II SA/Ka 2596/03

II SA/Ka 2596/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 20 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 roku sprawy ze skargi [...] SA- [...] w O. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta K. postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 149 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] nr [...]. Decyzją tą udzielono [...] SA pozwolenia na budowę wieży antenowej dla celów telefonicznych systemu dostępu radiowego [...] na działce o nr [...] położonej w miejscowości N., gm. L..
W uzasadnieniu organ podał, iż wyrokiem NSA z dnia 7.11.2000 r. sygn. akt II SA/Ka 21/99 została uchylona decyzja SKO w C. z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej następnie pozwoleniem na budowę z [...]. Uchylona decyzja stanowiła niezbędną podstawę dla udzielenia [...] pozwolenia na budowę z dnia [...] a jej uchylenie stanowi przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 8 kpa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Następnie Starosta K. decyzją z dnia [...] – we wznowionym postępowaniu – uchylił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę wieży antenowej z dnia [...] wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. i umorzył postępowanie z wniosku [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę tej wieży, na działce [...] w miejscowości N. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 105 § 1 i 151 § 2 kpa.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że we wznowionym postępowaniu ustalono zaistnienie przesłanki wznowieniowej, określonej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Przesłankę tą stanowiło uchylenie przez NSA wyrokiem z dnia 7.11.2000 r. sygn.akt II SA/Ka 21/99 decyzji I i II instancji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie wieży antenowej dla celów telefonicznych na działce [...] w miejscowości N. Wobec stwierdzenia przesłanki wznowieniowej i obowiązku rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną powtórnie organ stwierdził, iż wnioskodawca nie dysponuje decyzją ostateczną o warunkach zabudowy, a więc nie może mu zostać wydane pozwolenie na budowę (art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego). Jednakże z uwagi na zrealizowanie przedmiotowej wieży sprawa udzielenia pozwolenia na budowę stała się bezprzedmiotowa. Dlatego po uchyleniu decyzji objętej wznowionym postępowaniem orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli M. O. i [...] SA – Obszar w O. – będąca następcą prawnym zlikwidowanego [...] w C.
M. O. wyraziła niezadowolenie z braku rozstrzygnięcia w decyzji, iż inwestycja stanowi samowolę budowlaną. Wskazała na swoje uprawnienie do odszkodowania za pozbawienie jej przez [...] lat możności korzystania z nieruchomości.
Telekomunikacja Polska zarzuciła, że decyzja jest niezgodna z prawem. Inwestycja objęta pozwoleniem na budowę z dnia [...] została bowiem zrealizowana, a więc decyzja w sensie materialnym została skonsumowana i nie mogła zostać uchylona, o czym stanowi art. 151 § 2 kpa. Nadto uchylono decyzję na podstawie której strona nabyła uprawnienie, a to z kolei narusza art. 155 kpa. Nadto zarzucono naruszenie art. 10 § 1 kpa przez brak zawiadomienia odwołującej się o możności zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Wojewoda Ś. zaskarżoną decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości, a następnie orzekł o uchyleniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę i umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę wieży. W podstawie prawnej decyzji Wojewoda powołał art. 138 § 1 pkt 2 kpa i 151 § 1 pkt 2 kpa.
W uzasadnieniu organ podał, że uchylenie decyzji organu I instancji jest konsekwencją wadliwie zastosowanego przepisu prawa. Powołany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art. 151 § 2 kpa odnosi się bowiem do sytuacji, w której w wyniku wznowienia postępowania organ orzekający nie uchyla decyzji dotychczasowej, a jedynie stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa. W pozostałej części – to jest co do ustaleń faktycznych organ odwoławczy w całości zaakceptował decyzję organu I instancji. Wskazał na istnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 8 kpa przesadząjącej o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz na wykonanie inwestycji, co czyni bezprzedmiotowym postępowanie w zakresie pozwolenia na budowę i przesądza o jego umorzeniu.
Zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa, wobec zawiadomienia [...] o wszczęciu postępowania wznowieniowego i doręczenia decyzji organu I instancji, uznał za niesłuszny. Natomiast odnosząc się do odwołania M. O. wskazał na możność dochodzenia odszkodowania, jeżeli istotnie poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 145 § 1 kpa.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła na decyzję ostateczną, wnosząc o jej uchylenie, [...]. W skardze, oprócz zarzutów podniesionych w odwołaniu, wskazano na wydanie przez Starostę K. w dniu [...] pozwolenia na użytkowanie spornej wieży antenowej. Uznano, że umorzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę było niedopuszczalne skoro skarżąca jest zainteresowana rozstrzygnięciem co do istoty. Wyrażono pogląd, że decyzja z dnia [...] co najwyżej mogła podlegać zmianie w trybie art. 155 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa wieża nie stanowi samowoli budowlanej bowiem została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma więc do niej zastosowania art. 51 ani 48 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego aktów administracyjnych, w tym decyzji, pod względem zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym. Nie każde stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów prawa pociąga za sobą skutek w postaci uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. Takie konsekwencje wywołują stwierdzone przez Sąd naruszenia prawa określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej p.p.s.a., mającej w sprawie zastosowanie w związku z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm.).
W ocenie składu orzekającego zaskarżona decyzja i postępowanie w następstwie którego została ona wydana nie są dotknięte naruszeniami prawa o których mowa we wskazanym wyżej art. 145 § 1 p.p.s.a., co nie oznacza w ogóle braku naruszeń. Naruszenia te polegały na niedopełnieniu obowiązku – przez organy obu instancji – wynikającego z art. 10 § 1 kpa, zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Jednakże w sytuacji gdy skarżącej doręczono prawidłowo postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę, a także decyzję organu I instancji uchybienie to – zdaniem Sądu – nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Podobnie na wynik sprawy to jest jej rozstrzygnięcie co do istoty, nie miało wpływu uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i orzeczenie w sposób identyczny jak ten organ. Przyczyną skorzystania przez organ odwoławczy z art. 138 § 1 pkt 2 kpa było powołanie w decyzji organu I instancji art. 151 § 2 kpa zamiast art. 151 § 1 pkt 2 kpa.
Natomiast treść decyzji organu I instancji odpowiadała art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Ponieważ kompetencje organu odwoławczego, obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych, a w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego pokrywało się z rozstrzygnięciem organu I instancji, nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
W istocie bowiem organ odwoławczy "utrzymał w mocy" rozstrzygnięcie organu I instancji, a więc podstawą jego decyzji powinien być art. 138 § 1 pkt 1 kpa, co nie uniemożliwiało temu organowi dokonanie korekty wskazanej błędnie podstawy prawnej przez organ I instancji. To jednak uchybienie – jak stwierdzono wyżej – także nie miało wpływu na wynik sprawy.
Natomiast zasadnicze rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej, wydanej we wznowionym postępowaniu jest prawidłowe. Jest bowiem oczywiste, że w sprawie zakończonej decyzją o pozwolenia na budowę z dnia [...] zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 kpa w postaci uchylenia przez NSA wyrokiem z dnia 7.11.2000 r. sygn. II SA/Ka 21/99 decyzji organów obu instancji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej tym pozwoleniem. Prowadzone następnie przez organy postępowanie w sprawie warunków zabudowy zostało zakończone ostateczną decyzją SKO w C. z dnia [...] nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie. Stwierdzenie istnienia przesłanki wznowieniowej obligowało organy orzekające do podjęcia decyzji przewidzianej art. 151 § 1 pkt 2 kpa, chyba iż w sprawie wystąpiłyby okoliczności o których mowa w art. 146 kpa. Fakt wydania decyzji przez organy obu instancji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa świadczy o tym, że organy te uznały, że w sprawie nie występują przesłanki negatywne o których mowa w art. 146 kpa. Ocenę tą skład orzekający podziela. Od daty doręczenia decyzji o pozwoleniu na budowę do daty wznowienia postępowania to jest [...] roku nie upłynęło bowiem [...] lat (wynika to z zestawienia tej ostatniej daty z datą wydania pozwolenia na budowę –[...]) Podnoszony przez skarżącą fakt "skonsumowania" czy też "wykonania" decyzji o pozwoleniu na budowę przez realizację obiektu, w świetle art. 146 kpa w zw. z art. 151 § 2 kpa nie stanowi przeszkody do wznowienia postępowania i zakończenia go decyzją przewidzianą art. 151 kpa.
Ponieważ jak już stwierdzono w sprawie zakończonej pozwoleniem na budowę wystąpiła przesłanka wznowieniowa organy orzekające zobowiązane były – zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa – do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Przez rozstrzygnięcie istoty sprawy nie należy rozumieć wyłącznie rozstrzygnięcia merytorycznego, ale również rozstrzygnięcie niemerytoryczne – umorzenie postępowania (por. wyrok SA/Kr 95/84 z 6.03.1984 r. – ONSA 1984, nr 1, poz. 25 i wyrok SA/Gd 806/93 z 16.09.1993 r.).
Oznacza to, że o ile we wznowionym postępowaniu istnieją podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej w przedmiocie pozwolenia na budowę, a organ równocześnie stwierdza, że inwestycja objęta tym pozwoleniem na budowę została wykonana, co oznacza bezprzedmiotowość postępowania o wydanie takiej decyzji, rozstrzygnięcie o istocie sprawy sprowadza się do umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie takie jest zgodne z art. 151 § 1 pkt 2 kpa.
Niezasadny jest zarzut skarżącej, iż w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę z dnia [...] roku na podstawie którego nabyła ona prawa, powinien zostać zastosowany art. 155 kpa, a nie 151 kpa. Artykuł 155 kpa znajduje jedynie zastosowanie do decyzji nie dotkniętych wadami kwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Żaden z tych trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji nie może być stosowany zamiennie, a naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu stanowi rażące naruszenie prawa.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.