II SA/Ka 1768/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę przedsiębiorstwa na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za przejętą nieruchomość, uznając, że skarżący nie był właścicielem gruntu.
Przedsiębiorstwo [...] S.A. złożyło skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za przejętą nieruchomość. Skarżące przedsiębiorstwo domagało się odszkodowania za budowle znajdujące się na działce, która przeszła na własność Gminy D. na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną. Sąd uznał, że skarżący nie był właścicielem gruntu w dniu 31.12.1998 r., co wyklucza możliwość domagania się odszkodowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi złożonej przez [...] S.A. Przedsiębiorstwo Produkcji Przemysłowej na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogi publiczne. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ działka nr [...] na dzień 31.12.1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, a nie wnioskodawcy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, akceptując ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Skarżące przedsiębiorstwo domagało się odszkodowania za budowle (podbudowa i nawierzchnia z asfaltobetonu, chodnik) znajdujące się na działce, twierdząc, że było ich właścicielem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów przejściowych, oddalił skargę. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. (przepisy wprowadzające), odszkodowanie za grunty przejęte pod drogi publiczne przysługuje wyłącznie właścicielowi gruntu w dniu 31.12.1998 r. Ponieważ skarżące przedsiębiorstwo nie było właścicielem przedmiotowej działki w tym dniu, nie przysługuje mu prawo do odszkodowania. Sąd dodał, że roszczenia z tytułu nakładów na działkę, która obecnie stanowi własność Gminy D., mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorstwo nie może domagać się odszkodowania, ponieważ prawo do odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. przysługuje wyłącznie właścicielowi gruntu w dniu 31.12.1998 r.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r., zgodnie z którym odszkodowanie przysługuje właścicielowi gruntu, który w dniu 31.12.1998 r. był we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a nie stanowił ich własności. Skarżące przedsiębiorstwo nie wykazało, że było właścicielem przedmiotowej działki w tym dniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
Dz. U. nr 133, poz. 872 z zm. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości pozostające w dniu 31.12.1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1.01.1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządowych.
Dz. U. nr 133, poz. 872 z zm. art. 73 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Odszkodowanie ustala się i wypłaca na wniosek właściciela gruntu opisanego w ust. 1 art. 73 – według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość.
Pomocnicze
Dz. U. nr 133, poz. 872 z zm. art. 74 § ust. 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości wg stanu z dnia wejścia w życie ustawy.
tj. Dz. U. nr 46 z 2000 r., poz. 543 z zm. art. 129 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe.
Dz. U. nr 32, poz. 191 z zm. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Dz. U. nr 32, poz. 191 z zm. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. nr 74, poz. 368 z zm.
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Ustawa utraciła moc z dniem 1.01.2004 r.
Ustawa o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie był właścicielem gruntu w dniu 31.12.1998 r., co wyklucza możliwość domagania się odszkodowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r.
Odrzucone argumenty
Skarżący domagał się odszkodowania za budowle znajdujące się na działce, mimo braku prawa własności do samej działki.
Godne uwagi sformułowania
z żądaniem wypłaty odszkodowania może wystąpić jedynie właściciel gruntu Nie istniał więc przedmiot postępowania
Skład orzekający
Ewa Krawczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Bonifacy Bronkowski
członek
Iwona Bogucka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących odszkodowań za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne oraz przesłanek do żądania takiego odszkodowania."
Ograniczenia: Orzeczenie wydane na podstawie przepisów przejściowych, które mogą mieć ograniczoną aktualność po zmianach prawnych. Dotyczy specyficznej sytuacji własnościowej gruntu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowań za nieruchomości, ale opiera się na interpretacji przepisów przejściowych, co czyni ją mniej uniwersalną. Brak nietypowych faktów.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 1768/02 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-09-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-07-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bonifacy Bronkowski Ewa Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Bogucka Symbol z opisem 618 Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant ref.-staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi [...] S.A. Przedsiębiorstwo Produkcji Przemysłowej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za przejętą nieruchomość o d d a l a s k a r g ę Uzasadnienie Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną ( Dz. U. nr 133, poz. 872 z zm.) oraz art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz. U. nr 46 z 2000 r., poz. 543 z zm. ) i art. 105 § 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. Przedsiębiorstwa Produkcji Przemysłowej, umorzył postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość usytuowaną w D. ozn. nr [...] karta mapy 116 o pow. 9766 m2 jako bezprzedmiotową. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. "przepisy wprowadzające", podnosząc iż zgodnie z tym przepisem odszkodowania za grunty opisane w ust. 1 ustala się na wniosek osoby, która w dniu [...] roku była właścicielem tych gruntów. Działka oznaczona nr [...] na dzień [...] roku stanowiła własność Skarbu Państwa, a prawo własności było ujawnione w KW [...] na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w D. sygn. akt [...] z dnia [...]r. Na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r., wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 10.05.1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. nr 32, poz. 191 z zm. ) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, własność przedmiotowej działki nabyła Gmina D. Nadto organ podał, że Zarząd drogi nigdy nie występował na podstawie art. 73 w/w ustawy o wydanie decyzji potwierdzającej przejście prawa własności, tym bardziej, że działka [...], służąca jako droga dojazdowa do siedziby wnioskodawcy i innych firm ( utwardzona asfaltobetonem oraz chodnik z płyt ), nie została zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych zgodnie z ustawą o drogach publicznych. Ponieważ do przedmiotowej nieruchomości nie ma zastosowania art. 73 ust. 4 ustawy z 13.10.1998 r. "Przepisy wprowadzające" wniosek o wypłatę – jest bezpodstawny, a postępowanie w sprawie bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji złożył [...] SA-PPP, wnosząc o jej zmianę i przyznanie od Gminy D. odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące się na działce [...], skoro działka ta obecnie stanowi własność Gminy. Wywodzono w odwołaniu, iż ustalenie, że przedmiotowa działka na dzień [...] roku stanowiła własność Skarbu Państwa, nie może pozbawiać odwołującego się odszkodowania za znajdujące się na niej budowle – podbudowa i nawierzchnia z asfaltobetonu oraz chodnik dla pieszych. Właścicielem tych składników było na dzień [...]r. i jest nadal, [...]S.A. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaakceptował ustalenie faktyczne organu I instancji i ich kwalifikację prawną. Stwierdziły, że skoro odwołujący się nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, to na mocy art. 73, ust. 4 ustawy z 13.10.1998 r. "Przepisy wprowadzające..." nie może domagać się odszkodowania, a regulacja zawarta w tym przepisie nie ma zastosowania do zgłoszonego żądania, co przesądza o zasadności umorzenia postępowania w sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] SA-PPP powołał się na swoje dotychczasowe stanowisko i uzasadniające go dowody i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę – postulował jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 z zm.) Ustawa ta utraciła moc z dniem 1.01.2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.). Stosownie do art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) zwanej dalej p.s.a. Będąca przedmiotem kontroli Sądu, w niniejszej sprawie, decyzja jest zgodna z prawem. Na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. z 1998 r., nr 133, poz. 872 ), nieruchomości pozostające w dniu 31.12.1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1.01.1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządowych za odszkodowaniem. Odszkodowanie ustala się i wypłaca – art. 73 ust. 4 – na wniosek właściciela gruntu opisanego w ust. 1 art. 73 – według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, a podstawę ustalenia jego wysokości stanowi wartość nieruchomości wg stanu z dnia wejścia w życie ustawy ( art. 74 ust. 5 ). Z powyższej regulacji prawnej wynika, że z żądaniem wypłaty odszkodowania może wystąpić jedynie właściciel gruntu, który to grunt ex lege w oparciu o art. 73 ust. 1 stał się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządowej. Działka [...] karta mapy 116 w dniu [...] roku nie była przedmiotem własności skarżącej. Działka ta stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w D. o zasiedzeniu z dnia [...]r. sygn. akt [...], a prawo to było ujawnione w księdze wieczystej KW [...] ( SR D.). Już z tego powodu – braku przymiotu właściciela po stronie skarżącej – nie służy jej żądanie wypłaty odszkodowania ( art. 73 ust. 1 i ust. 4 ustawy ). Nadto działka [...] nie spełniała na dzień 31.12.1998 r. warunków "gruntu" który w trybie art. 73 ust. 1 przechodził na własność jednostki samorządowej lub Skarbu Państwa. Niezależnie bowiem od tego, że nie była w tej dacie działką prywatną", ale stanowiącą własność Skarbu Państwa, to nie znajdowała się na niej droga publiczna w rozumieniu ustawy o drogach publicznych to jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg. Nie istniał więc przedmiot postępowania, a więc zasadnie na podstawie art. 105 kpa § 1 zaskarżoną decyzją umorzono postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej. Skarżący – w ocenie Sądu – roszczeń z tytułu nakładów na działkę [...], którą obecnie – na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. – stanowi własność Gminy D.- może dochodzić przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI