II SA/Ka 2568/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-06-15
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanysamowolna budowazmiana sposobu użytkowaniadroga przejazdowadecyzja o umorzeniuautokontrolaustawa o NSAk.p.a.uchylenie decyzji

WSA w Gliwicach uchylił decyzję ŚWINB z dnia [...]r. wydaną w trybie autokontroli na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, uznając ją za wydaną z naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględniała w całości żądania skarżących.

Sprawa dotyczyła skarg K.P. i Z.P. na decyzję ŚWINB z dnia [...]r., która utrzymała w mocy decyzję PINB o umorzeniu postępowania w sprawie drogi przejazdowej. ŚWINB, działając w trybie autokontroli (art. 38 ust. 2 ustawy o NSA), uchylił własną decyzję i decyzję PINB, umarzając postępowanie I instancji. WSA w Gliwicach uchylił tę decyzję autokontrolną, uznając, że nie uwzględniała ona w całości żądania skarżących, którzy domagali się uchylenia umorzenia, a nie ponownego umorzenia.

Sprawa wywodzi się ze skarg K.P. i Z.P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) z dnia [...]r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w J. z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania w sprawie drogi przejazdowej wybudowanej na działkach należących do J.S. Skarżący K.P. i Z.P. domagali się uchylenia decyzji o umorzeniu, argumentując, że istnieją przesłanki do działania organów nadzoru budowlanego i że stan faktyczny został wadliwie ustalony. Następnie ŚWINB, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (NSA), wydał decyzję z dnia [...]r., którą uchylił własną decyzję z dnia [...]r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję PINB, umarzając jednocześnie postępowanie organu I instancji. Jako podstawę prawną podano art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. Uzasadnienie wskazywało, że sprawa nie dotyczy samowolnej budowy drogi, lecz samowolnej zmiany sposobu użytkowania terenu, co wymaga rozpoznania przez organ właściwy w sprawie warunków zabudowy. Decyzja ta została zaskarżona do sądu administracyjnego zarówno przez K.P. i Z.P., jak i przez J.S. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję ŚWINB z dnia [...]r., uznając, że została ona wydana z naruszeniem art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. Sąd stwierdził, że decyzja autokontrolna nie uwzględniała w całości żądania skarżących K.P. i Z.P., którzy sprzeciwiali się umorzeniu postępowania, a nie domagali się ponownego umorzenia. Ponadto, WSA uznał za zasadny zarzut J.S. dotyczący nieuprawnionego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przez ŚWINB.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka decyzja nie uwzględnia w całości żądania skargi, jeśli jej treść jest sprzeczna z wolą skarżącego wyrażoną w skardze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja autokontrolna ŚWINB uchylająca decyzje o umorzeniu i jednocześnie umarzająca postępowanie I instancji nie uwzględniała w całości żądania skarżących K.P. i Z.P., którzy domagali się uchylenia umorzenia, a nie jego ponownego orzeczenia. Treść decyzji była zatem zdeterminowana interesem skarżącego, a w tym przypadku rozstrzygnięcie było sprzeczne z żądaniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

ustawa o NSA art. 38 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepis ten umożliwiał organowi, którego działanie zaskarżono do sądu, uwzględnienie skargi w całości do dnia wyznaczenia rozprawy przez Sąd. Warunkiem było uwzględnienie w całości żądania wyrażonego przez stronę w skardze. Decyzja w części uwzględniająca żądanie lub przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organom administracji nie odpowiadała prawu.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy te regulują rozstrzygnięcia organu odwoławczego (uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania). Sąd uznał ich zastosowanie w decyzji autokontrolnej za nieuprawnione.

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 202 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja autokontrolna ŚWINB nie uwzględniała w całości żądania skarżących K.P. i Z.P., którzy domagali się uchylenia umorzenia, a nie jego ponownego orzeczenia. Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w decyzji autokontrolnej było nieuprawnione.

Godne uwagi sformułowania

nie odpowiada prawu decyzja w części uwzględniająca żądanie skargi czy decyzja nie uwzględniająca żądania lecz przekazująca sprawę ponownie do rozpoznania organom administracji treść takiej decyzji była zatem zdeterminowana wyrażonym w skardze interesem skarżącego każdorazowo ocena prawidłowości wydanej w trybie autokontroli decyzji, wymaga ustalenia relacji zgodności między żądaniem zawartym w skardze strony do sądu, a treścią wydanego rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Łucja Franiczek

przewodniczący

Stanisław Nitecki

członek

Iwona Bogucka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA (w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.) dotyczącego trybu autokontroli organu administracji po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Wskazuje na ścisłe wymogi dotyczące uwzględnienia w całości żądania skarżącego."

Ograniczenia: Przepis art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, na którym opierało się rozstrzygnięcie, został uchylony. Orzeczenie ma znaczenie historyczne i interpretacyjne dla przepisów obowiązujących w tamtym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy procedury autokontroli organów administracji po wniesieniu skargi do sądu, co jest istotne dla zrozumienia granic działania administracji i praw strony w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Pokazuje, jak sąd może korygować działania organów, gdy te przekroczą swoje uprawnienia.

Organ administracji nie może 'samowolnie' naprawiać błędów po skardze do sądu – WSA w Gliwicach wyjaśnia granice autokontroli.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 2568/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Iwona Bogucka /sprawozdawca/
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Stanisław Nitecki asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant: st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skarg K.P., Z.P. i J.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie legalności budowy obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości, 2. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących K.P. i Z.P. kwotę [...] ([...]) złotych solidarnie, tytułem zwrotu kosztów postępowania;
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. umorzył wszczęte na skutek zawiadomienia K.P. i Z.P., postępowanie w sprawie drogi przejazdowej wybudowanej na działkach nr [...] i [...] w J. przy ul. [...], należących do J.S. Po rozpoznaniu odwołania K. i Z. P., rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Skargę na tę decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gliwicach wnieśli K. i Z. P., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący wywodzili, że decyzja o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego nie jest właściwa, albowiem w sprawie istnieją przesłanki do działania organów nadzoru budowlanego. Przedmiotem zarzutów skarżących było nielegalne wybudowanie drogi na działkach należących do J.S.
Po doręczeniu przez Sąd organowi odwoławczemu odpisu skargi, pismem z dnia [...]r. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, że po rozpatrzeniu jej zarzutów, w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), wydał decyzję z dnia [...]r., którą uwzględnił skargę w całości.
Decyzja Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. została zaskarżona do sądu administracyjnego zarówno przez K. i Z. P. jak i przez J.S. Obie skargi zostały połączone do łącznego rozpoznania i wyrokowania pod sygn. II SA/Ka 2568/03, na podstawie art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną do sądu własną decyzję z dnia [...]r. w całości oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. umarzającą postępowanie w sprawie drogi przejazdowej i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. Jako podstawa prawna rozstrzygnięcia podane zostały przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. W uzasadnieniu podano, że po rozpatrzeniu zarzutów skargi wniesionej do sądu administracyjnego na decyzję z dnia [...]r. organ II instancji doszedł do przekonania, że decyzje wydane w sprawie przez obie instancje podlegają uchyleniu a postępowanie prowadzone przed organami nadzoru umorzeniu, albowiem sprawa nie dotyczy samowolnej budowy drogi, lecz samowolnej zmiany sposobu użytkowania terenu i wykorzystywania go do powiększania składu materiałów budowlanych oraz przejazdu samochodów ciężarowych, wymaga zatem rozpoznania przez organ właściwy w sprawie. Akta sprawy podlegają zaś przekazaniu organowi właściwemu.
W złożonej skardze na tę decyzję K.P. i Z.P. zażądali stwierdzenia jej nieważności, wskazując iż nie jest prawdą, że w ten sposób ich skarga została w całości uwzględniona, albowiem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...]r. jest identyczne z rozstrzygnięciami zawartymi w decyzjach organów nadzoru budowlanego z dnia [...]r. i [...]r. i również orzeka o umorzeniu prowadzonego postępowania.
Żądanie zawarte w skardze J.S. dotyczyło uchylenia decyzji organu II instancji z dnia [...]r. Przedmiotem zarzutów były twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczące kwalifikacji stanu faktycznego jako "samowolnej zmiany sposobu użytkowania terenu". Zarzucono, że do uchylenia poprzednio wydanych decyzji doszło bez wnikliwej oceny stanu sprawy, bez podania uzasadnienia prawnego i faktycznego, a nadto podniesiono szereg zarzutów merytorycznych, związanych z kwestią kwalifikacji wykonanych robót, sposobu użytkowania działki oraz właściwości organów. Wskazano również, że bezpodstawnie, poza trybem kontroli odwoławczej, zastosowano w sprawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargi Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o ich oddalenie, wskazując iż zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA zaskarżona decyzja uwzględnia skargę w całości. Przesłanką rozstrzygnięcia jest zaś przyjęcie, że sprawa nie stanowi samowolnej budowy drogi. lecz sprowadza się do zmiany sposobu użytkowania terenu i wymaga rozpatrzenia przez organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a tylko postępowanie w oparciu o przepisy ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym oraz prawo ochrony środowiska może skutkować eliminacją uciążliwości wynikających z funkcjonowania inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art.38 ust. 2 obowiązującej w dacie jej wydania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Przepis ten zawierał szczególną regulację, umożliwiającą organowi, którego działanie zaskarżono do sądu, uwzględnienie skargi w całości do dnia wyznaczenia rozprawy przez Sąd. Przepis ten był samoistną podstawą wydania przez organ odwoławczy decyzji, korygującej ostateczne rozstrzygnięcie tego organu. Warunkiem dopuszczającym wydanie takiej decyzji było uwzględnienie w całości żądania wyrażonego przez stronę w skardze. Treść takiej decyzji była zatem zdeterminowana wyrażonym w skardze interesem skarżącego. W praktyce stosowania przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o NSA konsekwentnie i wyraźnie wyrażane było stanowisko, zgodnie z którym nie odpowiada prawu decyzja w części uwzględniająca żądanie skargi czy decyzja nie uwzględniająca żądania lecz przekazująca sprawę ponownie do rozpoznania organom administracji. W kontekście tych uwag należy zatem stwierdzić, że każdorazowo ocena prawidłowości wydanej w trybie autokontroli decyzji, wymaga ustalenia relacji zgodności między żądaniem zawartym w skardze strony do sądu, a treścią wydanego rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanym przypadku K.P. i Z.P. składając skargę na decyzję z dnia [...]r., domagali się uchylenia rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie zbudowanej drogi przejazdowej, argumentując iż w sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania a organ wadliwie ustalił stan faktyczny i błędnie ocenił materiał w sprawie. Skarżący nie zgadzali się zatem na umorzenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, domagając się uchylenia rozstrzygnięć skutkujących takim umorzeniem. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Ś. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w K. uchylił natomiast decyzje orzekające o umorzeniu i umorzył postępowanie przed organem I instancji, przyjmując w dalszym ciągu bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Takiego rozstrzygnięcia niewątpliwie nie można ocenić jako uwzględniającego w całości żądanie skargi, jakkolwiek bowiem uchylono zaskarżoną decyzję, to nadto orzeczono o umorzeniu postępowania przed organem I instancji, a takiego żądania w skardze nie zawarto, wręcz przeciwnie, przeciwko umorzeniu postępowania protestowano. z tych względów zaskarżoną decyzję należy uznać za wydaną z naruszeniem art. 38 ust. 2 ustawy o NSA.
Za uzasadniony należy także uznać zarzut skarżącej J.S., dotyczący nieuprawnionego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., który nie mógł znaleźć zastosowania po zakończeniu etapu postępowania przed organami administracji. Pozostałe argumenty zawarte w skardze J.S., jako że odnosiły się do przesłanek i zasadności umorzenia postępowania, nie mogły być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu, kwestie te bowiem są przedmiotem postępowania w sprawie prowadzonej w związku ze skargą na decyzję dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie drogi dojazdowej.
Mając na uwadze przedstawione argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 i 202 § 2 powoływanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI