II SA/KA 1871/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę na decyzję WINB uchylającą postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego ściany budynku, uznając, że spór o granice działek nie czyni postępowania bezprzedmiotowym.
Sprawa dotyczyła stanu technicznego ściany budynku mieszkalnego po pożarze, gdzie organ I instancji umorzył postępowanie z powodu sporu o granice działek i nieustalonego właściciela wiszącej części konstrukcji. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając ją za przedwczesną i wskazując na obowiązek nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości na podstawie Prawa budowlanego. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że spory cywilnoprawne o własność nie mogą blokować postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrywał skargę L. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w K., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ściany budynku mieszkalnego. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu sporu o przebieg granicy między działkami nr [...] i [...] oraz nieustalonego właściciela wiszącej części konstrukcji pozostałej po pożarze. Skarżący zarzucił stronniczość urzędników i ignorowanie postanowień sądu ustalających stan prawny nieruchomości. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, uznając ją za przedwczesną i wskazując, że przepis art. 66 Prawa budowlanego obliguje organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, nawet jeśli istnieje spór o własność czy granice. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że spory cywilnoprawne o własność i przebieg granic nie są podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego obiektu, a organy nadzoru budowlanego mogą opierać się na dokumentach urzędowych. W przypadku konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, organ powinien zawiesić postępowanie, a nie je umarzać. Sąd zaznaczył również, że ściana budynku stanowi jego część składową, a zatem jest przedmiotem własności związanym z własnością całego budynku i nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, spór o granice i własność nie czyni postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu bezprzedmiotowym, jeśli istnieje oczywisty problem techniczny wymagający interwencji.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy zasadnie uznał, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu sporu cywilnoprawnego o granice i własność jest nieuzasadnione, gdy istnieje stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, co obliguje organ do działania na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Pr. bud. art. 66 § pkt 1
Prawo budowlane
Obliguje właściwy organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanką umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, czyli brak elementów materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
k.p.a. art. 97 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne może być wszczęte z urzędu.
k.c. art. 47 § § 1
Kodeks cywilny
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
k.c. art. 47 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja części składowej budynku, w tym ścian.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór o granice działek i własność nie czyni postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu bezprzedmiotowym. Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek działać na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, gdy stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Umorzenie postępowania administracyjnego z powodu sporu o granice i własność. Wadliwa interpretacja mapy geodezyjnej przez organy nadzoru budowlanego. Nieskuteczność skargi z powodu braku legitymacji strony inicjującej postępowanie.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób ustalić, do kogo przynależy wisząca część konstrukcji nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe rozstrzygnięcie organu I instancji jest przedwczesne i zapadło bez wyczerpującego postępowania wyjaśniającego brak w aktach dowodów rozgraniczenia działek poruszone w niej kwestie własnościowe nie podlegają kognicji organów nadzoru budowlanego zaskarżona decyzja nie narusza prawa przesłanką umorzenia postępowania jest bowiem jego bezprzedmiotowość Sedno sporu sprowadza się jedynie do ustalenia właściciela lub zarządcy jako adresata nakazu nie jest możliwe podważanie w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego stanu prawnego nieruchomości zachodzi podstawa zawieszenia postępowania administracyjnego z art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy własności działki nie ma znaczenia fakt, iż postępowanie administracyjne wdrożone zostało wskutek pisma W. K., która nie legitymuje się tytułem własności Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie mogło być bowiem wszczęte z urzędu Częścią składową budynku są zaś jego ściany w świetle definicji części składowej z art. 47 § 2 kc.
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Kaznowska
sędzia
Krzysztof Targoński
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego pomimo istnienia sporów cywilnoprawnych dotyczących własności i granic nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stanu technicznego obiektu po zdarzeniu losowym (pożar) i sporu granicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między prawem administracyjnym a cywilnym, pokazując, jak sądy administracyjne podchodzą do spraw, gdzie występują spory o własność i granice, które mogłyby blokować postępowanie naprawcze.
“Spór o metry kwadratowe blokuje naprawę dachu? Sąd wyjaśnia, kiedy prawo budowlane bierze górę nad sąsiedzką kłótnią.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 1871/02 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-10-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-08-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Elżbieta Kaznowska Krzysztof Targoński Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant ref. staż. Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ściany budynku mieszkalnego przy ul. [...] w D. /działka nr [...], wszczęte wskutek zawiadomienia W. K., zamieszkałej w tym budynku. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż po pożarze budynku przy ul. [...] /działka nr [...], której właścicielem jest L. D./ pozostała wisząca część konstrukcji, związana z budynkiem przy ul.[...]. Jednakże z uwagi na brak prawnej granicy między działkami [...] i [...], nie sposób ustalić, do kogo przynależy wisząca część konstrukcji. Nadto, W. K. nie jest właścicielką działki nr [...]. Stąd też zdaniem organu, nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Z tych względów organ nadzoru budowlanego I instancji uznał, iż postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu od decyzji L. D. zarzucił stronnicze działanie urzędników, którzy jego zdaniem zignorowali postanowienia sądu, ustalające stan prawny nieruchomości. Odwołujący się podniósł, iż znany jest przebieg granic, który został naruszony przez sąsiadkę. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylono w całości decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia /art. 138 § 2 kpa/. Organ odwoławczy stanął bowiem na stanowisku, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest przedwczesne i zapadło bez wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie istnieje bowiem przedmiot postępowania, skoro po pożarze pozostała nadwieszona część konstrukcji dachu, wystająca poza ścianę od strony działki nr [...], czyli ściana w nieodpowiednim stanie technicznym. Tymczasem przepis art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., obliguje właściwy organ do wydania decyzji, nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Jednakże zdaniem organu II instancji, brak w aktach dowodów rozgraniczenia działek nr [...] i [...]. Stąd też organ ten orzekł, jak w sentencji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. D. wniósł o rozstrzygnięcie sprawy związanej z aktem własności działki przy ul. [...]. Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego dokonały wadliwej interpretacji mapy geodezyjnej z dnia [...]. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...], działka nr [...], której jest właścicielką, położona jest przy ul. [...]. Stąd też bezpodstawne było wzywanie go na rozprawę z właścicielką działki sąsiedniej, nie posiadającą praw do zabudowań na jego działce. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, jako że poruszone w niej kwestie własnościowe nie podlegają kognicji organów nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na podstawie art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ściany budynku mieszkalnego przy ul. [...] z uwagi na spór co do przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...], uznając iż w takiej sytuacji nie jest możliwe stwierdzenie, czyją własnością jest wisząca część konstrukcji. Jednakże zasadnie uznał organ odwoławczy, iż taki stan rzeczy nie uzasadnia umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Przesłanką umorzenia postępowania jest bowiem jego bezprzedmiotowość, czyli brak elementów materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, obliguje właściwy organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, albo 3) jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Tymczasem w niniejszej sprawie jest poza sporem, iż część budynku mieszkalnego jest w złym stanie technicznym. Oznacza to, iż organy nadzoru budowlanego dopatrzyły się przesłanek do wydania nakazu z art. 66 Prawa budowlanego, czyli istnienia przedmiotu postępowania. Sedno sporu sprowadza się jedynie do ustalenia właściciela lub zarządcy jako adresata nakazu. W tym zaś względzie organy nadzoru mogą opierać się jedynie na urzędowych dokumentach, a w szczególności aktualnych mapach, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Spór na tle własności i przebiegu granic ma bowiem charakter cywilnoprawny. Nie jest zatem możliwe podważanie w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego stanu prawnego nieruchomości. Jeżeli jednak organ ten dopatrzy się konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, wówczas zachodzi podstawa zawieszenia postępowania administracyjnego z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Oznacza to, iż dokonując kontroli decyzji administracyjnej z prawem, sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy własności działki przy ul. [...], czego domagał się skarżący. Wreszcie, nie ma znaczenia fakt, iż postępowanie administracyjne wdrożone zostało wskutek pisma W. K., która nie legitymuje się tytułem własności. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie mogło być bowiem wszczęte z urzędu /art. 61 § 1 kpa/. Zatem zasadnie organ odwoławczy uwzględniając odwołanie wydał decyzję kasacyjną z art. 138 § 2 kpa. Zarzuty skargi pod adresem decyzji organu I instancji nie mogły zaś odnieść żadnego skutku prawnego, bowiem decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ odwoławczy. Wreszcie, zauważyć przyjdzie, iż zgodnie z art. 47 § 1 kodeksu cywilnego, część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Częścią składową budynku są zaś jego ściany w świetle definicji części składowej z art. 47 § 2 kc. Zatem w przypadku przekroczenia granic przy budowie lub wytyczenia granicy działki niezgodnie z usytuowaniem ściany budynku, przyjąć należy, iż ściana ta stanowi część składową budynku, a zatem przedmiot własności, związany własnością całego budynku i nieruchomości. Z tych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. SJ/
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI