II SA/Ka 1987/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że organ odwoławczy nie mógł rozpatrywać prawa do zasiłku przedemerytalnego w postępowaniu dotyczącym zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na zasadę dwuinstancyjności.
Skarżący domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego zamiast zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, wskazując, że nie może rozpatrywać prawa do zasiłku przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał stanowisko Wojewody za trafne i oddalił skargę, podkreślając, że sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a nie jej słuszność czy skutki dla strony.
Sprawa dotyczyła skargi R.K. na decyzję Wojewody Ś., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. o przyznaniu skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący uważał, że przysługuje mu prawo do zasiłku przedemerytalnego ze względu na posiadany okres zatrudnienia. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] uznał R.K. za osobę bezrobotną i przyznał mu zasiłek dla bezrobotnych. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, domagając się przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda Ś., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła zasiłku dla bezrobotnych, a rozpatrzenie innej kwestii naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności. Wojewoda zaznaczył również, że w aktach sprawy znajduje się decyzja odmawiająca przyznania świadczenia przedemerytalnego, która może być przedmiotem kontroli instancyjnej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji przyznających zasiłek dla bezrobotnych i przyznania świadczenia przedemerytalnego. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że organ drugiej instancji nie może zmieniać podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia, orzekając o prawie do świadczenia, które nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny jest powołany do kontroli legalności, a nie oceny słuszności decyzji czy negatywnych skutków dla strony. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może rozpatrywać prawa do świadczenia przedemerytalnego w postępowaniu dotyczącym zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Podstawy materialno-prawne przyznania zasiłku dla bezrobotnych i świadczenia przedemerytalnego są odmienne. Organ drugiej instancji nie może zmieniać podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia przez orzekanie o prawie do świadczenia, które nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.z.p.b. art. 23 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Przepisy określające warunki przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie spraw wniesionych do NSA przed 01.01.2004 r. do właściwych sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.z.p.b. art. 2 § 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
u.z.p.b. art. 6 § pkt. 6 lit. a i b
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd dokonuje kontroli legalności z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie może rozpatrywać prawa do świadczenia przedemerytalnego w postępowaniu dotyczącym zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na zasadę dwuinstancyjności. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a nie jej słuszność czy skutki dla strony.
Odrzucone argumenty
Skarżący domagał się przyznania świadczenia przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych.
Godne uwagi sformułowania
nie ma on podstaw prawnych do wydania orzeczenia w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła zasiłku dla bezrobotnych, a wydając w ramach tego postępowania decyzję rozstrzygającą o prawie do zasiłku przedemerytalnego, naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Skład orzekający
Tadeusz Michalik
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Kurcyusz-Furmanik
sędzia
Beata Kalaga-Gajewska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, zakres kontroli sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji a żądaniem strony w odwołaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania administracyjnego – dwuinstancyjność – oraz ograniczenia kontroli sądów administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Zasiłek dla bezrobotnych czy przedemerytalny? Wojewoda nie mógł zmienić przedmiotu sprawy – kluczowa zasada dwuinstancyjności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 1987/03 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-04-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-08-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Beata Kalaga-Gajewska Tadeusz Michalik /przewodniczący sprawozdawca/ Teresa Kurcyusz-Furmanik Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant: po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę Uzasadnienie Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 6 pkt. 6 lit. a i b ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) uznał R.K. z dniem [...] za osobę bezrobotną i przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] w wysokości [...] % kwoty zasiłku dla bezrobotnych tj. [...] zł miesięcznie. Jako uzasadnienie decyzji podał, iż strona w dniu zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. spełniała warunki określone w wyżej wymienionej ustawie do uznania za osobę bezrobotną oraz do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Od decyzji tej odwołanie wniosła strona, która podniosła, że przysługuje jej prawo do zasiłku przedemerytalnego, w związku z tym, że posiada wystarczający okres zatrudnienia do uzyskania tego świadczenia. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1 i art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił sytuację faktyczną strony oraz przytoczył treść art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i stwierdził, że strona spełnia wymogi do otrzymania zasiłku bezrobotnych. Ponadto Wojewoda Ś. zaznaczył, że w chwili rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. strona spełniała warunki do nabycia statusu bezrobotnego. Jednocześnie organ ten zaznaczył, że nie ma on podstaw prawnych do wydania orzeczenia w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła zasiłku dla bezrobotnych, a wydając w ramach tego postępowania decyzję rozstrzygającą o prawie do zasiłku przedemerytalnego, naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dodatkowo organ ten zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta C. z [...] Nr [...] odmawiająca przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego i jeżeli zostanie wniesione odwołanie będzie ona przedmiotem kontroli instancyjnej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wystąpił o uchylenie w całości decyzji przyznających zasiłek dla bezrobotnych i o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wywodził, że spełnia warunki do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego, gdyż [...] lat pracował w warunkach szczególnych jako [...]. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r.. Z tą datą uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie skarżący w dniu [...] zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna. W następstwie tej rejestracji Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] przyznał skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...] w wysokości [...] % kwoty zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu przyznania świadczenia przedemerytalnego. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...], co jednoznacznie wynika z oznaczenia decyzji, od której wnosi odwołanie. W odwołaniu tym strona wyraźnie domaga się przyznania zasiłku przedemerytalnego zamiast przyznanego jej zasiłku dla bezrobotnych. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy zauważyć, że przepisy prawa obowiązujące w dniu złożenia przez skarżącego wniosku tj. w dniu [...] stwarzały możliwość ubiegania się przez osobę uprawnioną o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli osoba taka spełniała wymogi określone w art. 23 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) oraz świadczenia przedemerytalnego w przypadku spełniania wymogów przewidzianych w art. 37 k wyżej wymienionej ustawy. W dniu rejestracji skarżący spełniał wymogi do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych i taki zasiłek otrzymał, jednakże niezadowolony z otrzymanego rozstrzygnięcia wniósł odwołanie. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda Ś. wyraźnie zaznaczył, że przedmiotem jego rozważań była problematyka dotycząca zasiłku dla bezrobotnych, gdyż tego problemu dotyczyła decyzja wydana przez Prezydenta Miasta C., od której skarżący wniósł odwołanie. W uzasadnieniu tym Wojewoda Ś. podniósł, że rozpatrzenie przez niego w ramach tego postępowania problematyki dotyczącej zasiłku przedemerytalnego stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu pogląd przyjęty przez Wojewodę Ś. jest trafny i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że podstawy materialno-prawne przyznania każdego z tych świadczeń są odmienne, a organ drugiej instancji nie może dokonać zmiany podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia przez orzeczenie o prawie do świadczenia (zasiłku) przedemerytalnego, która to kwestia nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności (wyrok NSA z 8 sierpnia 1998 r. sygn. akt II SA 540/98 niepublikowany). Dodatkowo Wojewoda Ś. zaznaczył, że decyzja z Prezydenta Miasta C. [...] dotycząca odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego może być przedmiotem kontroli instancyjnej w przypadku wniesienia od niej odwołania. A zatem skarżący posiadł możliwość uruchomienia postępowania kontrolnego w stosunku do tej decyzji, jednakże nie skorzystał z niej. Domaganie się przez skarżącego przyznania świadczenia przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych nie może zostać uwzględnione. Sąd administracyjny powołany został do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, a zatem skoro zaskarżona decyzja Wojewody Ś. odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa i mając na uwadze postanowienia art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153. poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI