II SA/KA 2020/02

II SA/Ka 2020/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Łucja Franiczek
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Łucja Franiczek Asesor WSA Małgorzata Walentek /spr./ Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie może ona być wykonywana, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy M. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr [...] , położonej w G. przy ul. [...], stanowiącej własność inwestorów K. i T. S. W uzasadnieniu organ podał, że dla przedmiotowej inwestycji zostały ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś projekt budowlany spełnia wymogi określone w tej decyzji i został sporządzony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Nadto wskazał, że decyzja nie obejmuje pozwolenia na budowę przyłączy.
W odwołaniu K. P. wyraził sprzeciw wobec wydania powyższego rozstrzygnięcia przed uregulowaniem kwestii drogi dojazdowej do działki stanowiącej własność inwestorów, objętej pozwoleniem na budowę. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] skierowanym do Wojewody [...] wskazał, iż ulica [...], przy której zlokalizowana jest posesja skarżącego oraz działka inwestorów, o długości 450 m i szerokość 3,2 m. jest drogą prywatną służącą za dojazd do posesji. Podniósł przy tym, że ulica ta na odcinku działki [...], nie spełnia parametrów zapewniających bezpieczeństwo dla pieszych i uczestników ruchu. Stwierdził, że ulica ta powinna zostać poszerzona, bowiem właściciele posesji mają prawo do korzystania z szerszej drogi, która na wskazanym odcinku, została częściowo od strony lewej zagrodzona przez p. S., właścicieli działki z której została wydzielona działka stanowiąca własność K. i T. S.
Następnie w piśmie z [...] skierowanym do Wójta Gminy M., K. P. wyraził zgodę na pozwolenie na budowę domu mieszkalnego p. S., oraz stwierdził, że nie będzie wnosił odwołań i sprzeciwu. Wskazał, że zależało mu "na uświadomieniu i pokojowym rozwiązaniu sprawy drogi", podniósł przy tym kwestię częściowego zagrodzenia przedmiotowej ulicy oraz braku drogi dojazdowej do działki inwestorów. Podał, że w chwili obecnej ma zapewniony wjazd samochodem ciężarowym na własną posesję przez posesję p. K.-W., zaś w razie niemożności dalszego korzystania z tej posesji będzie zmuszony wystąpić do Sądu o przywrócenie wspólnej drogi dojazdowej, z uwagi na utrudnienia związane z korzystaniem z tej drogi.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] . nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. Jako uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazał okoliczność wycofania się przez K. P. z wcześniejszego stanowiska w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę oraz zapewnienia, ze nie będzie on sprzeciwiał się powstawaniu przedmiotowej inwestycji. Wobec bezprzedmiotowości postępowania oraz nie stwierdzenia uchybień formalnych i merytorycznych w postępowaniu prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji organ orzekł jak w sentencji decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. P. powtórzył uprzednio formułowane w postępowaniu odwoławczym twierdzenia i zarzuty. Wskazał przy tym, że T. S., właściciel działki, który uzyskał przedmiotowe pozwolenie na budowę, odmawia pisemnego potwierdzenia, iż na odcinku jego działki będzie wspólna droga o szerokości 5m, tj po 2,5 m od granic działek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację, nie widząc podstaw do zmiany kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 tej ustawy, w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik prawy – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd kontroli dokonuje również z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że skarga podlega uwzględnieniu, jeżeli niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych zaskarżony akt jest niezgodny z prawem.
Skarga jest zasadna aczkolwiek zasadniczo z innych powodów niż w niej podniesione, a które Sąd, jak wyżej wskazano, nie będąc związany granicami skargi wziął pod rozwagę z urzędu.
Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może nastąpić, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce między innymi w przypadku, gdy strona skutecznie cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.). Skuteczne cofnięcie odwołania ma miejsc wówczas, gdy w sposób nie budzący wątpliwości strona złoży takie oświadczenie, zaś organ nie stwierdzi, że cofnięcie odwołania prowadziłoby do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.
Taka sytuacja, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodziła. Należy zauważyć, że pismo skarżącego z dnia [...] w oparciu o które Wojewoda [...] umorzył postępowanie zostało skierowane do Wójta Gminy M., nie zaś do organu odwoławczego. Z pisma tego nie wynika, że K. P. cofa złożone wcześniej odwołanie, wręcz przeciwnie w piśmie tym stwierdza on, że nie będzie wnosił odwołań i sprzeciwu, podnosząc przy tym równocześnie kwestie braku drogi dojazdowej do działki objętej pozwoleniem na budowę, jak również problem dotyczący korzystania ze wspólnej drogi dojazdowej oraz potrzeby jej poszerzenia. W tej sytuacji konieczne było uzyskanie jednoznacznego oświadczenia w kwestii wycofania odwołania. Cofnięcie odwołania stanowi bowiem rezygnację z merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oraz uzyskania stanowiska organu co do zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów.
Wskazać przy tym należy, że nawet cofnięcie odwołania, co może nastąpić stosownie do art. 137 k.p.a., której to regulacji prawnej, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ nie wziął pod uwagę, nie zwalnia organu orzekającego z obowiązku oceny decyzji organu pierwszej instancji w zakresie jej zgodności zarówno z prawem, jak i z interesem społecznym, a zatem nie prowadzi wprost do umorzenia postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1994 r. sygn. akt I SA 119/94, publik. ONSA 1995/1/47). Ustawodawca uznał bowiem za konieczne, by organ odwoławczy sprawdził, po cofnięciu przez stronę odwołania, czy zaskarżona decyzja, która przez umorzenie postępowania zostaje utrzymana w mocy, nie narusza prawa lub interesu społecznego, czemu organ powinien dać wyraz w decyzji.
W rozpoznawanej sprawie organ powinien dokonać oceny decyzji organu pierwszej instancji stosownie do art. 137 k.p.a., w tym pod względem jej zgodności z § 14 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest zapewnienie do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych dojścia i dojazdu od drogi publicznej, odpowiedniego do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m (ust. 1 § 14). Wobec powyższego stwierdzić przyjdzie, że w przypadku, gdy sporna ulica (działki stanowiące służebność drogi), stanowi jedyny dostęp do działki budowlanej od drogi publicznej, to powinna spełniać zarówno funkcje dojścia, jak i dojazdu. W przypadku braku wydzielenia jezdni, tj. części przeznaczonej wyłącznie do ruchu pojazdów, należałoby przyjąć, że stanowi ona ciąg pieszo-jezdny lub dojście, które może spełniać funkcję dojazdu, pod warunkiem, że jego szerokość nie będzie mniejsza, niż 4,5 m. (§ 14 ust. 4 cyt. rozp.). Natomiast w zespole budynków jednorodzinnych dopuszcza się zastosowanie ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m (§ 14 ust. 2 cyt. rozp.).Tymczasem sporna droga co wynikałoby z akt sprawy, ma szerokość 3, 2 m.
W tych okolicznościach zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem art. 137 kpa mającym wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu na podstawie 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Przede wszystkim organ odwoławczy rozważy, czy istotnie intencją skarżącego było cofnięcie odwołania, skoro w tym zakresie pojawiają się wątpliwości. Będzie miał przy tym organ na uwadze, że o właściwym potraktowaniu pisma, zgodnym z wolą jego autora, decyduje nie organ, lecz strona biorąca udział w postępowaniu. W razie wątpliwości istnieje wszak możliwość zwrócenia się do strony o wyjaśnienie i jednoznaczne sprecyzowanie treści pisma i wniosków w nim zawartych, co umożliwi następnie organowi właściwe ukierunkowanie postępowania.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy. Sąd działając na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o kosztach postępowania. Koszty te obejmują wpis od skargi w kwocie 10 zł.