II SA/KA 1961/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-01-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowyzwrot nienależnie pobranych świadczeńdochodynieprawdziwe danewznowienie postępowaniaustawa o dodatkach mieszkaniowychkontrola legalnościdecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, uznając prawidłowość zastosowania przepisów o zwrocie w podwójnej wysokości.

Skarżąca kwestionowała decyzję o zwrocie nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, argumentując trudną sytuacją materialną i zdrowotną oraz nieuwzględnianiem dochodów męża. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nakazujący zwrot nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości z powodu podania nieprawdziwych danych we wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. nakazującą zwrot nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. Postępowanie zostało wznowione z powodu ukrycia przez skarżącą dochodów z umów o dzieło i działalności gospodarczej. Po ponownym obliczeniu dodatku, organ pierwszej instancji wydał decyzję zobowiązującą do zwrotu kwoty [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy obie decyzje, wskazując na art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który nakazuje zwrot nienależnie pobranego dodatku w podwójnej wysokości. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące nieuwzględniania dochodów męża, z którym żyła w separacji, oraz tłumaczyła niepodanie dochodów z działalności gospodarczej specyfiką opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa, w tym art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd podkreślił, że ustalenia wyroku karnego o warunkowo umorzonej karze nie są wiążące dla sądu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo zastosował przepis.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych, to organ był związany dyspozycją art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który nakazuje zwrot nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.d.m. art. 7 § ust. 9

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca ten dodatek jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku ujawnienia nowych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie.

p.s.a. art. 11

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustalenia wyroku skazującego wiążą sąd administracyjny.

p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo zastosowały art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nakazując zwrot nienależnie pobranego dodatku w podwójnej wysokości z powodu podania nieprawdziwych danych. Ustalenia wyroku karnego o warunkowo umorzonej karze nie są wiążące dla sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Dochody męża skarżącej, z którym żyje w separacji, nie powinny być brane pod uwagę. Niepodanie dochodów z działalności gospodarczej nie było wynikiem świadomego wprowadzenia w błąd organu.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne powołane zostały do kontroli legalności decyzji administracyjnych organy administracji publicznej, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego działają na podstawie przepisów prawa jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca ten dodatek jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości zgodnie z art. 11 p.s.a. jedynie ustalenia wyroku skazującego wiążą sąd administracyjny. Tymczasem, jak wynika z sentencji tego wyroku, postępowanie w sprawie zostało warunkowo umorzone, a zatem taki wyrok nie jest wiążący w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Szczepan Prax

członek

Rafał Wolnik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zwłaszcza w kontekście podawania nieprawdziwych danych i konsekwencji prawnych, w tym zwrotu w podwójnej wysokości. Znaczenie wyroków karnych dla postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podania nieprawdziwych danych we wniosku o dodatek mieszkaniowy i zastosowania konkretnego przepisu ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje podania nieprawdziwych danych we wnioskach o świadczenia publiczne i prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych środków. Jest to typowy, ale ważny przykład z zakresu prawa administracyjnego.

