II SA/Ka 2113/03

II SA/Ka 2113/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący/
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 16 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: sekr. sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 roku, sprawy ze skargi C.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku Wójt Gminy W., działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie żądania skarżącego C.S. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych.
W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania, w tym wizji w terenie, nie stwierdzono zmian stanu wody, ani też zmiany kierunku odpływu wody opadowej, a zatem nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. W takiej sytuacji, zdaniem organu nie można było wydać decyzji zgodnej z żądaniem strony, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym opisanym w protokole z wizji, a ustaleniami poczynionymi w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że wody opadowe z sąsiedniej posesji, na skutek dokonanych zmian przez jej właścicielkę J.K., powodują zagrzybienie, zawilgocenie i zalewanie fundamentów jego domu.
Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż ustalone w toku postępowania przed organem pierwszej instancji okoliczności nie mogły stanowić o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. W ocenie organu odwoławczego rozpoznanie sprawy w oparciu o przepis art. 29 Prawa wodnego powinno nastąpić co do meritum, gdyż przepis ten nie zawiera przesłanek umorzenia postępowania. Nie wskazano natomiast jakichkolwiek innych uchybień w przedmiocie ustaleń postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył swoje wcześniejsze twierdzenia i argumenty na ich poparcie. Zakwestionował również kompetencję osób prowadzących postępowanie, jak i nieznajomość prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych przyczyn, aniżeli te, które zostały w niej podniesione.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem, albowiem narusza art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z kolei obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy zamiast uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazywania do ponownego rozpoznania, w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości, w świetle powołanego przepisu, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Wyjaśnienia powyższe należało poczynić z tego względu, że badający zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd Administracyjny w przypadku decyzji kasacyjnej (a tego rodzaju decyzją jest decyzja zaskarżona) ocenia jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z powołanego art. 138 § 2 k.p.a.
Kontrolując decyzję organu drugiej instancji w powyższym zakresie Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze, jako że zaskarżona decyzja będąc orzeczeniem typu kasacyjnego, nie rozstrzyga tych zarzutów.
Skoro zatem organ odwoławczy nie wskazał w zaskarżonej decyzji, że sprawa wymaga wyjaśnienia w całości lub w znacznej części, to nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc winien był rozstrzygnąć sprawę w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zwrócić przyjdzie także uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 25 listopada 2003 roku, sygn. akt IV SA 1496/02 (Monitor Prawniczy z 2004 roku, Nr 2, poz. 60), zgodnie z którym przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalne jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy weźmie pod uwagę przedstawione powyżej rozważania, a w szczególności doprowadzi do rozstrzygnięcia zgodnego z art. 138 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd uznając zaskarżoną decyzje za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzekł o jej uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania nie orzeczono, a to wobec braku zgłoszenia wniosku w tym przedmiocie (art. 210 § 1 p.s.a.).