II SA/Ka 2693/02

II SA/Ka 2693/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-12-02
Data wpływu
2002-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Protokolant referent stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał I. i Z. małżonkom K. likwidację samowolnie wybudowanego na posesji przy ul. [...] w miejscowości D., zbiornika na nieczystości ciekłe typu szambo. Decyzję swoją organ ten oparł na przepisie art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126), uznając, że usytuowanie szamba w stosunku do studni znajdującej się na tej działce nie spełniało wymogów § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62 ze zm.).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił argumentów podniesionych przez inwestora w odwołaniu od tej decyzji i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I Instancji.
W skardze wniesionej jeszcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.K. podnosi, że zbiornik został wybudowany z [...], a nie z [...] jak zostało stwierdzone w protokole oględzin. Nie został on wybudowany samowolnie bowiem jest on zgodny z projektem zagospodarowania działki dołączonym do pozwolenia na budowę domu udzielonym decyzją Naczelnika Gminy D. z dnia [...]. Nie można, jego zdaniem, uznać, że skoro w opisie technicznym zatwierdzonego projektu budowlanego widnieje zapis o odprowadzaniu ścieków do szczelnie wybudowanego dołu gnilnego, to wymagane jeszcze było uzyskanie oddzielnego pozwolenia na budowę szamba. Ustalenie, że przedmiotowy zbiornik na nieczystości został wybudowany w odległości [...] m od studni znajdującej się na jego działce nie powinno być brane pod uwagę, bowiem studnia o jakiej jest mowa w decyzji, to zbiornik przeciwpożarowy. Studnia ta została wybudowana przez [...] i od [...] jest niewykorzystywana z uwagi na to, że do celów domowych jak i gospodarczych wykorzystywana jest woda doprowadzana wodociągiem. Przedmiotowa studnia nie ma zresztą zainstalowanej pompy czy czerpaka. Wybudowany tym samym zbiornik na nieczystości nie może wypełniać hipotezy art. 37 ust. 1 pkt 2 , czyli stwarzać zagrożeń dla ludzi czy też pogarszać warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia. Skarżący kwestionuje też zasadność oparcia się przez organy obu instancji na mapie sytuacyjno-wysokościowej na której wymieniona studnia została naniesiona. Mapa ta powinna bowiem już dawno zostać zaktualizowana. Wreszcie skarżący podaje, że uczestnik postępowania Z.W. nie jest właścicielem gruntu w D.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podaje, że sporny zbiornik na nieczystości został wybudowany w [...] w odległości [...] m od granicy sąsiedniej działki i budynku gospodarczego znajdującego się na sąsiedniej posesji oraz nie posiada izolacji wewnętrznej ani zewnętrznej. Decyzja Naczelnika Gminy D. z [...] o jakiej jest mowa w skardze odnosi się tylko do budowy budynku mieszkalnego, a oznaczenie lokalizacji zbiornika na nieczystości w planie realizacyjnym linią przerywaną oznacza tylko sugestię projektanta co do usytuowania szamba. Lokalizacja ta nie została określona zresztą konkretnymi wymiarami. W tej sytuacji należało uznać, że szambo zostało wybudowane samowolnie. Co do zarzutu odnoszącego się do zmiany funkcji studni na zbiornik przeciwpożarowy, organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko o bezpodstawności tego zarzutu wobec jednoznacznego zapisu wynikającego z mapy sytuacyjno-wysokościowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej Poppsa.
Skarga musiała odnieść skutek. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził bowiem iż narusza ona przepisy prawa materialnego jak i postępowania administracyjnego mogące mieć istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie.
W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że organy obu instancji bez należytego wyjaśnienia sprawy przyjęły, że przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe został przez skarżącego wybudowany samowolnie. W ocenie Sądu takie stanowisko nie może uzyskać aprobaty. Skarżący legitymuje się bowiem decyzją Naczelnika Gminy D. z dnia [...] udzielającą mu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Z treści tego dokumentu wynika, że załącznikami do tej decyzji był projekt realizacyjny wraz z projektem podstawowym. Z dokumentów tych wynika, że w projekcie zatwierdzonym opisaną decyzją znalazły się ustalenia nakazujące odprowadzanie ścieków do szczelnego dwukomorowego dołu gnilnego, a na planie realizacyjnym oznaczone zostało linią przerywaną usytuowanie na działce przedmiotowego zbiornika. Zdaniem organu odwoławczego powyższe zapisy nie dowodzą, że udzielone skarżącemu w [...] pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego obejmowało także pozwolenie na budowę szamba. Stanowisko takie nie może zostać przez Sąd zaakceptowane. Zważyć bowiem przyjdzie, że art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) przez budynek nakazywał rozumieć "obiekt budowlany stanowiący całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji". W tej sytuacji koniecznym było ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, czy budynek mieszkalny w chwili jego budowy mógł być zaopatrywany w bieżącą wodę, a w szczególności terminu w którym został on podłączony do sieci wodociągowej. Jeśli zostałoby ustalone, że nastąpiło to wraz ze zgłoszeniem tego obiektu do użytkowania, wówczas należałoby przyjąć, że udzielone pozwolenie na budowę domu mieszkalnego obejmowało także pozwolenie na wykonanie przyłącza wodociągowego jak i wybudowanie zbiornika na nieczystości ciekłe.
Organy obu instancji oparły wydane przez decyzje o art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z przyjęciem stanowiska, że w kontrolowanej sprawie winien znaleźć zastosowanie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126). W świetle wymienionego art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce (...) gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt ten lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych dla ludzi lub otoczenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że sytuacja taka ma miejsce w szczególności gdy stan techniczny lub usytuowanie samowolnie wybudowanego obiektu jest niezgodne z obowiązującymi pod rządami tej ustawy przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62 ze zm.). Przez "przepisy dotychczasowe" o jakich jest mowa w art. 103 ust 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane należy bowiem rozumieć zarówno ustawę z 1974 r. Prawo budowlane, jak i wydane w oparciu o nią wyżej wymienione rozporządzenie ( por. w tej kwestii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 1999 r. (sygn. akt II SA/Ka 1793/97 – niepublikowany) i z dnia 21 stycznia 2000 r. (sygn. akt II SA/Ka 776/98 – niepublikowany).
Z uwagi na zajęte stanowisko, że zbiornik na nieczystości ciekłe został samowolnie wybudowany przez skarżącego organy obu instancji zastosowały więc w sprawie przepis zawarty w § 21 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem minimalna odległość studni dostarczającej wodę do picia i na potrzeby gospodarcze na działce budowlanej, liczona od osi studni, powinna wynosić co najmniej 15 m do budynków inwentarskich i związanych z nimi zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu, silosów oraz podobnych szczelnych urządzeń. Skarżący jednak podniósł, że znajdująca się na jego nieruchomości studnia nie służy do dostarczania wody do picia ani na potrzeby gospodarcze, bowiem od wielu lat korzysta on z wody przesyłanej wodociągiem, a wybudowana studnia, pełni tylko rolę zbiornika przeciwpożarowego. O powyższym świadczyć może, jego zdaniem, brak zainstalowanej pompy czy czerpaka. Samo uwidocznienie przedmiotowej studni na mapie sytuacyjno-wysokościowej – na którą to okoliczność powołał się [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - nie może dowodzić niezgodności usytuowania przedmiotowego zbiornika z omówionym przepisem. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że naruszenia wymienionego przepisu nie może dowodzić tylko ustalenie faktu nieprawidłowego usytuowania studni względem zbiornika na nieczystości, należało bowiem także ustalić w zgodzie z hipotezą analizowanego przepisu, czy studnia ta dostarcza wodę do picia i na potrzeby gospodarcze.
W toku postępowania nie została także dostatecznie wyjaśniona, a podnoszona w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, kwestia braku szczelności przedmiotowego zbiornika. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających powyższy stan zbiornika, w szczególności ustaleń takich nie zawierają protokoły dwukrotnie przeprowadzanych przez organ I instancji oględzin. Zważywszy na brak dokładnego wyjaśnienia tej kwestii, a także nie ustalenie funkcji jaką aktualnie spełnia opisana wyżej studnia należy uznać, że w toku kontrolowanego postępowania naruszone zostały przepisy procedury administracyjnej zawarte w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę powyższe wskazania Sądu i w przypadku ustalenia, że w czasie budowy domu mieszkalnego nieruchomość skarżącego nie miała dostępu do wodociągu lub hydroforu ( co będzie dowodzić, że udzielone w [...] pozwolenie nie mogło obejmować pozwolenia na budowę szamba) zastosuje w sprawie odpowiednie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Jeśli zaś okaże się, w świetle zebranych dowodów, że budynek mieszkalny z chwilą przystąpienia do jego użytkowania miał dostęp do bieżącej wody, organ ten ograniczy swoje postępowanie do ustalenia stanu technicznego przedmiotowego zbiornika i w razie potrzeby zastosuje w sprawie art. 66 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit a i c Poppsa oraz art. 135 Poppsa w związku z art. 97 § 1 cytowanych przepisów wprowadzających, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Poppsa. O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał wobec braku stosownego wniosku z art. 210 § 1 Poppsa.
.