II SA/Ka 213/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-02-20
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowauszkodzenie słuchuhałasinspekcja sanitarnamedycyna pracyprawo administracyjneochrona zdrowiagórnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pracownika domagającego się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu, uznając, że niedosłuch miał charakter mieszany i był spowodowany czynnikami pozazawodowymi.

Pracownik domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu, twierdząc, że przez 25 lat pracy jako górnik był narażony na ponadnormatywny hałas. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, powołując się na orzeczenia lekarskie, które rozpoznały obustronne uszkodzenie słuchu mieszane (przewodzeniowo-odbiorcze) po przebytym zapaleniu ucha środkowego, wykluczając związek przyczynowy z hałasem zawodowym. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że niedosłuch nie był spowodowany wyłącznie hałasem zawodowym, a czynniki pozazawodowe miały wpływ na jego powstanie.

Sprawa dotyczyła skargi pracownika, A. P., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu. Pracownik, górnik z 25-letnim stażem pracy w warunkach narażenia na hałas, twierdził, że jego niedosłuch jest skutkiem pracy. Organy sanitarne, opierając się na orzeczeniach specjalistycznych jednostek diagnostycznych, stwierdziły, że u skarżącego rozpoznano obustronne uszkodzenie słuchu mieszane (przewodzeniowo-odbiorcze) po przebytym zapaleniu ucha środkowego. Choć potwierdzono narażenie na ponadnormatywny hałas, jednostki diagnostyczne wykluczyły zawodowy charakter uszkodzenia słuchu, wskazując na udział czynników pozazawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej kluczowe jest nie tylko narażenie na szkodliwy czynnik, ale także rozpoznanie schorzenia z wykazu chorób zawodowych oraz ustalenie związku przyczynowego. W tym przypadku, ze względu na mieszany charakter niedosłuchu i wpływ czynników pozazawodowych, sąd uznał, że nie można było stwierdzić choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, obustronne uszkodzenie słuchu mieszane, spowodowane czynnikami pozazawodowymi (np. zapaleniem ucha środkowego), nie może zostać uznane za chorobę zawodową wywołaną działaniem hałasu, nawet jeśli pracownik był narażony na hałas w miejscu pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem, kluczowe jest nie tylko narażenie na hałas, ale także rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne uszkodzenia słuchu o charakterze odbiorczym, będącego następstwem działania hałasu. W przypadku stwierdzenia niedosłuchu mieszanego z udziałem czynników pozazawodowych, brak jest podstaw do uznania choroby za zawodową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

rozp. RM ws. chorób zawodowych art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

Pomocnicze

u.Ins.San. art. 1 § pkt 2

Ustawa o Inspekcji Sanitarnej

u.Ins.San. art. 4 § pkt 5

Ustawa o Inspekcji Sanitarnej

rozp. RM ws. chorób zawodowych art. 7 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Podstawę wydania decyzji stanowią orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych.

rozp. RM ws. chorób zawodowych § § 1, § 7, § 10

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.p.s.a. art. 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że stwierdzone u niego uszkodzenie słuchu mieszanego, mimo wpływu czynników pozazawodowych, powinno być uznane za chorobę zawodową wywołaną hałasem zawodowym.

Godne uwagi sformułowania

nie każde uszkodzenie słuchu powstałe w okresie pracy, w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny stanowić będzie chorobę zawodową, jeżeli przyczyną schorzenia jest inny pozazawodowy czynnik (infekcje, stany zapalne) organy inspekcji sanitarnej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący

Małgorzata Walentek

sprawozdawca

Tadeusz Michalik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, zwłaszcza w kontekście wpływu czynników pozazawodowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i stanu faktycznego z okresu sprzed 2004 roku. Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych mogła ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność ustalania związku przyczynowego między warunkami pracy a schorzeniem, szczególnie gdy występują czynniki pozazawodowe. Jest to typowy przykład problemów w sprawach o choroby zawodowe.

Czy niedosłuch po zapaleniu ucha to choroba zawodowa górnika?

Sektor

górnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 213/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-02-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący/
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Tadeusz Michalik
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Sygn. powiązane
OSK 760/04 - Postanowienie NSA z 2004-10-21
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, Asesor WSA Małgorzata Walentek /spr./, Protokolant staż. ref. Mariola Grąziowska, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. P. /P./ na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] z powołaniem się na przepisy art.1 pkt 2, art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz.575 ze zm.) oraz § 1, § 7, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. orzekł, o braku podstaw do stwierdzenia u A. P. zawodowego uszkodzenia narządu słuchu, wymienionego w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia.
Organ Inspekcji Sanitarnej przyjął, że A. P. pracując w latach 1976 -2001 w "A" w G. jako górnik kombajnista oraz górnik strzałowy pod ziemią narażony był na działanie ponadnormatywnego hałasu, jednak nie można było wydać decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, gdyż jednostka diagnostyczna nie rozpoznała tej choroby. Z orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. wynika, że rozpoznano u badanego obustronne przewodzeniowo - odbiorcze uszkodzenie słuchu.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik A. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poprzez ich niewłaściwą wykładnię. Podniósł że przez 25 lat A. P. narażony był na działanie ponadnormatywnego hałasu, w związku z czym warunki pracy miały bezpośredni wpływ na wystąpienie zachorowania. Wskazał, że nie stwierdzono u odwołującego się żadnych dodatkowych okoliczności mogących wpłynąć na pogorszenie słuchu. Skoro organ nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonego niedosłuchu z długoletnią pracą w narażeniu na ponadnormatywny hałas, to winien był stwierdzić u A. P. zawodowy uraz narządu słuchu.
[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że A. P. pracując w latach 1976-2001 r. w "A" jako górnik kombajnista i górnik strzałowy pod ziemią był narażony na działanie hałasu o poziomie równoważnym przekraczającym 82 dB. Uznał, że pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Dalej wskazano, że odwołujący się był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. oraz w toku postępowania odwoławczego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Obie placówki diagnostyczne w konkluzjach swoich orzeczeń z dnia [...] r. oraz [...] r. nie rozpoznały u niego choroby zawodowej narządu słuchu. Stwierdzony u A. P. obustronny niedosłuch mieszany ( przewodzeniowo-odbiorczy) nie jest charakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego pochodzenia zawodowego. Stwierdzono, że zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego ( w niniejszej sprawie – hałasu ), a w przypadku odwołującego się uszkodzenie słuchu nastąpiło z udziałem czynników pozazawodowych (zapalnych).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A. P. ponowił zawarte w odwołaniu zarzuty i wniósł o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Podniósł, że skarżący zaprzecza by kiedykolwiek cierpiał na zapalenie uszu. Ponadto zwrócił uwagę na fakt długoletniej pracy skarżącego w warunkach szkodliwych, mających bezpośredni wpływ na wystąpienie zachorowania o charakterze odbiorczym.
Stwierdzenie niedosłuchu mieszanego, a więc również odbiorczego wywołanego działaniem ponadnormatywnego hałasu w miejscu pracy, winno skutkować stwierdzeniem choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 tej ustawy, w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należało uznać, iż odpowiada ona prawu, a skarga nie znajduje uzasadnienia prawnego.
Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem za choroby zawodowe uważało się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do omawianego rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. O uznaniu za chorobę zawodową decydowały więc dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych znajduje się schorzenie "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" W takim określeniu choroby zawodowej zostało pewne ograniczenie poprzez przyjęcie, żę tylko uszkodzenie słuchu mające ścisły związek z hałasem stanowi chorobę zawodową. Zatem nie każde uszkodzenie słuchu powstałe w okresie pracy, w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny stanowić będzie chorobę zawodową , jeżeli przyczyną schorzenia jest inny pozazawodowy czynnik (infekcje, stany zapalne).
Podstawę wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, jak i orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych. W rozpoznawanej sprawie organy Inspekcji Sanitarnej słusznie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w przedsiębiorstwie górniczym świadczył pracę w warunkach narażających na utratę słuchu. Przemawia za tym ustalony w dochodzeniu epidemiologicznym sposób wykonywania pracy, jej rodzaj oraz stopień i czas narażenia na hałas. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było rozpoznanie przez wyspecjalizowanie jednostki diagnostyczne o których mowa w § 7 ust 1 omawianego rozporządzenia, uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący poddany został specjalistycznym badaniom w dwóch takich jednostkach, które zgodnie rozpoznały u skarżącego obustronny niedosłuch mieszany ( przewodzeniowo - odbiorczy ), stan po przebytym zapaleniu ucha środkowego obustronnie. Ze względu na charakter uszkodzenia słuchu biegli lekarze wykluczyli istnienie zawodowego uszkodzenia narządu słuchu. Należy podkreślić, że organy inspekcji sanitarnej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim. Jednakże nie wyłącza to uprawnień tych organów do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. Zdaniem Sądu prawidłowo orzekające w sprawie organy dokonały tejże oceny. Przede wszystkim zgodzić się trzeba z poglądem, że skoro u A. P. w wyniku badań nie stwierdzono ubytków słuchu typu odbiorczego, które byłyby następstwem oddziaływania na organizm skarżącego czynnika szkodliwego dla zdrowia tj. hałasu, to brak było podstaw do stwierdzenia uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Zasadnie wykazał organ odwoławczy, że stwierdzone w wyniku badań uszkodzenie słuchu nastąpiło z udziałem czynnika pozazawodowego - zapalenia ucha środkowego, nie jest zaś wynikiem świadczenia pracy w środowisku, w którym występował hałas ponadnormatywny. W tej sytuacji sam fakt świadczenia pracy w warunkach narażających na utratę słuchu nie stanowi wystarczającej przesłanki do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej uszkodzenia słuchu.
Całokształt rozważań prowadzi zatem do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały prawnego uzasadnienia. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI