II SA/KA 2648/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-10-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAnadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. C. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej części budynku, uznając ją za niezgodną z planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi E. C. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej części budynku. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez NSA z powodu niewłaściwego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że zabudowa powstała samowolnie i była niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jej realizacji. Sąd uznał, że decyzja o nakazie rozbiórki była zasadna i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę E. C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie. Sprawa miała długą historię, w tym wcześniejsze uchylenie decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny z powodu niewłaściwego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności dat wykonania obiektów i zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę części mieszkalnej wybudowanej przez E. C. w latach 1970-1980, a następnie przebudowanej na cele mieszkalne. Organ I instancji stwierdził, że zabudowa ta była niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego z 1980 r., który dopuszczał zabudowę w lukach lub wymianę kubatury zagrodowej, a także z planem z 1995 r., który eliminował możliwość zabudowy na tym terenie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała naruszenie wytycznych NSA, brak uwzględnienia interesu społeczno-ekonomicznego oraz błędne ustalenie braku dostępu do drogi publicznej. Sąd administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Potwierdził ustalenia organów co do samowolnej budowy i przebudowy bez wymaganego pozwolenia. Stwierdził, że zastosowanie prawa budowlanego z 1974 r. było prawidłowe ze względu na datę zakończenia budowy. Podkreślił, że zabudowa była niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego z 1980 r., ponieważ nie stanowiła zabudowy w luce, wymiany kubatury zagrodowej ani nie wynikała z podziału rodzinnego zalegalizowanego przed 1980 r. Sąd uznał, że kwestia dostępu do drogi publicznej nie miała znaczenia dla zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. Oddalono skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, samowolnie wybudowana część obiektu budowlanego podlega nakazowi rozbiórki, jeśli jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jej realizacji, a przepisy prawa budowlanego przewidują taką sankcję.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zabudowa była niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego z 1980 r., który dopuszczał zabudowę w lukach lub wymianę kubatury zagrodowej, a także z planem z 1995 r., który eliminował możliwość zabudowy. Brak było podstaw do uznania, że zabudowa spełniała warunki dopuszczające jej legalizację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

pr. bud. art. 37 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

pr. bud. art. 48

Prawo budowlane

pr. bud. art. 103 § ust. 2

Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1 i art. 99

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowolnie wybudowana część obiektu jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jej realizacji. Przepisy prawa budowlanego z 1974 r. przewidują obligatoryjny nakaz rozbiórki w przypadku niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., co uzasadnia stosowanie przepisów dotychczasowych.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia wytycznych NSA dotyczących prowadzenia odrębnych postępowań. Zarzut nieuwzględnienia interesu społeczno-ekonomicznego. Twierdzenie o błędnym ustaleniu braku dostępu do drogi publicznej. Argumentacja dotycząca podziałów rodzinnych i legalizacji zabudowy przed 1980 r.

Godne uwagi sformułowania

organy nadzoru budowlanego nie poczyniły należytych ustaleń co do daty wykonania obiektów, co jest niezbędne dla oceny zgodności budowy z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego zasadnicze byłoby nadto oddzielne prowadzenie postępowania w stosunku do obiektów, co do których istnieje możliwość innego sposobu likwidacji samowoli nie można mówić o podziałach rodzinnych przed 1980 r. nie chodzi ani o zabudowę w lukach, ani też o wymianę kubatury zagrodowej nie ma też znaczenia podnoszona w zaskarżonej decyzji oraz w skardze kwestia, czy działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej. Należy jedynie stwierdzić, że chodzi o taki dostęp w sensie prawnym a nie w sensie faktycznym.

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Wolnik

członek

Stanisław Nitecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz stosowania przepisów intertemporalnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów prawa budowlanego i planowania przestrzennego, a także długotrwałość postępowań administracyjnych i sądowych w sprawach samowoli budowlanej.

Samowola budowlana i jej konsekwencje: rozbiórka mimo lat starań.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 2648/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Wolnik
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 476/06 - Wyrok NSA z 2007-03-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędziowie WSA Stanisław Nitecki WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym z 1994 r./ oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym z 1974 r./ nakazał:
- E. C. rozbiórkę budynku wybudowanego samowolnie w latach [...] na części działki nr [...] przy ulicy O. [...] w W. w miejsce starych drewnianych zabudowań gospodarczych,
- K. C. rozbiórkę garażu wraz z pomieszczeniem mieszkalnym nad garażem, dobudowanego samowolnie do budynku E. C. w latach [...] przez jego ojca J. C.,
- E. G. i K. C. rozbiórkę części budynku dobudowanego samowolnie w latach [...] do garażu i pomieszczenia mieszkalnego nad tym garażem.
Po rozpatrzeniu odwołań E. C., E. G. i K. C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskutek skargi K. C., E. C. i J. C. wyrokiem z dnia
20 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 954/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił w/w decyzje organów obydwu instancji jako wydane bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego nie poczyniły należytych ustaleń co do daty wykonania obiektów, co jest niezbędne dla oceny zgodności budowy z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na fakt, iż na tym terenie obowiązywał początkowo plan z [...] r., a następnie plan uchwalony w [...] r. Jednocześnie Sąd wyraził pogląd, iż przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. dotyczy planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie wykonania obiektów, w stosunku do których prowadzone jest postępowanie w związku z samowolą budowlaną. Zwrócił też uwagę, że wcześniejszy plan z [...] r. dopuszczał dla terenu inwestycji zabudowę w lukach /pomiędzy istniejącymi budynkami/, wymianę istniejącej kubatury, a nadto w uzasadnionych społecznie i ekonomicznie przypadkach zabudowę mieszkalną na wydzielonych działkach w podziałach rodzinnych, zalegalizowanych przez WBUA Prezydium PRN przed [...] r. Zdaniem Sądu, zasadne byłoby nadto oddzielne prowadzenie postępowania w stosunku do obiektów, co do których istnieje możliwość innego sposobu likwidacji samowoli, popełnionej pod rządami prawa budowlanego
z 1974 i z 1994 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 prawa budowlanego z 1994 r. nakazał E. C. rozbiórkę części mieszkalnej w kondygnacji I piętra i poddasza. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w [...] r. E. Ś. zezwoliła Z. C. /zmarłej w [...] r./ na wybudowanie na parceli o powierzchni 450 m2 małego domku jednorodzinnego. Za zgodą Z. C. w [...] r. do jej budynku M. P. dobudowała 1 pokój z kuchnią. Następcą prawnym E. Ś. została H. P.. Według wypisu z księgi wieczystej nr [...] sporządzonego na dzień [...] r. wynika, że parcela budowlana nr [...] o pow. 450 m2 wchodziła w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 2 ha 88a 69 m2 i stanowiła własność H. P., córki J. i E. na podstawie wpisu z [...] r. Postanowieniem Sądu Powiatowego w C. sygn. akt [...] z [...] r. zostało stwierdzone prawo do spadku po zmarłej w [...] r. Z. C. na rzecz wnioskodawczyń – córek M. C., E. C., Z. C.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] własność przedmiotowej parceli budowlanej nr [...] o pow. 450 m2 nabyli przez zasiedzenie /bez podania daty zasiedzenia/ M. C., E. C., Z. C. oraz M. P. po ¼ części. Postanowieniem tym ustanowiono też na tej nieruchomości służebność drogową na pasie szerokości 3 metrów na rzecz nieruchomości ujawnionej w KW Nr [...].
Zdaniem organu I instancji wyklucza to możliwość uznania, że dokonano podziału rodzinnego oraz że powyższe podziały zalegalizował WBUA – Prezydium PRN przed [...] r. Zwrócił też organ orzekający uwagę, że wg dołączonych do akt mapek
z [...] r. i [...] r. parcela [...] zabudowana była tylko w swojej części północnej /tj. zabudowaniami zrealizowanymi w latach [...] /. Odnośnie zabudowy południowej części parceli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. powołał się na niespójne w tym względzie zeznania stron oraz przesłuchanych w sprawie świadków i stwierdził, że całość tych zabudowań powstała w latach [...]. Zabudowa ta nie miała jednolitego charakteru i była w zależności od potrzeb zmieniana zarówno co do składnika budowlanego jak i co do sposobu wykorzystywania zrealizowanych pomieszczeń. Nie ulega jednak wątpliwości, że całość tych zabudowań powstała samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zabudowania zrealizowane przez E. C. zostały dobudowane do zabudowań wzniesionych wcześniej przez K. C., który z kolei dobudował się do pomieszczeń wzniesionych w końcu lat 60-tych XX wieku przez E. i W. G. Część zabudowań zrealizowanych przez E. C. na poziomie I piętra spełniała początkowo funkcję stodoły, która została następnie przebudowana na murowaną kondygnację mieszkalną, nad którą E. C. wykonała następnie drewniane poddasze wykorzystywane początkowo do przechowywania słomy a następnie przebudowane również na pomieszczenie mieszkalne.
Dalej organ I instancji stwierdził, że zgodnie z planem zagospodarowania dla Miasta W. ogłoszonym w [...] r. parcela nr [...] usytuowana była w jednostce strukturalnej [...] – "Tereny upraw rolnych z zabudową rozproszoną. Dopuszczalna zabudowa w lukach /pomiędzy dwoma istniejącymi budynkami/ oraz wymiana istniejącej kubatury zagrodowej pod rygorem rozbiórki budynku starego. Dopuszczalna, w uzasadnionych społecznie i ekonomicznie przypadkach /tylko dla stałych mieszkańców miasta/, zabudowa mieszkalna na wydzielonych działkach w podziałach rodzinnych, zalegalizowanych przez WBUA Prezydium PRN przed [...] r. Zakaz przeprowadzania dalszych podziałów na działki budowlane". Zgodnie z tym planem objęta postępowaniem zabudowa zrealizowana przez E. C. nie była dopuszczalna, gdyż nie została wykonana w luce budowlanej, nie zachodziła sytuacja wymiany kubatury zagrodowej, istniał zakaz przeprowadzania podziałów na działki budowlane. Jeszcze w [...] r. działka nr [...] wchodziła w skład gospodarstwa rolnego H. P. a przez zasiedzenie stała się własnością innych osób dopiero w [...] r. Nie można mówić zatem o podziałach rodzinnych przed [...] r. Przedmiotowa zabudowa nie była też zdaniem organu I instancji dopuszczalna po wejściu w życie nowego planu zagospodarowania W. zatwierdzonego uchwałą WRN w B.-B. Nr [...] z dnia [...] r. opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa B.
Nr [...] z [...] r. /poz. [...] /. Zgodnie z tym planem działka nr [...] położona była w jednostce strukturalnej K1RPb – "Tereny gruntów ornych – Grunty orne w przewadze [...] kl. bonitacyjnej położone w dnach dolin rzecznych /mady płytkie, szkieletowe/ lub na stokach o średnim nachyleniu. Są to gleby gliniaste, szkieletowe, trudne w uprawie, przydatne pod uprawy owsiano-ziemniaczane i pastewne, z plonami ściśle uzależnionymi od warunków atmosferycznych. Ze względu na ogólnie słabą jakość gleb w W., grunty te należy zachować dla upraw polowych stosując wszelkie wskazane dla nich zabiegi agrotechniczne". Plan ten eliminował zdaniem organu orzekającego możliwość jakiejkolwiek zabudowy. Wobec braku zgodności samowolnie wybudowanych obiektów z planem zagospodarowania przestrzennego zarówno z [...] r. i [...] r. należało orzec zdaniem organu I instancji nakaz jej rozbiórki.
W odwołaniu od wyżej omawianej decyzji E. C. wniosła o jej uchylenie zarzucając, iż przy jej wydawaniu organ orzekający nie uwzględnił wytycznych zawartych w wydanym w tej sprawie wyroku NSA z dnia 20 lutego 2002 r., gdyż przeprowadził wspólne postępowanie co do poszczególnych części zabudowań. Zdaniem odwołującej się została też naruszona treść art. 7 Kpa, gdyż nie uwzględniono "interesu społeczno-ekonomicznego". Błędnie też przyjęto, że działka nie ma dostępu do drogi publicznej. Jej zdaniem możliwe jest zalegalizowanie objętego nakazem rozbiórki budynku "kosztem rozbiórki starego zabudowania", które nie nadaje się już do zamieszkiwania.
Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, iż dowolne jest stanowisko odwołującej się, że do wydzielenia działki doszło w następstwie podziałów rodzinnych zatwierdzonych przed [...] r. kiedy dopiero w [...] został złożony wniosek o nabycie jej własności przez zasiedzenie i w tym też roku takie nabycie zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Powiatowego w C. Dalej organ odwoławczy, powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustalił, że pierwotnie objęte nakazem rozbiórki pomieszczenia gospodarcze dla ptactwa i owiec w przyziemiu, a nad nim na I piętrze drewniane pomieszczenie o charakterze stodoły E. C. wykonała w latach [...]. W latach [...] pomieszczenie stodoły na I piętrze przebudowała na murowaną kondygnację mieszkalną, nad którą wybudowała drewniane poddasze dla przechowywania słomy, które od [...] r. również użytkuje jako pomieszczenie mieszkalne. Ponieważ pomieszczenia te zostały wybudowane samowolne, bez wymaganego pozwolenia, na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania Miasta W. nie był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę, to orzeczenie rozbiórki powstałego obiektu budowlanego było zdaniem organu odwoławczego zgodne z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. Przedmiotowy obiekt nie posiada nadto zdaniem organu II instancji dostępu do drogi publicznej, położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie lasu i z uwagi na niedopuszczalne połączenie funkcji mieszkalnej z funkcją gospodarczą, nie spełnia wymogów wynikających z obowiązujących warunków technicznych.
W skardze do Sądu wniesionej przez E. C. oraz w odpowiedzi na skargę powołano w ogólnym w zarysie argumentację prezentowaną wcześniej w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji a organ odwoławczy o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca zwróciła uwagę na trwające w Gminie W. prace związane z uchwaleniem nowego planu zagospodarowania, zaś w piśmie procesowym z dnia [...] r. podniosła, iż jej mąż J. C. jest współwłaścicielem położonego w miejscowości W. gospodarstwa rolnego i w przypadku dokonania rozbiórki obiektów objętych skargą nie miałby gdzie składować plonów z tego gospodarstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza zdaniem Sądu prawa w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. Wbrew twierdzeniom skarżącej prowadząc ponownie postępowanie w sprawie samowolnej zabudowy działki nr [...] w W., organ nadzoru budowlanego I instancji zgodnie ze wskazaniami, zawartymi w wiążącym go wyroku NSA z dnia 20 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 954/00, uczynił przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć poszczególne części obiektu budowlanego /segmenty/, które były realizowane oddzielnie przez różne osoby, w tym przez skarżącą. Wydane zostały trzy decyzje o nakazach rozbiórki, zaś przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja, adresowana do skarżącej. Skarga M. P. i M. P. na decyzje o nakazie rozbiórki została zaś oddalona nieprawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 1325/03, zaś skarga J. C. prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 2701/03. Należy zwrócić przy tym uwagę, że drugi z tych wyroków dotyczył obiektu budowlanego /segmentu/ realizowanego w podobny sposób i w zbliżonym czasie, przylegającego bezpośrednio do obiektu wybudowanego przez E. C.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, omówionego bliżej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, zasadne są ustalenia organów obu instancji, że przedmiotowy obiekt skarżąca wybudowała w latach [...], a następnie do
[...] r. przebudowała pomieszczenie stodoły na piętrze na pomieszczenie mieszkalne. Ustaleń tych zresztą skarżąca nie kwestionowała. Nie kwestionuje również ustalenia, iż budowę zrealizowała bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec zakończenia budowy tej części obiektu przed dniem [...] r. tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane rozpatrzenie sprawy samowoli budowlanej winno nastąpić na gruncie przepisów dotychczasowych, przez które należy rozumieć ustawę z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Taki stan prawny wynika bowiem z normy intertemporalnej, zawartej w art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. Przepisy dotychczasowe, tj. prawo budowlane z 1974 r. przewidują zaś sankcję w postaci nakazu rozbiórki w przypadkach, gdy samowolnie wykonana budowa:
- znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju albo
- powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W tych sytuacjach zastosowanie środka likwidacji samowoli w postaci nakazu rozbiórki jest obligatoryjne z mocy art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. Należy też zważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wyroku z dnia 20 lutego 2002 r. przesądził już, iż dla oceny przedmiotowej samowoli budowlanej miarodajny jest zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie samowolnej budowy. Stąd też dla rozstrzygnięcia bytu prawnego części obiektu, objętego nakazem rozbiórki w niniejszej sprawie jako realizowanego a następnie przebudowanego w latach [...], decydujący jest zapis planu zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzonego uchwałą WRN w K. nr [...] z dnia [...] r. opubl. w Dz.Urzęd. nr [...], poz. [...] z [...] r. Jak to prawidłowo ustaliły organy obu instancji działka nr [...] zlokalizowana była wówczas w jednostce strukturalnej, oznaczonej symbolem [...] – "tereny upraw rolnych z zabudową rozproszoną – dopuszczalna zabudowa w lukach /pomiędzy dwoma istniejącymi budynkami/ oraz wymiana istniejącej kubatury zagrodowej pod rygorem rozbiórki budynku starego, a w uzasadnionych społecznie i ekonomicznie przypadkach /tylko dla stałych mieszkańców miasta/ zabudowa mieszkalna na wydzielonych działkach w podziałach rodzinnych zalegalizowanych przez WBUA Prezydium PRN przed [...] r."
W świetle takiej treści planu prawidłowo też stwierdziły zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego, iż sporna część obiektu narusza zapis obowiązującego w okresie jej realizacji planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodzić się bowiem trzeba z tymi organami, że nie chodzi ani o zabudowę w lukach /pomiędzy dwoma istniejącymi obiektami/, ani też o wymianę kubatury zagrodowej. Na tej części działki nr [...] nie istniał bowiem poprzednio w tym miejscu budynek mieszkalny czy też budynek gospodarczy związany z zabudową zagrodową, w miejsce którego zrealizowano nowy obiekt. Tym samym nie można też mówić o wymianie istniejącej kubatury zagrodowej o jakiej w planie mowa. Wreszcie, wydzielenie działki nr [...] nie nastąpiło w wyniku podziału rodzinnego "zalegalizowanego przed dniem [...] r." Działka ta została bowiem wydzielona z gospodarstwa rolnego H. P. i uwidoczniona na mapach geodezyjnych już w [...] r. /zobacz plan sytuacyjny – karta 80 akt adm./. Dopiero postanowieniem Sądu Powiatowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] stwierdzono nabycie jej własności przez zasiedzenie na rzecz poprzedników prawnych skarżącej. Nie może być zatem mowy o podziałach rodzinnych po H.P. zalegalizowanych przed [...] r., czego wymagał przytoczony wyżej zapis planu zagospodarowania. Takie też stanowisko zajął w tej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 2701/03. Nawet gdyby teoretycznie przyjąć, że podziałem takim było nabycie własności tej działki przez zasiedzenie to nie nastąpiło ono przed uwidocznioną w opisanym wyżej planie zagospodarowania datą [...] r. /postanowienie o zasiedzeniu nie zawiera bowiem daty nabycia własności/. Trudno też mówić o istnieniu na tej działce, w odniesieniu do skarżącej, o zabudowie zagrodowej. Za taką należy bowiem uznać zabudowę związaną z gospodarstwem rolnym, którego skarżąca w chwili realizacji spornych zabudowań nie posiadała, o czym świadczy chociażby wypowiedź skarżącej i jej męża do protokołu rozprawy sądowej w dniu 7 września 2005 r. /karta 31 akt sądowych/. Stwierdzenia tego nie może podważyć zdaniem Sądu okoliczność podniesiona dopiero w piśmie skarżącej z dnia [...] r. /karta 36 akt sądowych/, że jej mąż J. C. jest na terenie miasta W. współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni ponad 5 ha – stanowiącego współwłasność z jego pierwszą żoną Z. C. Nie dla tego bowiem gospodarstwa powstał objęty nakazem rozbiórki obiekt budowlany. Nadto z wypowiedzi J. C. złożonej na rozprawie sądowej w dniu
[...] r. należy wyprowadzić wniosek, że przedmiotowego gospodarstwa rolnego o powierzchni ponad 5 ha nie prowadzi. Z tego też powodu sporna zabudowa nie byłaby też dopuszczalna na gruncie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. opublikowanego w dniu [...] r., który wbrew stanowisku organów obu instancji nie wykluczał, zdaniem Sądu, na tym terenie wszelkiej zabudowy. Do odmiennych ustaleń co do sprzeczności objętej nakazem rozbiórki zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jej realizacji tj. obowiązującym do [...] r., nie może też prowadzić analiza treści dokumentów dołączonych do skargi. Z punktu widzenia treści art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. nie ma też znaczenia podnoszona w zaskarżonej decyzji oraz w skardze kwestia, czy działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej. Należy jedynie stwierdzić, że chodzi o taki dostęp w sensie prawnym a nie w sensie faktycznym. W świetle dołączonych do akt administracyjnych map geodezyjnych oraz w świetle zalegających w tych aktach wypisów z ksiąg wieczystych istnienie takiego dostępu nie zostało wykazane.
Z urzędu należy też zaakceptować /kwestia ta nie stanowiła zarzutu skarżącej/ skierowanie nakazu rozbiórki tylko do skarżącej, chociaż działka, a w konsekwencji i objęty nakazem rozbiórki obiekt stanowi współwłasność w częściach ułamkowych K. C., E. C. i J. C. a to w sytuacji gdy to skarżąca była inwestorem tej części obiektu i na skutek podziału nieruchomości do korzystania jest jego samoistnym posiadaczem. Może zatem orzeczony nakaz rozbiórki wykonać.
Z tych wszystkich względów, w świetle obowiązujących przepisów prawa Sąd nie znalazł podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, a tylko pod tym względem podlegała ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Skutkowało to oddaleniem skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 i art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
SJ/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI