II SA/KA 257/02

OSK 1333/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Barbara Gorczycka -Muszyńska
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ka 257/02 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-04-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędziowie NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Alicja Plucińska-Filipowicz, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej rozpoznawał sprawę ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2004r. sygn. akt II SA/Ka 257/02 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia 27 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nieważności postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki w sprawie o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Bielska-Białej decyzją z dnia 30 sierpnia 2000 r. ([...]) na wniosek [...] Sp. z o.o. w Warszawie ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy obiektu handlowego – "[...] obejmującego budynek handlowo-usługowy z zapleczem magazynowym, drogi dojazdowe, parking, infrastrukturę techniczną i przyłącza zewnętrzne, w granicach wymienionych parcel gruntowych (-) przy ul. Węglowej, ul. Warszawskiej i ul. [...] w Bielsku-Białej.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2001 r. (ds. [...]) Prezydent Miasta Bielsko-Białej na podstawie art. 113 § 1 kpa, z urzędu dokonał sprostowania oczywistej omyłki w/w decyzji z dnia 30 sierpnia 2000 r. polegającego na dopisaniu w decyzji numerów dziewięciu parcel wcześniej pominiętych, objętych granicami opracowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsko-Białej pismem z dnia 09.10. 2001 r. zawiadomiło o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w postanowienia Prezydenta [...] z dnia 29 stycznia 2001 r. Następnie postanowieniem z dnia 9 listopada 2001 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 stycznia 2001 r., sprostowanego postanowieniem z dnia 7 lutego 2001 r.
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2001 r. ([...]), po rozpatrzeniu wniosku Spółki z o.o. [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia 9 listopada 2001 r. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, zdaniem Kolegium, postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 stycznia 2001 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji własnej tego organu z dnia 30 sierpnia 2000 r., zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). "Takie sprostowanie jest faktycznie zmianą treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, a nie sprostowaniem omyłki, bowiem ustala warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla nowej nieruchomości nie objętej postępowaniem zakończonym tą decyzją". Przepis art. 113 § 1 kpa, nie może stanowić podstawy do zmiany ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do sprostowania oczywistej omyłki. Sprostowanie dokonane na podstawie art. 113 § 1 kpa, nie może prowadzić do zmiany treści merytorycznej decyzji.
Dopisanie numerów parcel w decyzji z dnia 30 sierpnia 2000 r. spowodowało nadanie tej decyzji nowej treści i wykroczyło poza granice ustalane w przepisie art. 113 § 1 kpa. Wniosek [...] Sp. z o.o. z dnia 30.05.2000 r. o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nie obejmował parcel wykazanych w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2001 r., nie można więc mówić o oczywistej omyłce, czy błędzie pisarskim popełnionym przez organ. W tej konkretnej sprawie inwestor złożył wniosek, w którym wymieniono działki oraz dołączył mapę ewidencyjną z naniesionymi i zaznaczonymi na niej działkami objętymi wnioskiem oraz granice terenu. Granice te nie zostały jednak zaznaczone zgodnie z częścią opisową wniosku, bowiem obejmowały działki nie wymienione we wniosku.
Wnioskodawca zatem sam we wniosku określił działki podając ich numery, a nie określił, iż teren wnioskowanej inwestycji określa załącznik graficzny. Dołączony do akt sprawy załącznik graficzny nie został we właściwy sposób opisany i trudno uznać go za dokument w przedmiotowej sprawie. Nie opisano go bowiem jako załącznik do wniosku [...] z dnia 30.05.2000 r. Jedynym oznaczeniem dokumentu jest data jego sporządzenia oraz pieczęć i podpis osoby sporządzającej tę mapę. Organ wydający decyzję, zgodnie z tym wnioskiem określił obszar inwestycji oznaczając go numerami działek objętych wnioskiem. Nie można zatem przyjąć poglądu, iż określenie terenu objętego wnioskiem nastąpiło na załączniku graficznym, ani też, że działki objęte postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 stycznia 2001 r. pominięto omyłkowo. Z uwagi na powyższe okoliczności, powyższe postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 113 kpa, bowiem postanowienie to jest faktycznie nową decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż odnosi się do terenu, który nie był objęty pierwotnym postępowaniem ustalającym warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji.
Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 grudnia 2001 r. [...] Sp. z o.o. w Warszawie, złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia 9 listopada 2001 r. z uwagi na naruszenie przepisów art. 113 kpa w związku z art. 41 i 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię tych przepisów.
Strona skarżąca podobnie jak wcześniej, w skardze wywodzi, że brak jest podstaw do kwestionowania postanowienia z dnia 29 stycznia 2001 r., gdyż oczywista omyłka dotyczyła jedynie niewyszczególnienia w sentencji decyzji numerów geodezyjnych wszystkich działek stanowiących obszar inwestycji objętej wnioskiem [...] Sp. z o.o. Wniosek został złożony na formularzu przygotowanym przez Urząd. Oprócz wymienionych numerów działek w opisie planowanej inwestycji podano, że budynek będzie usytuowany wzdłuż ulicy Węglowej. Mapa załączona do wniosku przedstawiała m. innymi granice i oznaczenia numerów geodezyjnych działek oraz zaznaczony był grubą linią teren stanowiący obszar pomiędzy ul. [...], obejmujący także teren wzdłuż ul. Węglowej. Wniosek złożony przez stronę skarżącą zawierał wszelkie elementy wymagane przez art. 41 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W ustawie brak jest w ogóle odniesienia do danych ewidencyjnych takich jak numery działek geodezyjnych czy numery Ksiąg wieczystych. Decydujące i jedyne znaczenie ustawa przypisuje mapie. Skoro art. 41 ustawy, nie zawiera wymogu podania we wniosku numerów ewidencyjnych działek lecz jedynie zaznaczenie granic terenu objętego wnioskiem przedstawionych na mapie, to wniosek, jeżeli nawet nie wymieniono w nim wszystkich numerów działek, spełnia wymogi ustawowe i organ miał obowiązek rozpatrzenia tego wniosku w granicach wykreślonych na mapie. W art. 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, także nie odnosi się do danych ewidencyjnych lecz wymaga się jedynie określenia linii rozgraniczających teren inwestycji, wyznaczony na mapie, a decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla swej ważności i kompletności w ogóle nie musi określać numerów działek geodezyjnych.
W konkluzji więc stwierdza się, że ominięcie kilku numerów ewidencyjnych działek stanowi oczywistą omyłkę, a zatem Prezydent Miasta [...] mógł dokonać sprostowania decyzji w trybie art. 113 kpa poprzez uzupełnienie numerów działek. Zmiana numeracji działek, które nie istotnym elementem decyzji, nie stanowi zmiany treści rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2004 r. Sygn. akt II SA/Ka 257/02 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd odwołał się do poglądów doktryny i orzecznictwa sądowego, zgodnie z którymi przewidziana w art. 113 § 1 kpa możliwość sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek powstałych w decyzjach administracyjnych, ogranicza się do tego rodzaju uchybień, których eliminacja nie prowadzi do zmiany merytorycznej treści prostowanego rozstrzygnięcia. Nie podlegają sprostowaniu jednak w tym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. W decyzji z dnia 30 sierpnia 2000 r. ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w granicach wymienionych numerów parcel gruntowych. Abstrahując od prawidłowości takiego rozstrzygnięcia trzeba przyjąć, że wobec tak sformułowanej decyzji, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono dla obszaru położonego w granicach wskazanych w decyzji nieruchomości (działek). Pomimo, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie rodzi praw do terenu, to jest ona wiążąca dla organów wydających pozwolenie na budowę i zmiana tych rozstrzygnięć, odnosząca się do terenu planowanej inwestycji, nie może nastąpić w drodze sprostowania decyzji.
Wydanie postanowienia prostującego decyzję, przez dopisanie kilku kolejnych działek objętych granicami planowanej inwestycji po 6 miesiącach od daty wydania decyzji, w ocenie Sądu, jest działaniem niedopuszczalnym. W istocie bowiem postanowienie to zmodyfikowało treść wcześniejszej decyzji rozszerzając jej zakres na nieobjęte tym aktem działki. Trudno uznać takie rozstrzygnięcie za sprostowanie oczywistej omyłki, należy więc uznać je za rażące naruszenie prawa i tym samym podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Argumentacja zawarta w skardze, odnosząca się do decyzji z dnia 30 sierpnia 2000 r., nie może odnieść skutku w niniejszym postępowaniu, gdyż to nie jest przedmiotem tego postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] Sp. z o.o. w Warszawie, reprezentowana przez adwokata S. J., zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2004 r.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się:
- naruszenie art. 113 § 1 kpa w związku z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 i 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym "poprzez przyjęcie, że wydanie postanowienia w przedmiocie sprostowania z urzędu błędu w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, polegającego na nie wymienieniu w sentencji decyzji administracyjnej numerów niektórych działek położonych w granicach terenu planowanej inwestycji, stanowi rażące naruszenie prawa mogące stanowić podstawę stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistych błędów".
W związku z powyższym wnosi się:
- o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2004 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono te same argumenty, które wcześniej w pismach skarżącej skierowanych do organów administracji publicznej i do Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego,
nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, kontroluje zaskarżony wyrok w granicach określonych w skardze kasacyjnej chyba, że zachodzą przesłanki nieważności postępowania, określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako ppsa.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ppsa, nie może odnosić się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem sądy administracyjne nie orzekają w oparciu o przepisy tego kodeksu. W związku z powyższym, zarzut naruszenia art. 113 § 1 kpa należy uznać za całkowicie chybiony, gdyż nie mieści się on w ustawowej podstawie skargi kasacyjnej.
Należy również przypomnieć, że przedmiotem postępowania administracyjnego, jak i kontroli sądowej w niniejszej sprawie, nie była decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 sierpnia 2000 r., lecz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 27 grudnia 2001 r., utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia 9 listopada 2001 r., którym stwierdzono nieważność postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 stycznia 2001 r. Przypomnienie przedmiotu sprawy wydaje się niezbędne, zważywszy na argumentację strony skarżącej podnoszoną w sprawie.
Istota sporu bowiem sprowadza się do oceny prawnej, czy postanowienie z dnia 29 stycznia 2001 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisu art. 113 § 1 kpa, czy też nie. Odwoływanie się więc w tym przypadku do brzmienia art. 41 i 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, mija się z celem, gdyż w istocie nie chodziło tu chyba o podważenie legalności decyzji z dnia 30 sierpnia 2000 r.
Skoro w niniejszym postępowaniu nie chodziło o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, to ocena zaskarżonego postanowienia nie może być oparta na analizie w/w przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W trybie art. 113 § 1 kpa organ może prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
W ocenie Sądu, w tym przypadku trudno mówić, że była to "oczywista omyłka" w rozumieniu art. 113 § 1 kpa, skoro brakujące numery ewidencyjne działek nie były również wymienione we wniosku inwestora (wyrok NSA z dn.12.11.2002 r. IV SA 136/02, Mon. Prawn. 2002/24/1108, wyrok NSA z dn. 19.01.1998, IV SA 618/96, Lex nr 45648).
Odwoływanie się do brzmienia art. 41 ust. 2 pkt 1 i art. 42 ust. 1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co czyni skarżąca, jest jeszcze o tyle w tym przypadku nie celowe, że sprostowania dokonano postanowieniem z dnia 29 stycznia 2001 r. w określonej decyzji, która została sformułowana tak , a nie inaczej, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji.
Z powyższego stwierdzenia wynika wniosek, że ocena – co jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 kpa – zależy też każdorazowo od okoliczności konkretnej sprawy (redakcji osnowy decyzji administracyjnej). Odwoływanie się do brzmienia w/w przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym byłoby celowe, gdyby w osnowie decyzji z dnia 30 sierpnia 2000 r. określając teren inwestycji, odwołano się wyłącznie do linii rozgraniczających teren inwestycji, wyznaczonych na mapie w stosownej skali, tak jak to określono w art. 42 ust. 1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Tymczasem w omawianej decyzji, w jej osnowie, określenie terenu inwestycji nastąpiło przez wymienienie kolejnych numerów ewidencyjnych parcel gruntowych.
Skoro przyjęto taką redakcję osnowy decyzji, to nie można twierdzić, że pominięcie kilku numerów ewidencyjnych nieruchomości, jest nieistotnym błędem i można to naprawić w drodze sprostowania oczywistej omyłki.
Można by przyjąć taki pogląd za uprawniony, gdyby określenie terenu inwestycji w osnowie decyzji miało miejsce poprzez odesłanie do mapy (załącznika do decyzji), na której wyznaczono linie rozgraniczające teren inwestycji, a określenie numerów ewidencyjnych działek, miało tylko znaczenie drugorzędne – pomocnicze, precyzujące. Nie zmienia powyższej oceny fakt, że w dalszej części decyzji zapisano petitem, że: "Linie rozgraniczające teren inwestycji oznaczone są na mapie stanowiącej załącznik graficzny do niniejszej decyzji w skali 1:2000, 1:2880, 1:10000", gdyż zapis ten w tym przypadku ma znaczenie czysto informacyjne, porządkowe.
Jak z powyższego wynika, to co może być uznane za oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 kpa, zależy w dużej mierze też od rodzaju decyzji administracyjnej mającej podlegać sprostowaniu, redakcji tej decyzji, a także od miejsca i funkcji zapisu podlegającego sprostowaniu, czyli cech indywidualnych aktu.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a dokonana w nim ocena prawna postanowienia, została trafnie wyprowadzona z indywidualnych cech sprostowanej decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji.