II SA/Ka 1767/03

II SA/Ka 1767/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący/
Stanisław Nitecki /sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.P., M.P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
M. i M.P. pismem procesowym z dnia [...] wystąpili do Prezydenta Miasta C. z żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] Nr [...] oraz decyzją zezwalającą na użytkowanie obiektu budowlanego. Jako uzasadnienie podali, iż nie uczestniczyli w postępowaniu związanym z ich podjęciem, pomimo iż przysługiwał im status strony. W następstwie tego wniosku Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie wskazanej powyżej decyzji z dnia [...], a decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] w sprawie pozwolenia na budowę wpustów deszczowych do studni chłonnych w ul. G. w C. W uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia wskazał, że wnioskodawcy nie są właścicielami nieruchomości bezpośrednio graniczącej z terenem objętym wyżej inwestycją i z tego powodu nie przysługuje im status strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Nadto organ ten wskazał, że przedmiotowa decyzja z dnia [...] nie jest decyzją zezwalającą na użytkowanie obiektu budowlanego lecz jest decyzją o pozwoleniu na budowę dla tej inwestycji.
Odwołanie od decyzji tej wnieśli M. i M.P. W motywach odwołania wskazali, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji opiera się na stwierdzeniu, iż skarżący nie są stroną postępowania. Z takim ujęciem skarżący nie zgadzają się i domagają się uruchomienia w trybie nadzwyczajnym wszystkich postępowań jakie były prowadzone bez ich udziału. Skarżący podnieśli, iż inwestycja przebiega przy ich posesji, a asfalt i studnie położone są w bezpośrednim sąsiedztwie, a skutkiem wykonanych prac jest zalewanie szyny bramy wjazdowej, a dodatkowo podnieśli, że inwestycja wykonana została wadliwie, gdyż najniższy punkt nie znajduje się przy studni chłonnej lecz przy ich bramie wjazdowej. Dodatkowo skarżący zauważyli, iż samo umiejscowienie studni chłonnych nie wpływa na prawa właścicieli nieruchomości przy których są studnie lecz dotyczy praw wszystkich właścicieli posesji w obrębie ulicy, z której odpływ wody mają zabezpieczać te studnie.
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu pierwszej instancji. Organ ten przywołał regulacje dotyczące uznania za stronę w postępowaniu administracyjnym i przychylił się do stanowiska organu pierwszej instancji, że skarżącym nie przysługuje w sprawie status strony. Nadto organ ten wskazał, że decyzja z dnia [...] nie była decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego lecz decyzją o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę wpustów deszczowych do studni chłonnych, na odcinku nie przylegającym do nieruchomości skarżących, a kluczowa dla skarżących kwestia niedopełnienia obowiązku przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu użytkowania nie należy do właściwości organów administracji architektoniczno – budowlanej.
Z decyzją Wojewody Ś. nie zgodzili się M. i M. P., którzy wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze tej zarzucili naruszenie postanowień art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 pkt 6 a także art. 4 i ust. 2 Prawa budowlanego. W motywach skargi wskazali, że podniesienie pasa drogi nastąpiło w obrębie nieruchomości sąsiednich oraz przed ich nieruchomością przy bramie garażowej. Nadto wskazali, iż w ramach inwestycji realizowana była budowa drogi a nie jej remont, gdyż w wyniku jej realizacji nie doszło do odtworzenia stanu poprzedniego. Dodatkowo wskazali, że z uwagi na zakres wykonanych prac w ramach realizowanej inwestycji status strony przysługuje wszystkim mieszkańcom danej ulicy, a nie tylko tym, którzy mieszkają w bezpośrednim sąsiedztwie jak oni. Z tego też powodu uznają, że w demokratycznym państwie prawa tak wąskie ujęcie strony nie jest możliwe do zaakceptowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przywołał analogiczną argumentację jaką zamieścił w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do postanowień art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy jak również jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto po myśli art. 77 § 2 tegoż Kodeksu organ ten może w każdym stadium postępowania uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Przywołanie powyższych przepisów wskazanego Kodeksu jest spowodowane tym, iż w ramach rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy dopuścił się ich naruszenia.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż z dostarczonych przez organy administracji akt administracyjnych nie można ustalić położenia nieruchomości należącej do skarżących względem działki, na której realizowana była przedmiotowa nieruchomość. Okoliczność ta uniemożliwia Sądowi na zweryfikowanie rozbieżnych twierdzeń podnoszonych przez skarżących i akcentowanych przez organy administracji publicznej. W tej sytuacji Sąd nie jest w stanie przychylić się do trafnych z punktu widzenia teoretycznego stwierdzeń organów administracji jak również podzielić argumentacji podnoszonej przez skarżących. Z uwagi na fakt, że to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek prowadzenia postępowania administracyjnego w tym wyjaśnienia wszystkich istotnych z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy okoliczności, a tym samym Sąd nie może przychylić się do jednoznacznych twierdzeń organów, iż skarżącym status strony w tym postępowaniu nie przysługuje. Sąd nie przesądza o tym, czy skarżącym status taki przysługuje, gdyż takie ustalenie możliwe będzie jedynie po zweryfikowaniu położenia działek, na których realizowana była inwestycja, czyli [...] i [...] obręb G. w C. z nieruchomością należącą do skarżących. Jeżeli nieruchomość skarżących będzie w którymś miejscu graniczyła z tymi działkami wówczas będzie przysługiwał im status strony w postępowaniu administracyjnym, natomiast jeżeli takiego miejsca nie będzie to wówczas taki status im nie będzie przysługiwał. Przedstawiona powyżej sytuacja ma dla rozpatrywanej sprawy kluczowe znaczenie i przesądza o podjętym rozstrzygnięciu, ponieważ wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi, gdyż występuje naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na charakter prawny uchybienia jakiego dopuściły się organy administracji niezbędne stało się uchylenie zarówno decyzji organu odwoławczego jak i organu pierwszej instancji, ponieważ niezbędne będzie ustalenie czy nieruchomość skarżących graniczy z działkami, na których realizowana była inwestycja.
Sąd podziela stanowisko organów administracji zamieszczone w uzasadnieniach podjętych decyzji, iż organy architektoniczno – budowlane nie są organami właściwymi w sprawach dotyczących sposobu wykonania prac budowlanych i ewentualnego przekroczenia zakresu pozwolenia, ponieważ organami właściwymi dla tego typu spraw są organy nadzoru budowlanego, którym zgodnie z właściwością sprawa została przekazana. Z tego też powodu skarga skarżących w tym zakresie nie mogła zostać uwzględniona. Także poza granicami sprawy znajduje się kwestia zaliczenia wykonanych prac jako remont czy budowa drogi, ponieważ przedmiotem postępowania jest wznowienie postępowania w zakresie pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego podłączenia wpustów deszczowych do studni chłonnych.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji winien ustalić czy nieruchomość skarżących graniczy z działkami, na których realizowana była sporna inwestycja, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Należy przypomnieć, iż stosownie do postanowień art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja o odmowie wznowienia postępowania następuje z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych. W przypadku przesłanek podmiotowych wskazuje się, że niedopuszczalność wznowienia postępowania będzie miała miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka nie będąca stroną w sprawie ( B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005 r. s. 668 ), zatem w przypadku ustalenia, iż skarżącym nie przysługuje status strony, zatem wyczerpana będzie przesłanka umorzenia postępowania ( art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ).
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję.
Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ stosownie do treści art. 210 § 1 przywołanej ustawy, do zamknięcia rozprawy, skarżący nie zgłosili wniosku o przyznanie należnych kosztów.
su.