II SA/Ka 1906/03

II SA/Ka 1906/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-02-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Iwona Bogucka
Krzysztof Wujek
Tadeusz Michalik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Asesor WSA Iwona Bogucka, Protokolant Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania uprawnień rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Nr. [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art. 78 a ust. 4 ustawy z dnia 04 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze ( Dz.U. Nr 27, poz. 96 z późn zm.) oraz art.104 k.p.a. ,po rozpatrzeniu wniosku J. C. z dnia [...] 2003r. i nadanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego " w specjalności mechanicznej w zakresie ruchu wyciągów szybowych oraz lin stalowych i ich splotów..." Prezes Wyższego Urzędu Górniczego odmówił wymienionemu nadania uprawnień rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego w przedmiotowym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że J. C. wnioskiem z dnia [...] 2003r. wystąpił o nadanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego w specjalności mechanicznej w zakresie: ruchu wyciągów szybowych, lin stalowych u ich splotów, stosowanych w ramach transportu w wyrobiskach poziomych oraz pochyłych o nachyleniu do 450". Podniesiono, że do wniosku dołączono oświadczenie o korzystaniu w pełni z praw publicznych, kserokopie dokumentów potwierdzających posiadanie – dyplomu ukończenia wyższej uczelni technicznej i stwierdzenie kwalifikacji, co najmniej osoby wyższego dozoru ruchu oraz co najmniej 5 lat praktyki w wyższym dozorze ruchu po uzyskaniu tego stwierdzenia. Nadto zaznaczono że przy wyżej wymienionym wniosku wpłynęło pismo Zarządu Głównego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa z dnia [...] 2003r., w którym Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa pozytywnie opiniuje wniosek J. C.. Nadmieniono że w toku postępowania, pismem z dnia [...] 2003r. wezwano J. C. do uzupełnienia wniosku poprzez sprecyzowanie wnioskowanego zakresu wykonywania zadań rzeczoznawcy, udokumentowanie faktu posiadania stosownego zaplecza technicznego (specjalistycznej aparatury pomiarowej) i kompetencji w zakresie jej obsługi i prawidłowej interpretacji wskazań oraz udokumentowania działalności eksperckiej dotyczącej wnioskowanego zakresu rzeczoznawcy, wraz z określeniem czasu i przedmiotu działania. Zaznaczono, iż nadesłane przez J. C. wyjaśnienia – pismo z dnia [...] 2003 r. stanowiące odpowiedz na w/wym. pismo były niewystarczające dla rozstrzygnięcia spraw wniosku z dnia [...] 2003r. i w tej sytuacji pismem z dnia [...] 2003r. wezwano wnioskodawcę do złożenia na piśmie wyjaśnień umożliwiających sprecyzowanie wnioskowanego zakresu wykonywania zadań rzeczoznawcy odpowiednio do postanowień przepisów, a to ocenę posiadanego zaplecza technicznego (specjalistycznej aparatury pomiarowej) zapewniającego realizację zadań rzeczoznawcy wnikających z § 509 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy (...) w podziemnych zakładach górniczych (Dz.U. Nr 139, poz.1169) ;ocenę kompetencji w zakresie obsługi i prawidłowej wskazań specjalistycznej aparatury pomiarowej oraz ocenę doświadczenia zawodowego w działalności eksperckiej dotyczącej wnioskowanego zakresu rzeczoznawstwa.