Nieprawdziwe dane we wniosku o dodatek mieszkaniowy? Sąd przypomina o zwrocie w podwójnej wysokości!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1961/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Szczepan Prax
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 6 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie: NSA Szczepan Prax Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 roku, sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Uzasadnienie
W wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, a także po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wcześniejszych decyzji przez organ drugiej instancji, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. wydał w dniu [...] roku decyzję Nr [...], na mocy której orzekł o uchyleniu w całości swojej decyzji nr [...] z dnia [...] roku w sprawie dodatku mieszkaniowego dla B. J. (obecnie L.) oraz o przyznaniu B. J. dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] złotych miesięcznie na okres od [...] roku do [...]roku.
W uzasadnieniu wskazał, że w deklaracji załączonej do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie został wskazany dochód L. J. z tytułu umów o dzieło, a zatem przyznany pierwotnie dodatek mieszkaniowy obliczony został w oparciu o nieprawdziwe dane. Ponadto wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] roku przedstawiła zestawienie dochodów, z którego wynikało, że w czasie ubiegania się o dodatek mieszkaniowy osiągała dodatkowo dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie [...] złotych za [...] miesiące, czego także wcześniej nie podała.
Dalej stwierdzono, że do ponownego obliczenia dodatku mieszkaniowego nie wzięto dochodu L. J., albowiem, jak ustalono w toku postępowania o dochodzie tym skarżąca nie mogła wiedzieć. Obliczając zatem ponownie wysokość dodatku mieszkaniowego za wnioskowany okres przyjęto, poza danymi ujawnionymi w deklaracji, dochód z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.
Konsekwencją tej decyzji było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] roku, Nr [...] zobowiązującej skarżącą do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]złotych.
Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.).
W uzasadnieniu organ przedstawił sposób wyliczenia kwoty przypadającej do zwrotu, poprzez wykazanie różnicy pomiędzy faktycznie pobranymi przez skarżącą kwotami dodatku mieszkaniowego na podstawie uchylonej w wyniku wznowienia postępowania decyzji, kwotami dodatku, jaki jej przysługiwał na podstawie decyzji z dnia [...]roku.
W odwołaniu od tych decyzji skarżąca postulowała o ich uchylenie. W uzasadnieniu wskazywała na swoją trudną sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną. Przytoczyła okoliczności związane z postawą jej męża, wskazując, iż żyją w separacji. Podniosła, że mąż w żaden sposób nie łożył na koszty utrzymania rodziny i że jego dochody w ogóle nie powinny być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. wydało w dniu [...] roku [...] decyzje.
Decyzją Nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał obliczenia dodatku mieszkaniowego. Podzielono również stanowisko tego organu, co do zasadności wznowienia postępowania wobec wcześniejszego ukrycia przez skarżącą dochodów z tytułu działalności gospodarczej.
Z kolei decyzją Nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że jest ona konsekwencją zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skoro bowiem z matematycznego wyliczenia wynika, że kwota nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w przedmiotowym okresie wyniosła [...] złotych, to należny w podwójnej wysokości zwrot wynosi [...] złotych. Wskazano przy tym, że organ na podstawie powołanego przepisu ma obowiązek domagania się zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości.
Organ odwoławczy zauważył ponadto, że przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego nie wzięto pod uwagę dochodów męża skarżącej, które nie zostały wcześniej zadeklarowane, co w ocenie tego organu czyni w tym zakresie zadość podnoszonym przez skarżącą zarzutom.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w dalszych pismach procesowych skarżąca nie zgadzając się z treścią zaskarżonych decyzji, powtórzyła wszystkie swoje zarzuty składane wcześniej, w toku postępowania administracyjnego.
Dodatkowo wskazała, że organy obu instancji oparły się na pisemnych i ustnych informacjach jej męża, nie weryfikując tych informacji. W jej ocenie dochody męża, z którym żyje w separacji i o których nie ma żadnych informacji nie powinny być brane przez organy administracji pod uwagę.
Stwierdziła dalej, że nie podanie przez nią dochodów z działalności gospodarczej spowodowane było okolicznością, że działalność ta była opodatkowana w formie zryczałtowanej i po odliczeniu kosztów nie przynosiła żadnych dochodów. Nie było to zatem wynikiem świadomego wprowadzenia w błąd organu prowadzącego postępowanie.
W odpowiedziach na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] roku wskazała na prawomocny wyrok Sadu Rejonowego w B.-B. z dnia [...] roku (sygn. akt: [...]), na mocy którego została skazana za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, gdzie Sąd ten przyjął, iż wprowadzenie w błąd pracownika MOPS co do faktycznych źródeł dochodu doprowadziło do przyznania jej dodatku mieszkaniowego zawyżonego o [...] złotych. Postulowała przy tym o uwzględnienie tych ustaleń na zasadzie art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy w pierwszej kolejności, że sądy administracyjne powołane zostały do kontroli legalności decyzji administracyjnych, a kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonych aktów z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają uregulowaniom prawnym obowiązującym w datach ich wydania. Sąd nie dopatrzył się także takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W szczególności wskazać należy, że organy administracji publicznej, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta realizowana jest w szczególności poprzez stosowanie tych przepisów, które obowiązują w dacie wydawania decyzji, chyba, że przepisy szczególne (przejściowe) stanowiłyby inaczej. W przedmiotowej sprawie zastosowanie znalazły zatem przepisy ustawy z dnia 1 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, która to ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 roku.
W sytuacji, kiedy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a postępowanie doprowadziło do wykazania, że nowe okoliczności, które nie były uprzednio znane organowi miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, to prawidłowo organ uchylił swoją wcześniejszą decyzję, zastępując ją nową, wydaną w oparciu o te nowe okoliczności.
Nie można podzielić zarzutów skarżącej co do okoliczności, że zaskarżona decyzja wydana został w oparciu o wcześniej nieujawnione dochody jej męża. Co prawda okoliczność ta była brana pod uwagę przy wznowieniu postępowania, jednakże w wyniku ponownego wyjaśnienia sprawy i zastosowania się przez organ pierwszej instancji do wskazówek organu odwoławczego, dochody te nie zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
Również na uwagę nie zasługuje usprawiedliwienie braku zgłoszenia dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, jak i twierdzenie, że działalność ta nie przynosiła dochodu. W toku postępowania ustalono bowiem dochód z tej działalności na podstawie oświadczenia złożonego i podpisanego osobiście przez skarżącą. Z oświadczenia tego wynika co prawda, że działalność ta opodatkowana była w formie ryczałtu, jednak dochód z tej działalności został przez organy wzięty pod uwagę w wysokości, jaka oszacowana została przez samą skarżącą.
Odnośnie pozostałych zarzutów skargi, to z uwagi na ich charakter i treść nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Wskazać należy, że prawidłowo zastosowany został w sprawie przez organy obu instancji przepis art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca ten dodatek jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a zatem organy orzekające były związane dyspozycją cytowanego przepisu.
Co do wyroku Sadu Rejonowego w B.-B. w sprawie karnej, którego odpis dołączony został przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] roku, to zauważyć należy, że zgodnie z art. 11 p.s.a. jedynie ustalenia wyroku skazującego wiążą sąd administracyjny. Tymczasem, jak wynika z sentencji tego wyroku, postępowanie w sprawie zostało warunkowo umorzone, a zatem taki wyrok nie jest wiążący w niniejszej sprawie.
Skoro zatem nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, to skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI