II SA/Ka 2104/02

II SA/Ka 2104/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Wiesław Morys
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Sędzia NSA Wiesław Morys, Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant st. sekr. sąd Urszula Smykała, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją nr [...], wydaną w dniu [...], Koordynator Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Rady Miejskiej w K., odmówił przyznania T.G. zasiłku celowego na dofinansowanie do zaległości czynszowych. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 32 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 ze zm.).
W uzasadnieniu organ administracyjny powołał się na treść “Lokalnego programu pomocy społecznej przeznaczonego dla mieszkańców K. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej jaką jest utrzymanie mieszkania", wprowadzonego uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...], wskazując, iż świadczenie będące przedmiotem wniosku strony przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny, którego powierzchnia użytkowa nie przekracza kryterium warunkującego możliwość otrzymania dodatku mieszkaniowego. Koordynator MOPS w K. podniósł, iż przyczyną odmowy przyznania zasiłku celowego jest okoliczność, iż w przypadku skarżącej przesłanka ta nie została spełniona. Organ I instancji wywiódł nadto, że pomoc na spłatę zaległości w wydatkach mieszkaniowych może zostać przyznana po dokonaniu przez stronę zamiany mieszkania na mniejsze lub przekształceniu zajmowanego lokalu w mieszkanie chronione.
W odwołaniu od powyższej decyzji T.G. wyraziła niezadowolenie z treści zawartego w niej rozstrzygnięcia. Skarżąca powołała się na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej oraz na okoliczności dotyczące kłopotów rodzinnych. Strona wskazała nadto na krzywdzący charakter decyzji będącej przedmiotem odwołania podkreślając, iż jest matką samotnie wychowującą dziecko zaś mieszkanie o zwiększonej powierzchni użytkowej otrzymała ze względu na zły stan zdrowia. Powołała się także na okoliczność, iż w roku ubiegłym występowała o zamianę zajmowanego lokalu na mniejszy, lecz wniosek w tej kwestii nie został uwzględniony.
Decyzją nr [...] z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca spełnia wymogi ustawowe do udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Jednocześnie powołując się na przepis art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., wywiódł, iż potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej winny być zaspokojone jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Zasiłek celowy, o przyznanie którego ubiegała się strona nie ma zatem charakteru świadczenia gwarantowanego. Nadto Kolegium podniosło, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądowym pomoc w regulowaniu zaległości czynszowych nie jest celem pomocy społecznej a tym samym organ I instancji nie miał obowiązku przyznania świadczenia pieniężnego z przeznaczeniem na jej realizację.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.G. domagała się uchylenia decyzji wydanej przez organ odwoławczy oraz przyznania zasiłku celowego. Skarżąca raz jeszcze podniosła, iż pozostaje w trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej dodając, że zajmowane przez nią mieszkanie składa się zaledwie z [...] oraz [...], a ponadto lokal ten wyremontowała dużym nakładem pracy, ponosząc wysokie koszty związane z jego renowacją. Strona ponownie podkreśliła, iż bezskutecznie występowała o zamianę lokalu na mniejszy. Podniosła także zarzut dotyczący braku zrozumienia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dla ciężkiej sytuacji bytowej w jakiej się znajduje.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy ponownie oparł się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywodząc, że regulowanie zaległości czynszowych nie jest celem pomocy społecznej. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, iż nawet w przypadku ubiegania się o zaspokojenie potrzeby zgodnej z celami tej pomocy i spełnienia wymogów określonych w przepisach prawa, potrzeba ta nie musi być zaspokojona w całości lub w części. Pomoc społeczna nie jest bowiem zobowiązana do realizacji wszystkich potrzeb zgłaszanych przez wnioskodawcę, co wynika z regulacji zawartej w art. 2 ust 4 ustawy z dnia 29 lipca 1990r. W konsekwencji, zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, a w okresie po jej wydaniu nie pojawiły się nowe okoliczności przemawiające za potrzebą zmiany lub uchylenia podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r., utracił moc.
Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz.414 ze zm.) przewidują różne formy i rodzaje pomocy udzielanej przez gminy osobom i rodzinom takiej pomocy oczekującym. Postanowienia cytowanej ustawy określają także zasady, w oparciu o które pomoc ta jest przyznawana.
Stosownie zatem do treści art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Z brzmienia przywołanej regulacji wynika, iż organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do przyznawania świadczeń każdej osobie spełniającej ustawowe przesłanki warunkujące ich nabycie. Ocena, czy zgłoszona przez wnioskodawcę potrzeba uzasadnia przyznanie zasiłku z przeznaczeniem na jej zaspokojenie powinna bowiem być dokonywana z uwzględnieniem możliwości finansowych gminy a także celu pomocy społecznej jakim jest, w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych uprawnionych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż rozstrzygnięcie w przedmiotowej kwestii podejmowane jest przez organy orzekające w ramach uznania administracyjnego. Tak ukształtowany pogląd znajduje oparcie w utrwalonym stanowisku orzecznictwa sądowego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 1998r., sygn. akt: I SA 984/97, z dnia 26 września 2000r., sygn. akt: I SA 945/00).
Jednym ze świadczeń przewidzianych w cytowanej ustawie z dnia 29 listopada 1990r., jest zasiłek celowy. Jak wynika z art. 32 przywołanej ustawy, również ta forma pomocy społecznej przyznawana jest na realizację niezbędnej potrzeby życiowej. Ustawodawca posłużył się zatem sformułowaniem, które w pełni koresponduje z definicją celu pomocy społecznej, wynikającą z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r.
W tym miejscu trzeba podnieść, iż zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa sądowego konieczność pokrycia zaległości w opłatach za mieszkanie, nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby, o której mowa w cytowanym art. 32 ustawy pomocy społecznej w związku z art. 2 ust. 1 tej ustawy. Przyznanie zasiłku celowego na uregulowanie zaległości czynszowych sprowadzałoby się bowiem w istocie do udzielenia pomocy wierzycielowi skarżącej, uprawnionemu do pobierania należności z tytułu najmu a więc podmiotowi, do którego na pewno nie jest adresowana ustawa o pomocy społecznej (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1998r., sygn. akt: I SA 1174/97).
Godzi się nadto zaakcentować, iż w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., pomoc społeczna winna w miarę możliwości dążyć do życiowego usamodzielnienia beneficjenta i jego rodziny oraz do ich integracji ze środowiskiem.
Tymczasem pomoc w postaci środków na pokrycie zaległego czynszu, przyznana stronie będącej osobą zobowiązaną do systematycznego uiszczania opłat za zajmowany lokal mieszkalny miałaby jedynie doraźny charakter, w związku z czym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem aby jej udzielenie zmierzało do uzyskania przez skarżącą większego zakresu samodzielności materialnej i życiowej.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał, że przedstawiona forma pomocy nie czyniłaby zadość celom określonym w ustawie o pomocy społecznej. W sprawie nie nastąpiło też naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego a w konsekwencji zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1271), skargę oddalono.