II SA/KA 2443/02

II SA/Ka 2443/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo
Małgorzata Jużków /sprawozdawca/
Tadeusz Michalik /przewodniczący/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Sygn. powiązane
II OSK 511/05 - Wyrok NSA z 2005-12-14
II OZ 416/05 - Postanowienie NSA z 2005-05-31
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Sygn. akt 3/II SA / Ka 2443 / 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie: NSA Anna Apollo WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant: Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 3 września 2004 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt 3/II SA / Ka 2443 / 02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną w oparciu o art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz §§ 1, 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w B.orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. C. następstw narażenia zawodowego na tlenek cynku.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że skarżący w latach 1994-1999 był zatrudniony w Zakładach Wytwórczych Sprzętu [...] "A" S.A. w B.na stanowisku powlekacza metali na gorąco. Pracując przy cynkowaniu ogniowym miał kontakt z tlenkiem cynku w stężeniach nie przekraczających dopuszczalnych norm. Od 1999 r. przebywa na rencie. Dalej wskazano, że był badany przez lekarzy z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., którzy w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdzili, że rozpoznane schorzenie "miażdzyca zarostowa tętnic kończyn dolnych" nie figuruje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia. Także w orzeczeniu wydanym w postępowaniu odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania następstw narażenia zawodowego na tlenek cynku. Reasumując organ I instancji uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż nie została ona rozpoznana.
W odwołaniu od tej decyzji J. C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił, że przy określaniu czynników szkodliwych występujących w jego środowisku pracy pominięto czynniki występujące w "masie cynkowej", takie jak: ołów, żelazo, kadm, miedź, cyna, glin i nikiel. Wskazał, że schorzenie na które cierpi pozostaje w związku z wykonywaną pracą i jest jej konsekwencją.
[...]Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji powołując się na art.138 § 1 pkt 1 kpa.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Ustalił bezspornie, w oparciu o przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne, że J. C. w czasie pracy zawodowej miał kontakt z masą cynkową i zawartymi w niej składnikami jak: ołów, żelazo, kadm, miedź, cyna, glin i nikiel.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że zawodowej etiologii jego schorzenia nie stwierdziły jednak uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych placówki medyczne. Orzeczenia tych placówek były w tym względzie zbieżne. Dodatkowo w uzupełniającym orzeczeniu z dnia [...] r Instytutu Medycyny Pracy podkreślono, że narażenie na tlenek cynku może powodować zmiany w obrębie dróg oddechowych, których nie stwierdzono u badanego. Nie znalazł także potwierdzenia fakt ostrego zatrucia J. C. tlenkiem cynku w pracy, a podane przez niego w wywiadzie dolegliwości nie są charakterystyczne dla następstwa przewlekłego narażenia na tlenek cynku. Stwierdzone schorzenie jest schorzeniem samoistnym i nie pozostaje w związku z narażeniem na tlenek cynku niezależnie od jego wielkości.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. C. wniósł o uchylenie niekorzystnej dla niego decyzji. Zarzucił, że została wydana w oparciu o błędne, z różnych przyczyn orzeczenia lekarskie oraz bez uwzględnienia wyników badań przeprowadzonych w Klinice Neurologii [...]Akademii Medycznej w K.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 684/00 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję albowiem w jego ocenie została bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy do ostatecznego rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał na konieczność jednoznacznego określenia choroby zawodowej, której stwierdzenie bądź wykluczenie jest przedmiotem prowadzonego postępowania, wyjaśnienie wpływu na stan zdrowia skarżącego kontaktu z innymi składnikami "masy cynkowej" i uzupełnienia materiału dowodowego przez uzyskanie orzeczenia lekarskiego odpowiadającego wskazanym przez Sąd kryteriom. Winno ono spełniać wymogi art. 84 § 1 kpa i być sporządzone stosownie do § 9 ust 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpatrzeniu sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odwołania nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji powołując się na treść art.138 § 1 pkt 1 kpa.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, które jest przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu organ odwoławczy uznał za bezsporne ustalenia dochodzenia epidemiologicznego. Bezspornie skarżący w latach 1994-1999 pracował na stanowisku powlekacza metali na gorąco w Zakładach Wytwórczych Sprzętu [...] "A" w B., gdzie miał kontakt z czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, z masą cynkową, której głównym składnikiem jest cynk, a ponadto w śladowych ilościach takie metale jak" ołów, żelazo, kadm, cyna, glin i nikiel. Miał także kontakt z kwasem solnym oraz środkami czyszcząco- myjącymi wykorzystywanymi do przygotowywania wyrobów do cynkowania. Dalej organ odwoławczy odwołał się do obszernego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego Instytutu z dnia [...]r. wydanego po przeprowadzeniu obserwacji klinicznej skarżącego w dniach od [...]do [...] r. Wynika z niego, że całokształt obserwacji klinicznej nie wykazał żadnych zmian patologicznych w organizmie badanego, które można by powiązać w aspekcie przyczynowo skutkowym z warunkami jego pracy na stanowisku powlekacza metali na gorąco. Rozpoznawany niedowład spastyczny kończyn dolnych nie jest wynikiem zatrucia chemicznego i z lekarskiego punktu widzenia nie odpowiada skutkom klinicznym działania toksycznego metali w warunkach przewlekłej ekspozycji zawodowej wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych.
Wobec braku rozpoznania u skarżącego przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą II szczebla choroby zawodowej w rozumieniu § 1 pkt 1 rozporządzenia, a wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych organ Inspekcji Sanitarnej nie miał podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia choroby zawodowej w następstwie czego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
J. C.zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższą decyzję, której zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że brak jest podstaw do rozpoznania u niego zawodowej etiologii schorzenia na które cierpi. Podniósł, że organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygniecie na niekompletnym materiale dowodowym, bez uwzględnienia narażenia w środowisku pracy na tlenek ołowiu oraz pominięciem orzeczeń innych placówek specjalistycznych, które wykluczyły stwierdzenie u niego miażdżycy kończyn dolnych. W jego ocenie druga opinia wydana przez lekarzy tego samego Instytutu nie mogła być dla niego korzystna, a tym samym nie wskazano przyczyn jego choroby.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie należy zauważyć, że ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. Z tą datą weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego i na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1271 ze zm.) w Warszawie i w miejscowościach w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne (na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ). Na podstawie §1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Wracając do meritum sprawy w świetle materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu nie można podzielić stanowiska skarżącego sprowadzającego się do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem § 1 ust.1 obowiązującego w dacie jej wydania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. ) w sprawie chorób zawodowych . Z materiału tego wynika bowiem w jednoznaczny i nie budzący zdaniem Sądu wątpliwości sposób, że J. C. w okresie swojego zatrudnienia w latach 1994-1999 w Zakładach Wytwórczych Sprzętu [...] "A" w B., pracował w warunkach narażenia na działanie czynników stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych- zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz następstwa tych zatruć. Należy podkreślić, że sam skarżący wykluczy, aby schorzenie na które cierpi było następstwem pracy w warunkach działania czynnika szkodliwego dla zdrowia w okresie jego zatrudnienia w latach 1972- 1994 u innych pracodawców. Była to Kopalnia "B" w R., firma "C K., piekarnia GS w S. czy Dom Wczasowy "D" tamże. Wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w zakładzie pracy skarżącego, w którym występowało narażenie na działanie czynnika szkodliwego dla zdrowia szczegółowo przedstawiono w Formularzu postępowania wyjaśniającego w związku ze zgłoszeniem przypadku choroby zawodowej z dnia [...] r. Dalej udokumentowano notatką służbową stanowiącą opis procesu technologicznego cynkowania z [...] r., charakterystyką stanowiska pracy J. C.z dnia [...] r. oraz dokumentami zawierającymi składniki chemiczne kąpieli cynkowej z [...] r., [...] i [...]r. Wbrew twierdzeniom skarżącego w żadnym z tych dokumentów nie wskazano występowania w środowisku jego pracy tlenku ołowiu. Tym samym narażenia na jego działanie, na jakie powołuje się skarżący. Podnosi te nowe okoliczności pomimo wcześniejszej akceptacji ustaleń poczynionych w tym zakresie, a odnoszących się do występowania czynników szkodliwych w środowisku jego pracy zawodowej. Nadto przed wydaniem kwestionowanego orzeczenia Instytut dysponował całą dokumentacją lekarską jaką posiadał skarżący w tym czasie. Nie dotyczy to stwierdzenie wyniku konsultacji w Centralnym Szpitalu Klinicznym w W., która miała miejsce po przeprowadzeniu obserwacji klinicznej przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą, ale które nie wnosi do sprawy nowych ustaleń. Nadto wbrew twierdzeniom skarżącego na opisie badania z dnia [...] r. ŚAM widnieje adnotacja "po dwóch latach od zaprzestania ekspozycji- niemożliwy związek" ewentualnych skutków działania ołowiu i cynku na organizm, z nie zapis o niemożliwości wykazania takiego związku.
Zgodnie § 1 ust 1wskazanego wyżej rozporządzenia za choroby zawodowe uznaje się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeśli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Z konstrukcji tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że niezbędnym jest pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie, to istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz .wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/ 98, publ. OSNAPiUS z 1999 r. nr 6, poz. 1922).
W przedmiotowej sprawie dwie kompetentne placówki służby zdrowia, które łącznie przeprowadziły trzy badania skarżącego wykluczyły istnienie podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej przewlekłego zatrucia chemicznego pochodzenia zawodowego wymienionego w punkcie 1 wskazanego wykazu chorób zawodowych. Organ inspekcji sanitarnej prowadził postępowanie administracyjne w kierunku rozpoznania choroby zawodowej wymienionej właśnie w tej pozycji 1 obowiązującego ówcześnie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, gdyż jedynie takie schorzenie mogły wywołać czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy skarżącego, nawet w stężeniach nie przekraczających normatywu higienicznego. Orzeczenia lekarskie nie negują złego stanu zdrowia skarżącego, wykluczają jednak jego zawodowe pochodzenie. Wskazują na wystąpienie pierwszych objawów chorobowych w roku 1995 i liczne konsultacje na neurologiczne spowodowane osłabieniem kończyn dolnych i niewielkim osłabieniem kończyny górnej lewej. Wykluczono jednak spowodowanie tych dolegliwości działaniem czynników chemicznych występujących na stanowisku pracy skarżącego, a w szczególności metali wchodzących w skład "masy cynkowej", tym bardziej, że z racji ich ilości nie można uznać tego narażenia za znaczące (śladowe ilości w porównaniu do norm higienicznych). Oznacza to innymi słowy, iż aktualny stan zdrowia skarżącego nie kwalifikuje go do uznania schorzenia jako zawodowe. Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. Orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi więc do odmowy stwierdzenia choroby (zobacz wyrok NSA z 24 maja 2001 r. sygn. akt I SA 1801/00, LEX 77663). W niniejszej sprawie żadna z placówek orzeczniczych nie rozpoznała u skarżącego choroby zawodowej wymienionej wyżej i szczegółowo wyjaśniła dlaczego. Nie jest zadaniem jednostki orzeczniczej ustalenie przyczyny stwierdzonego schorzenia u skarżącego.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu przez Sąd orzekający na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).