II SA/KA 2096/02

II SA/Ka 2096/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Małgorzata Jużków /sprawozdawca/
Małgorzata Walentek
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt 3 / II SA / Ka 2096 / 02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. S. choroby zawodowej narządu słuchu - wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniach dwóch jednostek diagnostycznych, to jest Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która rozpoznała u badanego przewodzeniowo- odbiorczy ubytek słuchu oraz Instytutu Medycyny Pracy w S., gdzie również rozpoznano obustronny niedosłuch mieszany. W uzasadnieniach wydanych orzeczeń podkreślono, że charakter stwierdzonego niedosłuchu nie upoważniał do rozpoznania choroby zawodowej ze względu na jego pozazawodowe pochodzenie. Nadto na ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego, które wykazało, że skarżący w latach 1990-1997 pracując w Klubie Sportowym "A" w Ś. wykonywał prace spawalnicze na terenie Elektrowni "B" w C. w warunkach narażenia na hałas o natężeniu 75-89 dB oraz w latach 1997-1999, kiedy pracował w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "C" S.C. w S. jako spawacz- monter wykonywał prace remontowe urządzeń pomocniczych kotłów energetycznych Elektrowni "B". W konkluzji Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, że J. S. w trakcie zatrudnienia miał kontakt z czynnikiem szkodliwym dla zdrowia i pracował w warunkach stwarzających powstanie choroby zawodowej, to jednak ze względu na treść orzeczeń lekarskich nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Skarżący odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Podniósł, że narażony na działanie hałasu był od początku swojej pracy zawodowej, którą podjął w 1974 r., a od 18 lat pracuje w warunkach narażenia na hałas na tym samym stanowisku pracy i w jego ocenie jest to główna przyczyna pogarszania się jego słuchu, czego dowodem jest konieczność noszenia aparatu słuchowego. Nadto zaprzeczył aby kiedykolwiek chorował na zapalenie uszu.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie podzielił argumentów odwołania i decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby zawodowej ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a chorobą zawodowa czyli wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i w miejscu pracy.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia dochodzenia epidemiologicznego dotyczące przebiegu pracy J. S. Uznał, że pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego w latach 1990- 1999. Skarżący pracował, bowiem w Klubie Sportowym "A" w Ś. oraz w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "C" S.C. w S. jako spawacz, monter- spawacz i ślusarz wykonując prace w warunkach, gdzie hałas był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu, tzn. równoważny poziom dźwięku przekraczał 82 dB.
Dalej podkreślił, że skarżący był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z dnia[...]) oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia[...]). Obie placówki diagnostyczne wykluczyły u skarżącego zawodowe uszkodzenie słuchu. Stwierdziły obustronny niedosłuch mieszany (przewodzeniowo- odbiorczy), który nie jest charakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego pochodzenia zawodowego. Wskazał, że nie został tym samym spełniony jeden z warunków § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych niezbędny dla wydania decyzji o jej stwierdzeniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. zakwestionował legalność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i wniósł o jej uchylenie jako wydanej w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Powielił argumenty podniesione w odwołaniu, dodatkowo wskazując, że przyjmując się do pracy w 1974 r. przechodził badania lekarskie i żaden z lekarzy nie stwierdził u niego ubytku słuchu. Zawodowe pochodzenie niedosłuchu potwierdza także jego służba wojskowa w jednostkach MSW. Nigdy też nie chorował na uszy co dowodzi błędnej diagnozy lekarskiej jego schorzenia.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy zauważyć 31 grudnia 2003 r. przestała obowiązywać ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z tą datą w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Trafnie wskazał organ, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 294 ze zm.) W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 i 80 k.p.a.
Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 7 powołanego rozporządzenia. Takimi jednostkami były orzekające w niniejszej sprawie Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Opinia lekarska podlega zaś ocenie organu jak każdy inny dowód, a zatem powinna być oceniana w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego- art. 77 § 1 k.p.a.
W pozycji 15 obowiązującego w dacie wydania decyzji wykazu chorób zawodowych umieszczono uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Placówka diagnostyczna I stopnia stwierdziła u skarżącego obustronnie stan po przebytym zapaleniu uszu. Obustronny przewodzeniowo- odbiorczy ubytek słuchu, który po odliczeniu poprawki na wiek wynosił dla ucha prawego- 42 dB i dla ucha lewego- 44 dB. Druga placówka diagnostyczna, powoływana w sprawach spornych rozpoznała niedosłuch obustronny mieszany skutkujący ubytkiem słuchu ucha lewego wynoszącym 48 dB i ucha prawego 40 dB. W konkluzji oba orzeczenia były jednoznaczne i wykluczały zawodową etiologię stwierdzonego niedosłuchu ze wzglądu na jego mieszany charakter. W tym miejscu należy przypomnieć, że tylko niedosłuch obustronny odbiorczy jest charakterystyczny dla akustycznego uszkodzenia słuchu.
Rozpatrując skargę trzeba przede wszystkim zauważyć, że stosownie do art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z brzmieniem wskazanego już wyżej § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uznaje się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Z konstrukcji tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Ustalenia takie powodują, że istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/ 98, OSNAPiUS 1999 r. nr 6, poz. 192).
Rozpatrywana skarga zwiera zarzut błędnych ustaleń faktycznych i wadliwej oceny dowodów, co siłą rzeczy wskazuje na naruszenie legalności omawianej decyzji. Sąd rozpatrujący przedmiotowa skargę nie dopatrzył się aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem, obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w aspekcie sposobu postępowania organów administracyjnych w kierunku wyjaśnienia działania czynników szkodliwych, z uwzględnieniem ich rodzaju, stopnia oraz czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywanej pracy, bezpośredniego z nimi kontaktu. Przeprowadzone zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia dochodzenia epidemiologiczne w środowisku pracy skarżącego wykazały, że pracował jako ślusarz, spawacz w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego jakim jest hałas przekraczający dopuszczalne normy higieniczne. Dalej organ uzyskał orzeczenia kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla. Dokonując ich oceny w rozumieniu art. 84 kpa organ uznał ich zasadność. Tym samym spełnił wymagania formalne niezbędne do wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej. Ponieważ orzeczenia lekarskie nie potwierdzały rozpoznania schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych została spełniona tylko jedna z dwóch zakreślonych ustawą przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej.
Choroba zawodowa jest w istocie pojęciem prawnym oznaczającym, zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyna jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki wykonywania. W konstrukcji prawnej choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem pracownika na działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy, a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Organ odwoławczy prawidłowo zatem orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał poczynione ustalenia faktyczne i prawne i wyjaśnił motywy zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe Sąd orzekający nie dopatrzył się wydania decyzji będącej przedmiotem jego oceny z naruszeniem prawa i na zasadzie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.