II SA/Ka 2241/03

II SA/Ka 2241/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący/
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 22 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: st. sekr. sądowy Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 roku, sprawy ze skargi Z. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał E. i M.K. wstrzymać roboty budowlane przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego w K. przy ul. [...].
W uzasadnieniu powołano się na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2002 roku, sygn akt II SA/Ka 1609/00, na mocy którego uchylone zostały decyzje organów obu instancji w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę przedmiotowego budynku. Stwierdzono, że skoro wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja zezwalająca na wykonywanie robót budowlanych, to organ nadzoru budowlanego winien orzec o wstrzymaniu dalszych robót w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).
W dalszym toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzja z dnia [...] roku, Nr [...] nakazał inwestorom dostarczenie trzech egzemplarzy projektu technicznego, dziennika budowy oraz po ich dostarczeniu wystąpienia o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym kontroli i rozprawy administracyjnej, nie stwierdzono odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji technicznej i pozwolenia na budowę, a wymagane przez organ dokumenty są niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie.
Na skutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] roku powyższa decyzja została uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej, jak również nie zawiera w swoim uzasadnieniu odniesienia do wszystkich okoliczności podnoszonych w sprawie przez strony postępowania, a w szczególności do wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2002 roku.
Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji w dniu [...] roku wydał decyzję, na mocy której zezwolił inwestorom na wznowienie robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową budynku mieszkalnego, jednorodzinnego w zabudowie szeregowej w K. przy ul. [...]. Jednocześnie nałożono na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu po zakończeniu robót budowlanych.
Jako podstawę tego rozstrzygnięcia wskazano art. 51 ust. 1a w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu odniesiono się do zarzutów skarżącego, stwierdzając w szczególności, że inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania. Dalej wskazano, że planowana rozbudowa nie będzie w żaden sposób oddziaływać negatywnie na nieruchomość skarżącego, nie spowoduje zacienienia, ani też nie wpłynie na zmianę formy architektonicznej zabudowy szeregowej.
Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący Z.B. Podniósł, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy i nie uwzględniono składanych przez niego zarzutów. Kwestionował legalność decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazał na postępowanie zakończone innym wyrokiem NSA z dnia 21 marca 2001 roku, sygn. akt II SA/Ka 1285/99 w przedmiocie dopuszczenia do usytuowania obiektu w granicy. W jego ocenie również wyrok NSA z 9 kwietnia 2002 roku nie został przez organ uwzględniony. Dalej wyraził swoją obawę, że realizacja inwestycji spowoduje naruszenie ogólnego ładu przestrzennego, gdyż rozbudowywany budynek będzie się znacznie różnił od pozostałych, a to poprzez przekroczenie linii zabudowy i zmianę wysokości. Wskazał, że nabywając swoją działkę miał przekonanie, że budynki zostaną zrealizowane w sposób, w jaki zostały pierwotnie zaprojektowane, a zrealizowanie sąsiedniego budynku w sposób odbiegający od tego projektu spowoduje obniżenie wartości jego działki.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił tego odwołania i zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z powołaniem się na treść art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, stwierdzając, że wydana przez ten organ decyzja odpowiada prawu, a ponadto wbrew twierdzeniu skarżącego uwzględnia stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2002 roku. Dodatkowo wskazał, że to właśnie na skutek tego wyroku przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające, które doprowadziło do wyjaśnienia tych kwestii, na które Sąd zwrócił uwagę. Zauważył, że postępowanie toczyło się w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie w oparciu o art. 48 tego prawa, gdyż roboty prowadzone przez inwestorów nie stanowiły samowoli budowlanej, jako, że w czasie ich wykonywania w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę.
W złożonej na tą decyzję skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzucił naruszenie art. 3 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie zgodził się ze stanowiskiem inwestorów i organów nadzoru budowlanego, że inwestycja nie będzie oddziaływać na jego nieruchomość. Wskazał na stronniczość opinii w sprawie zacienienia oraz, że zmiana konstrukcji dachu będzie maiła wpływ na zawirowania jego kominów. Zarzucił organom, że nie zleciły wykonania opinii biegłemu sądowemu oraz podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie posługując się w ogólnym zarysie argumentacją prezentowaną w postępowaniu odwoławczym.
Na rozprawie inwestorzy wnieśli również o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem.
W szczególności zwrócić należy uwagę, iż sprawa na wcześniejszych etapach procesu inwestycyjnego była już przedmiotem rozpoznania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a zapadłe rozstrzygnięcia czynią większość zarzutów skarżącego niezasadnymi.
Powtarzany przez skarżącego zarzut naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, jak i wadliwości decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie mógł być uwzględniony przez organy orzekające, ani też przez Sąd, a to wobec związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2000 roku, sygn. akt II SA/Ka 2522/98. Wyrokiem tym NSA oddalił skargę skarżącego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji i przesądzono tym samym o zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami planu zagospodarowania.
Również zarzuty związane z usytuowaniem budynku w granicy działki zostały przez NSA rozstrzygnięte, a to w wyroku z dnia 21 marca 2001 roku, sygn. akt II SA/Ka 1285/99. Sąd uchylił postanowienia organów obu instancji w przedmiocie dopuszczenia do usytuowania obiektu w granicy, a powodem takiego rozstrzygnięcia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 roku, sygn. akt P.9/98 (Dz.U. Nr 44, poz. 434), w którym orzeczono o niezgodności § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst. jedn. Dz.U. z 1999 roku, Nr 15, poz. 140 z późn. zm.) z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Jednocześnie Sąd zauważył, że o możliwości takiego usytuowania obiektu bez zgody sąsiada przesądzać będą zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co z kolei będzie przedmiotem oceny przy wydawaniu pozwolenia na budowę.
Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego legł również u podstaw wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2002 roku, sygn. akt II SA/Ka 1609/00. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując, że wydane one zostały m.in. w oparciu o uchylone wcześniejszym wyrokiem postanowienie w przedmiocie dopuszczenia do usytuowania budynku w granicy. Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu badanie interesu stron pod kątem usytuowania budynku w granicy.
Zatem, jak wyżej wykazano, organy administracji związane były zapadłymi prawomocnymi orzeczeniami Sądu. To z kolei prowadziło do konieczności przeprowadzenia postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności, które wcześniej nie zostały wyjaśnione. Ponieważ w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 48 Prawa budowlanego, a to z uwagi na brak samowoli określonej tym przepisem, to słusznie podjęto postępowanie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Inwestorzy wykonali nałożone na nich obowiązki, a zatem organ pierwszej instancji miał podstawę do wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego.
Wskazać należy, że decyzja ta poprzedzona została przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego. W szczególności zbadano, czy usytuowanie obiektu w granicy odpowiada zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, czy planowana inwestycja jest zgodna z warunkami technicznymi w takim zakresie, w jakim mogłaby mieć wpływ na interes osób trzecich, a w tym przypadku na interes skarżącego. Przede wszystkim kontroli poddano ograniczenie dopływu światła dziennego, jakie powodować może planowana inwestycja, a także linie zabudowy. Kontrola ta przeprowadzona została w oparciu o projekt techniczny, plan zagospodarowania terenu, wizję lokalną, rozprawę administracyjną z udziałem wszystkich zainteresowanych, a także w oparciu o opinię techniczną dotyczącą zacienienia, która to opinia sporządzona została przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Podzielić przyjdzie zatem stanowisko organu odwoławczego, iż wbrew twierdzeniom skarżącego brak było podstaw do przeprowadzenia dodatkowego dowodu na tę okoliczność. Ewentualne odmienne twierdzenia strony, winny być przez nią udowodnione, co w tym przypadku mogłoby nastąpić poprzez złożenie przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego odmiennej opinii, sporządzonej przez uprawnioną osobę.
Sąd podziela także stanowisko organów obu instancji i stanowisko inwestorów, że planowana inwestycja nie zaburzy ładu przestrzennego. Jak wynika z planu zagospodarowania terenu przesunięcie linii zabudowy w stosunku do pierwotnie planowanej nastąpi w taki sposób, że linia ta wyrównana zostanie z linią zabudowy kolejnego segmentu. Taka zmiana w niczym nie koliduje z ogólną koncepcją zabudowy szeregowej. Również nie zostały poparte żadnymi dowodami twierdzenia skarżącego w kwestii "zawirowania kominów" i innych uciążliwości, jakie mogą nastąpić w wyniku podwyższenia budynku sąsiadów. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia postanowień powoływanego wcześniej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Odnośnie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 roku, Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), to zgodnie z tym przepisem w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zawiera podobną treść jak art. 140 Kodeksu cywilnego. Oba te przepisy określają granice, w których dysponent nieruchomości może z niej korzystać w sposób przez siebie zamierzony. Wspólnymi w obu przepisach granicami są ustawy i zasady współżycia społecznego. O ile chodzi o granice określone ustawą, a dotyczące zagospodarowania terenu, to wyznaczona ona została przede wszystkim w art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie zaś do tego przepisu ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Uregulowanie to stanowi przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania prawa własności nieruchomości, poddając korzystanie z nieruchomości rygorom wynikającym z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co stanowi zamierzone przez ustawodawcę wyraźne odstępstwo od generalnej zasady swobodnego korzystania z rzeczy, wyrażonej w art. 140 Kc. Jeżeli zatem decyzja administracyjna znajduje oparcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to właściciel nieruchomości, ograniczony tą decyzją nie może skutecznie kwestionować takiej decyzji, jako naruszającej powołany wyżej przepis art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).