II SA/Ka 2251/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-10-22
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościpostępowanie administracyjnelegitymacja procesowaorgan administracjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Gminy R. na decyzję Wojewody, uznając, że organ pierwszej instancji nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Gmina R. wniosła skargę do WSA na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta Miasta R. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda w odpowiedzi wniósł o odrzucenie skargi Gminy, argumentując brak legitymacji organu pierwszej instancji do jej wniesienia. WSA przychylił się do tego stanowiska, odrzucając skargę Gminy na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy R. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta R. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Prezydent umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ właścicielami nieruchomości nie były Skarb Państwa ani jednostka samorządu terytorialnego. Wojewoda uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Gmina R. złożyła skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie błędy w ustaleniach. Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi Gminy, wskazując na brak legitymacji organu pierwszej instancji do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie posiada interesu prawnego w rozumieniu przepisów procesowych. W związku z tym, sąd postanowił odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie jest stroną w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ jego działanie nie dotyczy jego własnych praw lub obowiązków materialnoprawnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 32 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stronami są skarżący i organ, którego działanie jest przedmiotem skargi. Jednakże, art. 50 tego prawa określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, wymagając posiadania interesu prawnego. Interes prawny ma charakter materialnoprawny i wymaga związku między prawami i obowiązkami skarżącego a zaskarżonym aktem. Organ administracji, rozstrzygając o cudzych prawach, nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego sprawa dotyczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, wymagając posiadania interesu prawnego.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku braku legitymacji procesowej skarżącego.

Pomocnicze

u.NSA art. 97 § § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 32

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący i organ, którego działanie lub zaniechanie jest przedmiotem skargi.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Gmina R. zarzuciła decyzji Wojewody sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym i wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Organ administracji, a takim jest Prezydent Miasta R., uprawniony do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie pierwszej instancji, nie jest zatem uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Bonifacy Bronkowski

przewodniczący

Elżbieta Kaznowska

sprawozdawca

Włodzimierz Kubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca legitymacji procesowej organów administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia przepisów i interpretacji legitymacji procesowej w kontekście ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z legitymacją procesową organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 2251/02 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z wniosku Państwa M. i W. P. jako bezprzedmiotowego w stosunku do następujących nieruchomości: działki [...] o pow. 950 m2 zapisanej w KW nr [...] jako własność Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego [...] sp. z o.o, działki nr [...] o pow. 68 m2 zapisanej z KW nr [...] jako własność Pana J. R. oraz działki nr [...] o pow. 1382 m2 w stosunku której toczy się postępowanie o założenie nowej księgi wieczystej – własność Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowego [...] sp. z o.o. W uzasadnieniu powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i orzecznictwo stwierdził, że zwrot nieruchomości może nastąpić jedynie w sytuacji gdy właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Biorąc więc pod uwagę fakt, iż w dacie orzekania ani Skarb Państwa, ani jednostka samorządu terytorialnego nie władały sporną nieruchomością, postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć w trybie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego. Od powyższej decyzji odwołali się Państwo M. i W. P. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta R. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Na decyzję organu odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina Miasta R. Zarzucając decyzji Wojewody sprzeczność ustaleń organu odwoławczego z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez przyjęcie potrzeby ponownego rozpatrzenia sprawy mimo zgromadzonego całego materiału dowodowego, wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej ze względu na brak legitymacji organu pierwszej instancji do złożenia skargi do sądu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi jako merytorycznie nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 12 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Stosownie do art. 97 § 1 wymienionej ustawy, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ).
Zgodnie z art. 32 cytowanej powyżej ustawy, stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący i organ, którego działanie lub zaniechanie jest przedmiotem skargi. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa natomiast z art. 50 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika z niego, że skargę może wnieść każdy kto ma w tym interes prawny
( legitymacja materialna ), poza Rzecznikiem Praw Obywatelskich, prokuratorem, organizacją społeczną w zakresie jej działalności statutowej w sprawach dotyczących innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym ( legitymacja formalna). Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych, własnych praw i obowiązków podmiotu wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem tymczasem rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji – Prezydent Miasta R. nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku sprawa dotyczy, lecz rozstrzyga władczo o cudzych prawach, działając jako organ administracji publicznej w zakresie przyznanych mu ustawowo kompetencji. Organ administracji, a takim jest Prezydent Miasta R., uprawniony do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie pierwszej instancji, nie jest zatem uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem sądu, z treści wniesionej skargi wynika, że skarga została wniesiona przez organ rozstrzygający w sprawie i niezadowolony z tego właśnie rozstrzygnięcia w sprawie. Nie można zatem uznać, że organ pierwszej instancji jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu w sprawie administracyjnej, w której nie może zostać uznany za przedmiot, którego sfery praw i obowiązków materialnoprawnych dotyczy rozstrzygnięcie organu odwoławczego ( zob. postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 563/02, niepubl., postanowienia NSA z dnia 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2159/00 niepubl.).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
su.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI