II SA/KA 2538/02

II SA/Ka 2538/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W.decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 w związku z art. 21 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i "c" ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) odmówił J. W. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozach hitlerowskich. W uzasadnieniu podał, że skarżąca nie udokumentowała, iż przebywając na terenie A. nie podlegała represjom wynikającym z postanowień art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i "c" wyżej wymienionej ustawy. Jak również wskazał, że w miejscowościach takich jak F., M.G. oraz J. nie było obozów, a wnioskodawczyni nie udokumentowała żadnymi dokumentami archiwalnymi, że w nich przebywała.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła strona, która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podniosła, że jej matka, która żyje jest w stanie zaświadczyć, iż byli umieszczeni w obozie w G., a warunki w nim uwłaczały godności człowieka.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy, utrzymał w mocy swoją pierwszą decyzję o odmowie przyznania stronie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczył analogiczne umotywowanie jak w przypadku pierwszego rozstrzygnięcia, ze szczególnym uwypukleniem, że miejsca w których przebywała odwołująca się nie były obozami koncentracyjnymi ani też obozami zagłady.
Decyzję tę skarżąca zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wskazała, że narusza ona przepisy prawa materialnego oraz narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i wystąpiła o przyznanie uprawnień kombatanckich. Ponownie skarżąca podniosła, że byli osadzeni w obozach, w których warunki urągały godności człowieka i występowało bezpośrednie zagrożenie dla życia ludzkiego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 1873/00 uchylił zaskarżoną decyzję i wskazał, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie można było ustalić, czy wskazane przez skarżącą miejsca odosobnienia wyczerpywały znamiona obozów koncentracyjnych czy obozów zagłady, a w ramach ponownego rozpatrywania winien uwzględnić postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ).
W następstwie powyższego wyroku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 ) uchylił własną decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich i orzekł, że skarżąca spełnia warunki określone w art. 21 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b wyżej wymienionej ustawy z tytułu przebywania przez okres 1 ( jednego ) miesiąca z przyczyn narodowościowych w miejscu odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że skarżącej ze wskazanych przez nią miejscowości, w których przebywała w miejscach odosobnienia na terenie A., jedynie obóz w G.został wymieniony jako podobóz obozu koncentracyjnego w M. Jednocześnie organ ten wskazał, że z przedłożonej przez skarżącą dokumentacji nie wynika jak długo w nim przebywała, w tym stanie faktycznym organ po myśli art. 5 wyżej wymienionej ustawy przyjął okres przebywania w nim w wymiarze 1 miesiąca.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanych decyzji i podniosła, że wnosi skargę jedynie w części dotyczącej czasokresu przebywania z przyczyn narodowościowych w miejscu odosobnienia, w którym warunki nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Zdaniem skarżącej w obozach pracy przymusowej przebywała [...] miesiące tj. od [...] r. do [...] r. i z tego powodu domaga się zaliczenia jej całego tego okresu.
Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wystąpił o oddalenie skargi z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej działań, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest stwierdzić, iż z miejscowości, w których skarżąca przebywała w trakcie przymusowych robót w A., jedynie obóz w G. został zamieszczony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ) jako podobóz obozu M. W tej sytuacji organ administracji w sposób prawidłowy uznał, że tylko przebywanie w tym obozie daje skarżącej prawo do nabycia uprawnień kombatanckich. Jednocześnie w trakcie postępowania dowodowego skarżąca nie wykazała na żadnym jego etapie w jakim okresie, to znaczy od kiedy do kiedy w nim przebywała. Skarżąca natomiast konsekwentnie podaje, że na robotach przymusowych była od [...] r. do [...] r. W tym stanie faktycznym organ administracji w sposób zasadny wykorzystał postanowienia art. 5 wskazanej powyżej ustawy stanowiący, że okresy, o których mowa w art. 1 ust. 2 oraz w art. 2 – 4, ustala się w miesiącach, a w przypadku braku danych do ustalenia takiego okresu, przyjmuje się okres w wymiarze 1 miesiąca. Skoro bowiem skarżąca nie była w stanie w sposób prawidłowy udokumentować okresu przebywania we wskazanym obozie w G., postanowienia przywołanego powyżej przepisu znalazły do niej zastosowanie. W tym miejscu, Sąd nie może przychylić się do poglądu prezentowanego przez skarżącą w trakcie całego postępowania, że przebywała na robotach przymusowych od [...] r. do [...] r. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że od zakończenia drugiej wojny światowej tj. od dnia 8 maja 1945 r. nie można już mówić o tym, że skarżąca przebywała na przymusowych robotach. Być może warunki w jakich przebywała w obozie , gdy oczekiwała na powrót do Polski nie były dobre, a może były nawet złe lub bardzo złe, to jednak nie może w sposób prawnie skuteczny dowodzić, że wówczas wykonywała pracę przymusową i pozostawała w dyspozycji hitlerowskich organów bezpieczeństwa.
Przedstawione powyżej ustalenia pozwalają uznać, że Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w ramach kontrolowanego postępowania nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego jak i formalnego, jak również wykonał w sposób rzetelny zalecenia wskazane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2002 r.
Sąd administracyjny powołany został do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, skoro zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa i mając na uwadze postanowienia art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) należało orzec jak w sentencji.
su .