II SA/Ka 2581/03

II SA/Ka 2581/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-04-12
Data wpływu
2003-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Sygn. powiązane
II OSK 853/05 - Wyrok NSA z 2006-05-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia: Asesor WSA Krzysztof Targoński, Sędzia: Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant ref. Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. przy udziale - sprawy ze skargi P.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Inspektor Sanitarny w G., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) §§ 1, 7, 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) orzekł, że u P.S. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc wymienionej w pozycji 2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do w/wym. rozporządzenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą. W tym celu P.S. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., gdzie stwierdzono brak podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Dalej organ ustalił, że P.S. w latach [...] – [...] pracował w A jako ładowacz pod ziemią, gdzie był narażony na działanie pyłów węgla kamiennego, zapylenie całkowite od 8016mg/m3, zapylenie wdychane od 4 – 8 mg/m3, SiO2 od – 5 godz./zm. 2 – 10%, co wynika z pomiarów środowiskowych z okresu [...]-[...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik skarżącej adwokat J.P. wnosząc o jej uchylenie bądź zmianę poprzez stwierdzenie u P.S. choroby zawodowej. W uzasadnieniu kwestionował ustalenia organu, który jako podstawę odmowy stwierdzenia choroby zawodowej przyjął brak zawodowej etiologii schorzenia. Wskazał przy tym, że skarżący był przez wiele lat narażony na działanie substancji szkodliwych, w postaci pyłu kamienno węglowego, to zaś prowadzi do logicznego wniosku, że warunki pracy miały bezpośredni wpływ na wystąpienie zachorowania. Końcowo podniósł, że skoro u P.S. wykryto schorzenie płuc, warunki świadczonej pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, a organ inspekcji sanitarnej nie wykluczył związku przyczynowego między tym schorzeniem, a długoletnią pracą w narażeniu na czynnik szkodliwy, to obowiązkiem tego organu było stwierdzenie u skarżącego zawodowej pylicy płuc.
[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, że warunkiem uznania istnienia choroby zawodowej jest orzeczenie przez placówkę służby zdrowia schorzenia zakwalifikowanego do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. Organ przyjął, że skarżący pracował w warunkach stwarzających zagrożenie powstania choroby zawodowej narządu oddechowego. Jednakże lekarze Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. dokonujący badania P.S. nie rozpoznali badaniami radiologicznymi charakterystycznych dla pylicy zmian. Brak podstaw do rozpoznania pylicy wynika również z orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wydanego w wyniku przeprowadzenia badań w szpitalu tejże placówki. Wobec nierozpoznania choroby zawodowej przez orzeczników kompetentnych placówek medycznych, organ stwierdził brak podstaw do uwzględnienia odwołania strony. Nadto organ ten wyjaśnił, że w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego od ustania narażenia zawodowego, dlatego choroba ta może być u P.S. rozpoznana w późniejszym okresie stąd w orzeczeniach zalecono badania kontrolne.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji celem wydania decyzji stwierdzającej u P.S. choroby wymienioną w poz. 2 wykazu chorób zawodowych. Powtórzył przy tym zarzuty oraz argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu. Ponadto przywołał wyrok SN z 4 czerwca 1998 r., zgodnie z którymi dla uwolnienia się od obowiązku świadczeń związanych ze stwierdzeniem choroby zawodowej konieczne byłoby wykazanie, że dane schorzenie nie ma związku z rodzajem wykonywanej pracy przez osobę nim dotkniętą. Dodatkowo podniósł, że wytyczne Ministra Zdrowia, ustalające surowsze niż rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych kryteria kwalifikowania schorzenia, są pozbawione mocy prawnej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych o ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi.
W rozpoznawanej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd wykazała, iż decyzja ta odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że w dacie wydawania decyzji przez organy sanitarne weszło już w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Przepis § 10 tego rozporządzenia przewiduje jednak, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem jego wejścia w życie (tj. 3 września 2002 r.), jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej u P.S. zostało rozpoczęte przed datą wejścia w życie powoływanego rozporządzenia, do rozpoznania sprawy miały zastosowanie poprzednio obowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem).
Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli spowodowana została wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Słusznie więc przyjęły organy sanitarne obu instancji, że o uznaniu choroby za zawodową decyduje rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek istnieje domniemanie związku przyczynowego między choroba zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie.
Podstawę wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, jak i orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 10 rozporządzenia).
W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej – pylicy płuc wymienionej w pozycji 2 wykazu chorób zawodowych.
Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że skarżący będąc zatrudniony w latach [...] – [...] w A w G. jako ładowacz pod ziemią w oddziałach górniczych na blokach indywidualnych oraz w ścianach zmechanizowanych był narażony na działanie pyłów zwłóknijących (pył kamienno – węglowy). Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia pracy w warunkach szkodliwych stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej – pylicy płuc.
Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było jeszcze rozpoznanie tego schorzenia przez placówkę diagnostyczną, o której mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia. W związku z powyższym skarżący był badany w dwóch takich jednostkach medycznych w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...].). Obie te jednostki nie stwierdziły zmian w obrazie radiologicznym płuc, które uzasadniałyby rozpoznanie pylicy płuc. W tej sytuacji zasadne, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. 2 wykazu chorób zawodowych, wobec jej nierozpoznania. Organy te prawidłowo zinterpretowały prawo w odniesieniu do przedstawionych im wyników badan lekarskich. Ponadto organ odwoławczy zasadnie wyjaśnił, że proces pyliczy przebiega powoli i może się ujawnić w każdym czasie od ustania narażenia, dlatego zarówno w rozporządzeniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie oraz w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach nie wskazano okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznana choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. Zatem nie można wykluczyć, że choroba ta ujawni się i zostanie rozpoznana w okresie późniejszym, czego również nie wykluczają badający skarżącego lekarze zalecając przeprowadzenie badań kontrolnych za dwa lata.
Wobec powyższego należało uznać, że zarzuty skarg nie miały prawnego uzasadnienia, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
r.m.