Organ wskazał, że wnioskowany zakres uprawnień rzeczoznawcy określony przepisami punktu 3.4. załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy (...) w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169), w istotny sposób wykracza poza udokumentowany we wniosku obszar kompetencji, a nadto brak specjalistycznej aparatury pomiarowej uniemożliwia wykonanie badań przewidzianych dla rzeczoznawcy w punktach 5.8.2., 5.8.3., 5.9.1., 5.9.16., 5.14.6.4., a także badań lin i ich połączeń w zakresie wynikającym z przepisów punktu 3.4. załącznika nr 4 do wyżej wymienionego rozporządzenia. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J. C. domagał się pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku o nadanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego. Wskazał, że nie zgadza się z argumentami merytorycznymi, logicznymi i prawnymi uzasadniając odmowę. Nadmienił, że większość treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jest opisem dotychczas prowadzonej korespondencji, natomiast właściwe uzasadnienie odmownej decyzji zawarto w dwóch fragmentach ujętych w końcowej części pisma , przy czym w żadnych z tych uzasadnień nie zakwestionowano jego wiedzy, merytorycznych kompetencji, popartych praktyką ruchową. Podniósł, że wspomniane akapity dotyczą formalnego aspektu procedury ubiegania się o nadanie uprawnień rzeczoznawcy. Zaznaczył, że uzasadniając odmowę organ powołał się na załącznik nr 4 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz.U. z 2002r. Nr 139, poz. 1169), zaś wymieniony akt prawny nie dotyczy kryteriów, określonego w artykule 78a ustawy z dnia 04 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze. Zaakcentował, że w artykule 78a Prawa geologicznego i górniczego brak jest delegacji ustawowej dla Ministra Gospodarki, a także jakiegokolwiek innego organu do wydania aktów prawnych ustanawiających dodatkowe obostrzenia kryteriów nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego, a zatem tym bardziej nie znajduje uzasadnienia powołanie się, w argumentacji wydanej decyzji, na Rozporządzenie Ministra Gospodarki, które odnosi się do innego przedmiotu uregulowania prawnego, a mianowicie do bezpieczeństwa i higieny pracy. Podkreślił, że przesłanką postępowania o nadanie uprawnień rzeczoznawcy jest analiza spełniania przez wnioskodawcę wymogów wynikających z artykułu 78a ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a także posiadania merytorycznej wiedzy w tym zakresie, czego w uzasadnieniu odmownej decyzji nie zakwestionowano. Wskazał, iż żaden przepis prawa w tym również artykuł 78a ustawy prawo geologiczne i górnicze nie przewiduje konieczności bycia przez wnioskodawcę właścicielem specjalistycznej aparatury.
Podniósł, iż w działalności rzeczoznawczej dotyczącej np. dokonywania odbioru wyciągowych lin nośnych, wyrównawczych, prowadniczych i odbojowych (według przepisu w punkcie 5.8.3 załącznika nr 4 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciw pożarowego w podziemnych zakładach górniczych), lub odbioru (według punktu 3.4.2. w tym samym załączniku nr4) wykonywanego po raz pierwszy wobec urządzeń transportu specjalnego nie przewiduje się niezbędności aparatury, a także to, że brak jest w ogóle aparatury do badania połączeń lin stalowych polem krótkim, a poprawność ich wykonania wynika ze sposobów przelatania, liczby, serii odpowiednich przepleceń oraz kojarzenia w połączeniu właściwych lin. Jeśli chodzi o połączenia długim splotem lin stalowych to aparatura przeznaczona do badania okrągłych lin wskaże połączenia, lecz ich jakość zależy między innymi od pewnych elementów, których nie można ocenić na podstawie wskazań aparatury.
Co do badań, których definicja ujęta jest w § 509 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002r. J. C. wskazał, iż mogą być z powodzeniem prowadzone przez rzeczoznawcę, z użyciem aparatury udostępnionej np. przez zleceniodawcę lub inny podmiot posiadający takową. Nadto nadmienił, że zasady pragmatyki i ekonomii działania nakazują uznać wymóg posiadania przez kandydata na rzeczoznawcę specjalistycznej i kosztownej aparatury na etapie ubiegania się o nadanie uprawnień za wygórowany, co nie przekreśla możliwości wejścia w posiadanie tej aparatury.
Stwierdził, że nieprawdziwą jest przywoływana w decyzji okoliczność, że ubiegał się on o cały zakres rzeczoznawcy, ujęty w punkcie 3.4 załącznika nr4 do przytaczanego w we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Rozporządzenia Ministra Gospodarki. W tej mierze ponownie wskazał, że w piśmie z dnia [...] 2003r. uściślił swój wniosek do splatanych połączeń lin stalowych w urządzeniach transportowych specjalnych (kolejki podwieszane, kolejki spągowe oraz inne urządzenia transportowe), lin stalowych w urządzeniach transportowych specjalnych i lin wyciągowych. Powyższe zdaniem J. C. wskazuje, iż zarzut wykroczenia poza udokumentowany we wniosku obszar kompetencji jest nieuzasadniony i nastąpił przez nieprecyzyjne odczytanie jego pisma.
Na zakończenie ponownie w sposób precyzyjny wskazał zakres spraw jego wniosku, pokrywa się – jego zdaniem- z posiadanymi przezeń kompetencjami.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art.138 §1 ust. 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 78a ust 4 ustawy z dnia 04 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27, poz. 96 z późno zm.) Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]r. odmawiającą J.C. nadania uprawnień rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego w przedmiotowym zakresie.
W uzasadnieniu wskazał, że J. C. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawił własną interpretacje stanu prawnego dotyczącą nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego w specjalności mechanicznej w zakresie ruchu wyciągów szybowych i lin stalowych i ich splotów stosowanych w ramach transportu w wyrobiskach poziomych oraz pochyłych, o nachyleniu 450, a nie udowodnił natomiast posiadania stosownej wiedzy i możliwości technicznych koniecznych do realizacji zadań wynikających z § 509 bezpieczeństwa i higieny pracy oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz.1169) oraz punktu 3.4 załącznika nr 4 do ww. rozporządzenia.
Nadto wskazano, że w tymże wniosku o ponowne rozpatrzenie w dalszym ciągu nie sprecyzowano wnioskowanego zakresu wykonywania zadań rzeczoznawcy odpowiednio do postanowień przepisów, nie przedstawiono zestawienia posiadanego zaplecza technicznego (specjalistycznej aparatury pomiarowej) zapewniającego realizację zadań rzeczoznawcy, nie udokumentowano kompetencji w zakresie obsługi i prawidłowej interpretacji wskazań specjalistycznej aparatury pomiarowej i nie udokumentowano posiadania doświadczenia zawodowego w działalności eksperckiej dotyczącej wnioskowanego zakresu rzeczoznawstwa.
Podkreślono, że oceny liny przez rzeczoznawcę zgodnie z wymaganiami postanowień § 480 ust.2 pkt. 1-6 i § 551 ust. 1 pkt 1-3 w/wym. rozporządzenia nie można dokonać bez posiadania zaplecza technologicznego o którym mowa wyżej oraz wiedzy i doświadczenia których nie można nabyć nie pracując w specjalistycznej jednostce badawczej.
Reasumując organ wskazał, że " biorąc powyższe pod uwagę postanowiono jak w sentencji"
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. C. zarzucił organowi naruszenie prawa, a to art.78a 2 i 3 ustawy z dnia 04 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.), § 509 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz.U. Nr 139, poz 1169) oraz art. 15 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skarżący J. C. podniósł i podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte wcześniej w treści wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] 2003r.
Wskazał ponadto, iż w decyzji wydanej w trybie odwoławczym Prezes Wyższego Urzędu Górniczego rozszerzył, w stosunku do poprzedniej decyzji z dnia [...] r. zarzuty o problematykę, która była przedmiotem wcześniejszej korespondencji -pismo Wyższego Urzędu Górniczego L.dz. [...] z dnia [...] 2003r., pismo Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego L.dz. [...] z dnia 10.05.2003r. oraz jego wyjaśnień zawartych w pismach z dnia [...] 2003r. i z dnia [...] 2003r. W tej mierze wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a zatem wobec powołania w zaskarżonej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego nowych zarzutów, nie zawartych w pierwotnej decyzji z dnia [...] r., pozbawiono go, w odniesieniu do tych zarzutów, prawa wniesienia odwołania w trybie administracyjnym, a zatem nie spełniono wymagań z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z obowiązującym dwustopniowym postępowaniem administracyjnym. Podkreślił, że wydanie powtórnej decyzji nastąpiło na skutek wniesienia przez niego odwołania, a zatem wydanie tej decyzji nie powinno pogarszać jego sytuacji prawnej, poprzez przywołanie nowych zarzutów, które nie były zawarte w pierwotnej decyzji z dnia [...] r.
Skarżący wskazał także, iż w zaskarżonej decyzji ponownie postawiono zarzut, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w dalszym ciągu nie sprecyzowano wnioskowanego zakresu wykonywania zadań rzeczoznawcy odpowiednio do postanowień przepisów, zarzut ten w sposób oczywisty, a to z uwagi na treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest całkowicie chybiony.
Skarżący zarzucił nadto organowi, że w zaskarżonej decyzji postawiono zarzuty dotyczące nie udokumentowania kompetencji w zakresie obsługi i prawidłowej interpretacji wskazań specjalistycznej aparatury pomiarowej i nie udokumentowania posiadania doświadczenia zawodowego w działalności eksperckiej dotyczącej wnioskowanego zakresu rzeczoznawstwa, a w ostatnim zdaniu decyzji stwierdzono, że oceny stanu liny przez rzeczoznawcę nie może dokonać bez "... wiedzy i doświadczenia, których nie można nabyć nie pracując w specjalistycznej jednostce badawczej". W tej mierze skarżący wskazał , iż zarzuty te są bezprzedmiotowe, gdyż żaden przepis prawa w tym również art. 78a ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie przewiduje takich kryterium jako koniecznego przy ubieganiu się o uprawnienie rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego, co nie przesądza o fakcie ze rzeczoznawca powinien posiadać względem ogółu szersze kompetencje i kwalifikacje w zakresie uzyskanych uprawnień rzeczoznawczych. Ponadto skarżący w tej mierze podkreślił m.in., że w kierowanym do Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego wniosku o nadanie uprawnień rzeczoznawczych z dnia [...] r. informował , że odpowiednio w okresie od [...] 1973 r. do [...] 1978 r. pracował w Głównym Instytucie Górnictwa w K., gdzie prowadził badania w zakresie zaciskowych połączeń i umocowań lin oraz połączeń splatanych, stosowanych przy wymianie i nakładaniu lin wyciągowych; a w okresie od [...] 1978r. do [...] 1979r., pracując jako adiunkt naukowo – badawczy w "A" w G., zajmował się zagadnieniami zaciskowymi umocowań lin na sercówce oraz skutecznością wyrównywania sił w linach przez dźwignie kątowe wielolinowych zawieszeń naczyń wyciągowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie W uzasadnieniu podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, a w szczególności ponownie wskazał, iż brak zaplecza technicznego powoduje, iż skarżący nie może zapewnić przeprowadzenia badań i wydania opinii w sposób prawidłowy, a zlecanie natomiast ich wykonania innym instytucjom lub osobom fizycznym – zdaniem organu – miałoby ten skutek, że skarżący nie byłby osobą faktycznie wykonującą funkcje rzeczoznawcy ds. ruchu zakładu górniczego, co przeczyłoby to zasadom, które legły u podstaw wprowadzania art. 78a do cyt. Ustawy – Prawo geologiczne i górnicze.
W piśmie procesowym z dnia [...] 2003r. skarżący wskazał, że w odpowiedzi na skargę nie odniesiono się konkretnie do żadnego punktu ujętego w uzasadnieniu skargi z dnia 28-go września 2003 r., a przedstawiono w dowolnej interpretacji, wybiórczo potraktowany, skrót skargi, co nie odpowiada istocie całości argumentów, a nawet ich prawdzie. Skarżący wręcz stwierdził , że organ w odpowiedzi na skargę przeinaczył pewne kwestie podnoszone przez skarżonego, czy też odniósł się do kwestii w ogóle nie podnoszonych przez skarżącego (imputując, że kwestie takie podniesiono) np. "kwesta zachowania w czasie badań Polskiej Normy". Skarżący jednocześnie podtrzymał w całości dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył co następuje.
Na wstępie należy stwierdzić, iż z dniem 01 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1296) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271). Wmyśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269)
Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym §2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku , gdy Sąd stwierdzi , bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134§ 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna bowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszono prawo, które to naruszenie prawa mogło wpłynąć na wynik sprawy. Naruszenie prawa podlegało na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy.
Przystępując do zasadniczych rozważań należy wskazać przede wszystkim, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w sposób oczywisty wymogów stawianych przez art. 107§ 1 k.p.a.
Art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywna część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zasadnie sprowadza się do ogólnych stwierdzeń, że skarżący w we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przedstawił własną interpretacje stanu prawnego, że nie udowodnił posiadania stosownej wiedzy i możliwości technicznych koniecznych do realizacji zadań rzeczoznawcy oraz do wskazania jakich kwestii skarżący ponownie nie wskazał lub nie udokumentował. Tego typu uzasadnienie wskazuje na niedbałość organu odwoławczego w rozpoznaniu sprawy, nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierowano się przy jej załatwieniu i powoduje, że w zasadzie, poprzez brak rzeczowej argumentacji, decyzja w istocie wymyka się spod kontroli.
Podkreślić trzeba, że wbrew swym obowiązkom Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nie odniósł się konkretnie do żadnego z argumentów odwołania.
Działając bowiem w trybie odwoławczym, organ ten nie mógł ograniczyć się tylko do kontroli swojej pierwotnej decyzji, a obowiązany był ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji.
Należy wskazać, że organ w trybie odwoławczym rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do ich w uzasadnieniu swej decyzji.
Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu (w tym przypadku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). Stąd obowiązkiem organu działającego w trybie odwoławczym, obowiązkiem o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania raz ustosunkowanie się do podnoszonych w nim argumentów w uzasadnieniu wydanej decyzji. Organ administracji winien zatem wyjaśnić stronie sposób procedowania i rozumowania , w taki sposób, aby usunąć wszelkie wątpliwości sygnalizowane przez stronę.
Brak podania w uzasadnieniu decyzji szczegółowych motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony powoduje niemożność poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie próba bardziej szczegółowego uzasadnienia wydanej decyzji (i to zasadniczo tylko w zakresie nieposiadania przez skarżącego specjalistycznej aparatury pomiarowej) została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być taktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowego, a nie administracyjnego.
Co do meritum sprawy wskazać należy, iż zagadnienie przyznawania uprawnień rzeczoznawcy górniczego reguluje art. 78a ustawy z dnia 04 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 27. poz. 96 ze zm.) Zgodnie z jego treścią rzeczoznawcą może być osoba fizyczna która korzysta w pełni praw publicznych oraz posiada dyplom ukończenia wyższej uczelni technicznej. Stwierdzenie kwalifikacji co najmniej osoby wyższego dozoru ruchu oraz co najmniej 5 lat praktyki w wyższym dozorze ruchu po uzyskaniu tego stwierdzenia . Nadto kandydat na rzeczoznawcę winien legitymować się pozytywną opinią właściwego stowarzyszenia zawodowego.
Postępowanie w sprawie przyznania osobie fizycznej uprawnień rzeczoznawcy wszczynane jest na jej wniosek. Organem je prowadzącym i nadającym uprawnienia w formie świadectwa określającego zakres spraw, dla których funkcja rzeczoznawcy może być wykonywana i okres ważności uprawnień jest Prezes Wyższego Urzędu Górniczego. Ten sam organ decyzją administracyjną odmawia osobie fizycznej nadania uprawnień rzeczoznawcy.
Przytoczony przepis zakreśla Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego szerokie granice uznania administracyjnego . Wart 78 a ust 3 cytowanej ustawy uprawnienia rzeczoznawcy mogą być przyznane osobom fizycznym spełniającym wymagania określone w tym przepisie dotyczące wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, posiadania pełni praw publicznych. Spełnienie tych wymogów nie oznacza jednak, że organ administracji musi im nadać uprawnienia rzeczoznawcy. Może to czynić. Zatem decyzja administracyjna odmawiająca przyznania tych uprawnień winna zawierać dokładne wyjaśnienie stanowiska organu zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. z odniesieniem się tak do stanu prawnego, jak i ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego. Tych wymogów nie spełniało jak już wspomniano wyżej uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Organ administracji w szczególności podniósł, że sprawy w których skarżący ubiegał się nadanie mu uprawnień rzeczoznawcy wymagały przeprowadzenia badań, a ponieważ skarżący nie posiadał własnego zaplecza badawczego, to nie mógł ich przeprowadzić. Takim dowolnym wnioskowaniem nie sposób się zgodzić. Słusznie bowiem zarzucił w skardze J. C., iż przepisy prawa nie uzależniają nadania osobie fizycznej uprawnień rzeczoznawcy od posiadania przez nią własnego zaplecza badawczego (specjalistycznego sprzętu, laboratorium)
Zdaniem Sądu dla oceny kwalifikacji kandydata na rzeczoznawcę górniczego istotne będzie nie tylko to, czy badania będzie wykonywał we własnym laboratorium (z własnym sprzętem badawczym), czy też skorzysta ze sprzętu znajdującego się w innym udostępnionym mu laboratorium ale to czy dysponuje wiedzą pozwalającą mu nie tylko prawidłowo wykonać badania, lecz także należycie ocenić ich wyniki oraz czy te badania jest w stanie osobiście przeprowadzić we własnym lub np. wynajętym laboratorium. Te kwestie należy rozważyć indywidualnie w odniesieniu do wszystkich spraw objętych wnioskiem osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu rzeczoznawcy górniczego.
Takich ustaleń nie poczynił w toku postępowania administracyjnego organ orzekający w sprawie. Nie wyjaśnił rzeczowo, czy skarżący, legitymujący się dyplomem wyższej uczelni technicznej w trakcie studiów lub później nabył wiedzę niezbędną do wydania opinii w sprawach objętych wnioskiem, która pozwalałaby mu wykonać prawidłowo badania i wydać rzetelną opinię w sprawach niezwykle istotnych dla bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego. Kierując się przede wszystkim faktem braku u skarżącego własnego sprzętu specjalistycznego do przeprowadzenia badań Prezes Wyższego Urzędu Górniczego przekroczył granice uznania administracyjnego.
Na zakończenie godzi się podzielić pogląd skarżonego, iż organ w odpowiedzi na skargę streszczając treść skargi do NSA wskazał także – jako na podnoszone przez skarżącego – na okoliczności, których w samej rzeczy skarżący w ogóle nie podnosił np. kwestia zachowania Polskiej Normy.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 §1 pkt. c i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania co do dalszego biegu sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. wyżej ustawy.