.a. W trakcie postępowania organ winien wyjaśnić okoliczności niedotrzymania przez stronę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania oraz czy prośba ta została złożona z zachowaniem wymogów art. 58 § 2 k.p.a. Sąd pouczył nadto, że merytoryczne rozstrzygnięcie tych kwestii powinno zapaść w formie postanowienia, na które stronie przysługuje zgodnie z art.59 § 2 k.p.a.. prawo złożenia skargi do NSA.
Na skutek powołanego wyżej wyroku NSA z dnia 5 września 2002 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. [...] r. wezwał F. S. do przedstawienia dowodów wyjaśniających okoliczności niedotrzymania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, w tym o dostarczenie zaświadczenia lekarskiego, poświadczającego chorobę w [...] i [...]. W odpowiedzi na pismo, F. S. przedłożył zaświadczenie wystawione przez lekarza Górniczego Zespołu Lecznictwa Ambulatoryjnego [...] r., z którego wynika, że diagnozowano skarżącego w zakresie zgłaszanego od wielu lat bólu kręgosłupa lędźwiowego. Zaświadczenie potwierdza, że pacjent w roku 1989 doznał urazu okolicy lędźwiowo-krzyżowej poprzez złamanie wyrostków poprzecznych lewych L2,L3,L4.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. odmówił F. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, pouczając o prawie złożenia skargi do Sądu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że strona wezwana do wyjaśnienia okoliczności niedotrzymania terminu, przedłożyła jedynie zaświadczenie konsultacji neurologicznej z dnia [...] r. przez co nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach F. S., zastępowany przez pełnomocnika, zwrócił się o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 58 i 59 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie przyczyn zdrowotnych, leżących po stronie skarżącego, które spowodowały uchybienie terminu i uzasadniają jego przywrócenie. W uzasadnieniu skargi, przyznając fakt uchybienia terminowi, pełnomocnik wywodził, że skarżący dokonał czynności niezbędnych dla przywrócenia uchybionego terminu, albowiem złożył zaświadczenie lekarskie, które potwierdza, że w czasie biegu terminu był chory i nie mógł dokonać czynności. Schorzenie kręgosłupa, które dolegało powodowi w czasie biegu terminu, uniemożliwiało mu podjęcie czynności. Przebywając w domu i lecząc chorobę, mając problemy z poruszaniem się, skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji uchybienia terminu.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, nie podzielając argumentacji skarżącego.
W aktach sprawy znajduje się kopia wyroku Sądu Rejonowego Wydziału V Pracy w B. z dnia [...] r., sygn. akt [...], prawomocnego z dniem [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał w sprawie decyzje w pierwszej instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi zatem wykazać, kiedy dowiedziała się o tych okolicznościach ze ścisłością pozwalającą na stwierdzenia zachowania terminu. Organem właściwym do orzekania w sprawie wznowienia postępowania, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W przypadku uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, strona może ubiegać się o jego przywrócenie na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu są: złożenie wniosku, dopełnienie czynności, dla której określony był termin, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu oraz złożenie wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpatrywanym przypadku strona złożyła wymagany wniosek wraz z równoczesnym dopełnieniem czynności uwarunkowanej terminem. Za spełnione należy zatem uznać dwie z wymaganych przesłanek. Przesłanki wymienione w art. 58 k.p.a. mają jednak charakter kumulatywny i wymagają ich łącznego spełnienia. Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku, na który powołuje się skarżący, upłynął [...] r. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony [...] r. We wniosku tym skarżący powoływał się na fakt choroby i stan zdrowia, który nie pozwalał mu na opuszczanie mieszkania w [...] i [...]. Wezwany do uprawdopodobnienia faktu choroby i stanu zdrowia, skarżący przedłożył odręcznie sporządzone zaświadczenie lekarza Górniczego Zespołu Lecznictwa Ambulatoryjnego z dnia [...] r., z którego wynika że w dniu tym odbył kontrolę neurologiczną, w trakcie której stwierdzono bóle kręgosłupa lędźwiowego istniejące od wielu lat, wywołane urazem z roku 1989, polegającym na złamaniu wyrostków poprzecznych lewych. Zaświadczenie to nie odnosi się w żadnym zakresie do istotnego dla sprawy okresu od [...] do [...] r. Zatem wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie dokumentuje ono faktu choroby z okresu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Również podany fakt urazu z roku 1989 nie może być podstawą do przyjęcia, jaki był stan zdrowia skarżącego w istotnym okresie roku 2000, uraz ten miał bowiem miejsce ok. 11 lat wcześniej, a z akt sprawy i zaświadczenia nie wynika, aby był źródłem trwałego kalectwa. Nie negując zatem faktu, że skarżący cierpi na bóle kręgosłupa i doznał jego urazu, nie można dostarczonego zaświadczenia uznać za dokument, poświadczający stan zdrowia z okresu istotnego dla sprawy. Należy bowiem pamiętać, że wobec uchybienia terminu, skarżący był zobowiązany do uprawdopodobnienia, że uczynił to nie ze swej winy, lecz na skutek okoliczności od niego niezależnych. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. Wina, o której mowa, obejmuje przy tym zarówno formę umyślną jak i nieumyślną pod obiema jej postaciami: lekkomyślności lub niedbalstwa. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Z drugiej strony, osoba związana terminem, winna dopełnić aktów szczególnej staranności w prowadzeniu swoich spraw i wykorzystać wszelkie możliwe sposoby działania, aby termin zachować. W rozważanym przypadku strona nie była zobowiązana do działania osobistego przed organem, mogła zatem skorzystać z pomocy bliskich, sąsiadów, aby wniosek złożyć lub wysłać przez pocztę, czy nawet ustanowić pełnomocnika. Ze złożonych przez skarżącego wyjaśnień i dowodów nie wynika, aby taka możliwość nie istniała, aby w istotnym okresie był on hospitalizowany, pozbawiony kontaktu z otoczeniem, pozbawiony możliwości pisania, czy poddany działaniu lekarstw, wpływających na zdolność podejmowania działań. Skarżący podnosi, że w okresie dwóch miesięcy był chory i nie opuszczał mieszkania. Niewątpliwe jest dla Sądu i znajdujące potwierdzenie w zasadach doświadczenia życiowego, że przez tak długi okres czasu musiałby on korzystać z pomocy osób trzecich, choćby w zakresie potrzeb życia codziennego. Dostarczony dokument niewątpliwie nie poświadcza istnienia przeszkód tego rodzaju, które mimo dołożenia przez stronę staranności w prowadzeniu spraw, nie mogły być pokonane. Wskazanie na permanentny charakter schorzenia i ciągłe dolegliwości bólowe nie jest dostatecznym argumentem, uzasadniającym brak winy w niedotrzymaniu terminu. Stanowisko zajęte w tej kwestii przez organ administracji Sąd ocenił jako uprawnione, a dokonaną ocenę stanu faktycznego i złożonego dowodu, jako prawidłową i nie przekraczającą granic przyznanej prawem swobody. Wobec negatywnego zweryfikowania przesłanki braku winy w naruszeniu terminu, drugorzędna i bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie jest kwestia zachowania przez skarżącego 7 dniowego terminu do złożenia wniosku, niesprecyzowanie zaś przyczyn uchybienia, uniemożliwia ustalenie początkowego momentu biegu tego terminu.
Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.