II SA/KA 2409/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę małżonków A.N. i J.N. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.Ś. nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego składającego się z altany z pomieszczeniem gospodarczym, wiaty i wolnostojącego kominka. Organy nadzoru budowlanego uznały, że cały obiekt stanowi funkcjonalną całość i podlega przepisom Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym nowelą z 2003 r., co uniemożliwia jego legalizację ze względu na naruszenie przepisów o usytuowaniu budynków od granicy działki oraz wymogów przeciwpożarowych. Skarżący domagali się uchylenia decyzji i nakazania jedynie likwidacji paleniska oraz wymiany ściany. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonych decyzji, stwierdził ich wadliwość. Kluczowym zarzutem Sądu było błędne traktowanie przez organy całego obiektu jako jednej całości podlegającej jednemu reżimowi prawnemu. Sąd wskazał, że murowany budynek gospodarczy z lat 80. powinien być rozpatrywany odrębnie, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), a jego legalizacja lub nakaz rozbiórki powinny być oceniane na tej podstawie. Natomiast roboty wykonane w roku [...] (nowy dach, wiata, kominek) stanowiły budowę w rozumieniu Prawa budowlanego z 1994 r. i ich skutki powinny być usuwane na podstawie przepisów tej ustawy. Sąd podkreślił, że przepisy intertemporalne nowelizacji z 2003 r. nie mają zastosowania do samowoli popełnionych przed 1995 r. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę, że kwestia grilla ogrodowego jako obiektu małej architektury powinna być rozpatrywana odrębnie, a spory dotyczące immisji powinny być kierowane do sądów powszechnych. Z uwagi na te wadliwości, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, rozróżnienie traktowania samowoli budowlanych popełnionych w różnych okresach, zastosowanie przepisów do obiektów małej architektury.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy i przebudowy istniejącego obiektu, gdzie poszczególne elementy powstały w różnych okresach.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy traktować samowolę budowlaną popełnioną w różnych okresach i na podstawie różnych przepisów prawa budowlanego, gdy obiekt stanowi całość funkcjonalną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Samowolę budowlaną popełnioną w różnych okresach należy rozpatrywać odrębnie, stosując przepisy prawa budowlanego obowiązujące w dacie popełnienia danej samowoli. Nie można stosować jednolitych przepisów do wszystkich części obiektu, jeśli zostały one wybudowane w różnych okresach i na podstawie różnych regulacji prawnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że budynek gospodarczy z lat 80. powinien być rozpatrywany na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a jego legalizacja lub rozbiórka powinny być oceniane na tej podstawie. Natomiast roboty z roku [...] (przebudowa dachu, wiaty) stanowiły budowę w rozumieniu Prawa budowlanego z 1994 r. i podlegały jego przepisom. Przepisy intertemporalne nowelizacji z 2003 r. nie mają zastosowania do samowoli popełnionych przed 1995 r.
Czy przepisy dotyczące usytuowania budynków od granicy działki mają zastosowanie do obiektu małej architektury, jakim jest grill ogrodowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy dotyczące usytuowania budynków od granicy działki nie mają zastosowania do obiektów małej architektury, takich jak grill ogrodowy. Odległość takich obiektów od granicy jest uregulowana inaczej, a spory dotyczące immisji powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że dla oceny zgodności z prawem grilla ogrodowego nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące budynków, w tym wymogi odległości od granicy czy ochrony interesów sąsiadów w kontekście immisji. Właściwość w tym zakresie leży po stronie sądów powszechnych.
Czy sąd administracyjny może wydać decyzję merytoryczną rozstrzygającą o prawach i obowiązkach stron w sprawie samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może wydać decyzji merytorycznej rozstrzygającej o prawach i obowiązkach stron. Jego rolą jest kontrola legalności decyzji organów administracji i ewentualne uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 145 § 1 i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując, że sąd może uwzględnić skargę poprzez uchylenie decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa, a w przypadku nieuwzględnienia skargi – oddalić ją. Nie jest możliwe wydanie przez sąd rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.
Przepisy (12)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stosowany do robót budowlanych wykonanych w roku [...] (budowa dachu, wiaty, kominka).
u.p.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis intertemporalny, wskazujący na stosowanie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane do usuwania skutków samowoli budowlanych popełnionych przed dniem 1 stycznia 1995 r.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Katalog rozstrzygnięć sądu administracyjnego uwzględniającego skargę.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § ust. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy, stosowana do oceny robót budowlanych z roku [...].
u.p.b. z 1974 art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące nakazu rozbiórki, potencjalnie stosowane do budynku gospodarczego z lat 80.
u.p.b. z 1974 art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące legalizacji obiektów, potencjalnie stosowane do budynku gospodarczego z lat 80.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnienia sądu do uchylenia decyzji organu.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość orzeczenia o wykonalności decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
rozp. WT art. 12 § ust. 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepis dotyczący odległości budynków od granicy działki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność odrębnego traktowania samowoli budowlanych popełnionych w różnych okresach i na podstawie różnych przepisów prawa budowlanego. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o usytuowaniu budynków od granicy do obiektu małej architektury (grilla ogrodowego). • Brak możliwości stosowania przepisów intertemporalnych nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. do samowoli popełnionych przed 1995 r.
Godne uwagi sformułowania
Nie można za poprawny uznać wniosku organów, że znajdujący się na działce obiekt z punktu widzenia przepisów regulujących usuwanie skutków samowoli budowlanej, winien być traktowany jako całość i w całości podlegać temu samemu reżimowi prawnemu. • Przedmiotem nakazów nakładanych przez organy nadzoru budowlanego, w tym nakazów rozbiórki mogą jednak być nie tylko obiekty budowlane jako całości, ale również części obiektów, w stosunku do których stwierdzono fakt samowoli budowlanej. • Dla rozstrzygania sporów związanych z immisjami powstającymi przy korzystaniu z działek sąsiedzkich, właściwe są natomiast sądy powszechne.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Łucja Franiczek
członek
Iwona Bogucka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, rozróżnienie traktowania samowoli budowlanych popełnionych w różnych okresach, zastosowanie przepisów do obiektów małej architektury."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy i przebudowy istniejącego obiektu, gdzie poszczególne elementy powstały w różnych okresach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście przepisów intertemporalnych i rozróżnienia między różnymi rodzajami samowoli budowlanych. Jest to przykład, jak sąd koryguje błędy organów administracji w stosowaniu prawa.
“Samowola budowlana z lat 80. i z 2003 r. – dlaczego nie można ich traktować tak samo?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.