II SA/Ka 2268/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-10-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
planowanie przestrzennenieruchomościprawo budowlaneochrona środowiskateren zielenizabudowa mieszkaniowaprawo własnościuchwała rady miastazarzut do planu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta M. odrzucającą zarzut do projektu planu miejscowego, uznając, że przeznaczenie działek na tereny zieleni było uzasadnione potrzebą ochrony środowiska i nie naruszało prawa własności.

Skarżący J.K. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta M., która odrzuciła jego zarzut dotyczący przeznaczenia działek nr [...] i [...] na tereny zieleni w projekcie planu miejscowego. Skarżący kwestionował zasadność takiego przeznaczenia, wskazując na możliwość zabudowy mieszkaniowej i zarzucając organowi dowolność działania. Sąd uznał jednak, że uchwała była zgodna z prawem, a przeznaczenie terenu na cele zieleni było uzasadnione potrzebą ochrony środowiska, gleb i ciągów ekologicznych, a także zapewnienia wentylacji terenów zabudowy mieszkaniowej. Sąd podkreślił, że ingerencja w prawo własności była prawnie dopuszczalna, a procedura została dochowana.

Sprawa dotyczyła skargi J.K. na uchwałę Rady Miasta M., która odrzuciła jego zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący sprzeciwiał się przeznaczeniu działek nr [...] i [...] na tereny zieleni (ZII), co wykluczało lokalizację zabudowy mieszkaniowej. Argumentował, że zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie mają mocy powszechnie obowiązującej, a organ gminy działał dowolnie, nie wykazując niemożliwości przyjęcia innych rozwiązań planistycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając uchwałę za zgodną z prawem. Sąd wyjaśnił, że choć studium nie jest aktem powszechnie obowiązującym, projekt planu musi być z nim spójny. Podkreślono, że plan miejscowy może ustalać szczególne warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska. Sąd stwierdził, że przeznaczenie działek na tereny zieleni było uzasadnione stanem faktycznym (nieużytek, staw, łąki) i potrzebą ochrony gleb, terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych. Sąd uznał również, że uchwała nie narusza istoty prawa własności, wskazując na możliwość wykorzystania terenu na cele hodowli stawów i związanych z tym obiektów gospodarczych, co odpowiadało dotychczasowemu charakterowi działek jako gruntu rolnego. Argumentacja dotycząca braku możliwości zabudowy mieszkaniowej ze względu na ograniczone przyleganie do dróg publicznych i potrzebę zapewnienia funkcji klimatycznych i wentylacyjnych została również uwzględniona. Sąd podkreślił, że ingerencja organu gminy była prawnie dopuszczalna, a procedura przy rozpatrywaniu zarzutu została dochowana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przeznaczenie działek na tereny zieleni jest zgodne z prawem, jeśli jest uzasadnione potrzebą ochrony środowiska, gleb, terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych, a także zapewnienia funkcji klimatycznych i wentylacyjnych dla terenów zabudowy mieszkaniowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ gminy ma prawo ingerować w sposób wykonywania prawa własności poprzez ustalenia planu miejscowego, o ile jest to uzasadnione potrzebami ochrony środowiska i przestrzeni. W tym przypadku, przeznaczenie terenu na zieleń było poparte stanem faktycznym i potrzebami urbanistycznymi, a dopuszczalne było wykorzystanie terenu na cele hodowli stawów i obiektów gospodarczych, co nie naruszało istoty prawa własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.z.p. art. 24 § 1 i 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Zarządzenie może wnieść każdy, czyje prawo zostało naruszone przez projekt planu. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały z uzasadnieniem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.z.p. art. 2 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu ustala się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

u.z.p. art. 18 § 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Badanie spójności projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium.

u.z.p. art. 10 § 1 pkt 8

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Możliwość ustalenia w planie miejscowym szczególnych warunków zagospodarowania terenów, w tym zakazu zabudowy, wynikających z potrzeb ochrony środowiska, zdrowia ludzi, zasobów przyrody oraz gruntów rolnych i leśnych.

u.z.p. art. 6 § 7

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie mają mocy aktu powszechnie obowiązującego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeznaczenie działek na tereny zieleni było uzasadnione potrzebą ochrony środowiska, gleb, terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych. Zapewnienie funkcji klimatycznych i wentylacyjnych dla terenów zabudowy mieszkaniowej. Możliwość wykorzystania terenu na cele hodowli stawów i związanych z tym obiektów gospodarczych, co nie narusza istoty prawa własności. Dochowanie procedury przy rozpatrywaniu zarzutu skarżącego.

Odrzucone argumenty

Zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie mają mocy aktu powszechnie obowiązującego. Organ gminy działał dowolnie i brak było należytego uzasadnienia stanowiska. Możliwość przeznaczenia części nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową z uwagi na przyleganie do drogi publicznej.

Godne uwagi sformułowania

ingerencja organu gminy w sposób wykonywania prawa własności była prawnie dopuszczalna organ wykazał niezbędność przyjętych rozwiązań planistycznych nie oznacza to oczywiście dowolności, czy swobody działania organów gminy rada gminy obowiązana jest do rozważenia i wyważenia wszystkich wchodzących w rachubę interesów

Skład orzekający

Łucja Franiczek

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Bogucka

członek

Włodzimierz Kubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ingerencji w prawo własności w celu ochrony terenów zielonych w planach miejscowych oraz procedury rozpatrywania zarzutów do projektów planów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydania wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a interesem publicznym w zakresie ochrony środowiska i planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.

Czy można zakazać budowy domu na własnej działce? Sąd wyjaśnia granice prawa własności w planowaniu przestrzennym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 2268/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Iwona Bogucka
Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLKIEJ Dnia 4 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Włodzimierz Kubik Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miasta M. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
W związku z wyłożeniem w okresie od [...] do [...] r. do publicznego wglądu projektu planu miejscowego "[...]", pismem z dnia [...] r. J.K. wniósł zarzut, sprzeciwiając się przeznaczeniu działek nr [...] i [...] na tereny zieleni /zapis ZII/, wykluczający lokalizację zabudowy mieszkaniowej.
Prezydent Miasta M. nie uwzględnił powyższego zarzutu, powiadamiając w dniu [...] r. o terminie sesji Rady Miasta, wyznaczonej na dzień [...] r. celem rozpatrzenia zarzutu.
Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta M. odrzuciła zarzut J. K. na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./.
W uzasadnieniu faktycznym uchwały organ powołał się na fakt zaakceptowania w zatwierdzonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wytycznych, wyznaczających tereny wskazane przez Urząd Wojewódzki jako obszary przeznaczone do bezwzględnej ochrony na terenie dzielnicy [...]. Zdaniem Rady Miasta, wymogi te powodują jednocześnie konieczność zapisu w planie w zakresie ochrony gleb i terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych poprzez zakaz zabudowy tego terenu. Jako podstawę prawną podjętej uchwały przywołano także przepisy art. 6 ust. 5 pkt 2 i 3 i art. 18 ust. 2 cyt. ustawy.
Odpis powyższej uchwały doręczono J.K. w dniu [...] r. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] r. J.K. wniósł o uchylenie uchwały jako opartej o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego.
Zdaniem skarżącego, zapisy dotyczące zagrożeń środowiskowych, wartości zasobów środowiska oraz konieczność ich ochrony, nie przystają do rzeczywistej sytuacji przyrodniczej i geologicznej terenu [...]. Skarżący zarzucił nadto dowolność działania organu gminy oraz brak należytego uzasadnienia zajętego stanowiska. Rada Miasta w ogóle nie ustosunkowała się bowiem do wskazanych przez niego innych możliwości planistycznych i nie wykazała niemożliwości ich przyjęcia.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miasta wniósł o jej oddalenie, wskazując na dochowanie wymogów procedury planistycznej i brak uwag w trakcie opracowania projektu planu co do projektowanej strefy "zielonej", w której istnieje możliwość zabudowy, wykorzystania i użytkowania terenu. Ukształtowanie granic projektowanej strefy ZII, wynika zaś z konieczności zapewnienia właściwego wentylowania terenów zabudowy mieszkaniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa.
Z mocy art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ - w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia kwestionowanego aktu – zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu, zaś o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Ustawodawca zezwolił gminie na ingerencję w sposób wykonywania prawa własności, skoro ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego /art. 2 ust. 1 cyt. ustawy/. Nie oznacza to oczywiście dowolności, czy swobody działania organów gminy. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. akt III RN 26/02 /nie publ./, rada gminy obowiązana jest do rozważenia i wyważenia wszystkich wchodzących w rachubę interesów. Ustalenia uchwały odrzucającej zarzut powinny być szczegółowo uzasadnione z powołaniem się na obowiązujące przepisy i na wyniki badania stanu faktycznego sprawy, związanego bezpośrednio z wniesionymi zarzutami do projektu planu. Badanie to powinno nawiązywać zarówno do praw i obowiązków gmin, jak też praw osób, w tym prawa własności oraz dorobku, opartego na zasadach określonych przez organy gminy w decyzjach administracyjnych.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie sposób podzielić twierdzeń skarżącego co do dowolności działania gminy oraz braku należytego uzasadnienia stanowiska organu gminy, odrzucającego jego zarzut.
Aczkolwiek zasadnie podniósł skarżący, iż zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie mają mocy aktu powszechnie obowiązującego /art. 6 ust. 7 cyt. ustawy/, jednak w toku procedury planistycznej podlega badaniu spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy, określona w studium zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
Z kolei w planie miejscowym ustala się w zależności od potrzeb, szczególne warunki zagospodarowania terenów w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych /art. 10 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy/.
Jak wynika z treści zarzutu, skarżący sprzeciwił się przeznaczeniu działek nr [...] i [...] na tereny zieleni /zapis ZII/, wykluczający lokalizację zabudowy mieszkaniowej. W toku rozprawy sądowej skarżący wyjaśnił, iż działki te mają powierzchnię ok. [...] ha, zaś obecnie stanowią nieużytek, częściowo porośnięty samosiejkami. Na nieruchomości znajduje się staw. W ewidencji gruntu działki figurują jako łąki. Zatem ustalenia zaskarżonej uchwały co do potrzeby ochrony powyższego terenu ze względu na konieczność ochrony gleb i terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych, nie mogą być uznane za sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy.
Kwestionowany przez skarżącego projekt planu nie godzi też w istotę prawa własności. Z treści odpowiedzi na skargę i dołączonych akt administracyjnych wynika bowiem, iż w strefie ZII istnieje możliwość wykorzystania i użytkowania terenu, także przez budowę stawów hodowlanych oraz związanych z tą działalnością małych jednokondygnacyjnych obiektów gospodarczych. Zdaniem Sądu, w praktyce oznacza to możliwość korzystania z nieruchomości na zasadach dotychczasowych. Wszak obecnie działki skarżącego stanowią grunt rolny, który nie podlegał zabudowie mieszkaniowej.
Nie sposób odeprzeć argumentacji, zawartej w odpowiedzi na skargę, iż nie jest możliwe przeznaczenie wszystkich terenów pod zabudowę, gdyż budownictwo mieszkaniowe wymaga zapewnienia obsługi komunikacyjnej oraz terenów zielonych, przewidzianych do pełnienia funkcji klimatycznych i wentylacyjnych.
Wreszcie, w oparciu o fragment rysunku planu obejmujący nieruchomość skarżącego /k. 19 akt sądowych/, stwierdzić przyjdzie, iż sporny teren jedynie od strony północnej przylega do drogi dojazdowej /D/. Jednakże właśnie na tej części usytuowany jest naturalny zbiornik wodny. Od strony wschodniej działki przylegają zaś tylko częściowo do drogi zbiorczej /Z1/2/. Stąd też nie mógł odnieść skutku argument skargi o możliwości przeznaczenia chociażby części nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową z uwagi na przyleganie do drogi publicznej. Nie każda droga publiczna może bowiem służyć bezpośrednio do obsługi zabudowy mieszkaniowej. Wreszcie organ gminy powołał się na przyczyny, uzasadniające zakaz zabudowy terenu /konieczność ochrony gleb i terenów zieleni oraz ciągów ekologicznych/.
W konsekwencji, skład orzekający stanął na stanowisku, iż ingerencja organu gminy w sposób wykonywania i zakres prawa własności, była prawnie dopuszczalna, zaś organ, którego działanie zaskarżono, wykazał niezbędność przyjętych rozwiązań planistycznych. Nadto, dochowano przewidzianej prawem procedury przy rozpatrzeniu zarzutu skarżącego. Stąd też nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
SJ/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI