II SA/KA 1650/03

II SA/Ka 1650/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-01-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo
Barbara Orzepowska-Kyć
Tadeusz Michalik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy [...] rozpoznając wniosek M.C., orzekł odmowę wymeldowania byłego męża wnioskodawczyni, B.C. z pobytu stałego w budynku nr [...] w W.. Merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz.960) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K.20/01 ( Dz. U. nr 78, poz. 716), a jako podstawę faktyczną przyjęto ustalenia, że B. C. nie utracił związku z lokalem dotychczasowego miejsca pobytu stałego tj. z budynkiem [...] w W. –stanowiącym jego własność. Ponadto, iż zameldowany jest na pobyt czasowy od [...] 2003 r. do [...] 2004 r. pod adresem L. ul. [...] oraz powołano się na art. 8 ust. 1 cyt. powyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych określający okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy. Podniesiono, iż obecna sytuacja rodzinna wyżej wymienionego (względy rodzinne) jest okolicznością uzasadniającą zameldowanie na pobyt czasowy w L. przy ul. [...] . Uznano, że w sprawie B. C., nie zaistniała żadna sytuacja wyszczególnionych w art. 15 ust. 2 cyt. powyżej ustawy, które uprawniałyby organ administracji do orzeczenia wymeldowania wl wymienionego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego tj.: w W. nr [...].
Od tej decyzji odwołanie złożyła wnioskodawczyni M. C.. Zarzuciła organowi naruszenie art. 79 k.p.a. przez uniemożliwienie jej uczestniczenia w przesłuchaniu świadka, o którym nie została powiadomiona. Odwołująca, podtrzymując swój wniosek o wymeldowanie byłego męża z pobytu stałego w budynku w W. nr [...], oświadczyła także, iż jej udział w przesłuchaniu świadka –może mieć znaczenie w sprawie.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. art. 15 i 138 § pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 w związku z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2001 r. nr 87, poz. 960), Wojewoda [...] orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że przepisem merytorycznym do rozpatrzenia wniosku o wymeldowanie jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. 87, poz. 960 ). Wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K.20/01 (Dz. U. nr 78, poz. 716), orzekł o niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 i nr 110, poz. 1189) z art. 52ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a orzeczenie Trybunału weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. z dniem 19 czerwca 2002 r.. Podniesiono, iż biorąc po uwagę orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w kwestii uprawnień do przebywania w lokalu w odniesieniu do obowiązującej dotychczas treści art. 15 ust. 2 cyt. powyżej ustawy – przepis ten stanowi że, organ gminy wydaje na wniosek strony lub urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej prze okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Zaakcentowano, iż sytuacja druga art. 15 ust. 2 ustawy polega wykluczeniu, albowiem znane jest miejsce pobytu B. C.. Przebywa w miejscowości L. ul. [...], a zatem wniosek M. C. o wymeldowanie byłego męża B. C. z budynku nr [...], należało rozpoznać w odniesieniu do sytacji wyszczególnionej jako pierwszej.
Podkreślono, iż zasadnicze znaczenie na merytoryczne rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w odniesieniu do sytuacji wyszczególnionej jako pierwszej art. 15 ust. 2 ustawy, ma przesłanka "faktycznego opuszczenia lokalu", gdyż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez opuszczenie – lokalu /mieszkania/, należy rozumieć nie tylko fizyczne nie przebywanie w lokalu, ale zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania swych spraw życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym. Taka czynność, musi mieć charakter dobrowolnego działania –nie wymuszonego ani zachowaniem osób trzecich, ani okolicznościami o charakterze zdarzeń losowych czy czynników zewnętrznych.
Organ odwoławczy wskazał, że z zeznań świadka, B. K. wynika, iż B. C., jej konkubent, zameldowany jest na pobyt czasowy z uwagi na nieuregulowane sprawy majątkowe ze swoją byłą żoną. Z akt sprawy wynika, że w/wym. dokonała zameldowania B. C. na pobyt czasowy w L. przy ul. [...] , w dniu [...] 2003 r. na okres do [...] 2004 r. oraz to, iż B. K. nie określiła czasu, kiedy dokona zameldowania na pobyt stały swojego konkubenta. Ponadto świadek ten stwierdził, że B. C. prowadzi swoją działalność gospodarczą za pośrednictwem telefonu komórkowego, jednakże szyld informujący o nazwie prowadzonej działalności, znajduje się pod adresem stałego zameldowania w/wym..
Organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż od około dwóch lat (rozwód nastąpił w roku 2000), toczą się sprawy o podział majątku dorobkowego, którym jest budynek mieszkalny w W. nr [...].
Wskazano, że w dniu [...] 2003 r., M. C. oświadczyła do protokołu, iż na dzień dzisiejszy nie jest w stanie spłacić z nieruchomości b. męża, w związku z tym, zwróciła się do Sądu Rejonowego w C. o dokonanie podziału fizycznego domu i przyznanie b. mężowi części budynku z możliwością zamieszkania.
Analizując zebrany materiał dowodowy, organ odwoławczy przyjął, że pobyt B. C. w miejscowości L. ul. [...] –ma charakter czasowy, a powołując się na art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdzie ustawodawca określa okoliczność uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy –wskazuje, iż względy rodzinne w/wym. zostały zaliczone do okoliczności uzasadniających takie zameldowanie. Zdaniem organu brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że opuszczenie lokalu, budynku w W. [...], który jest współwłasnością B. C. i jego byłej żony M. C., ma inny wymiar niż czasowy. Podkreślono, iż nie można na podstawie analizy całości akt sprawy jednoznacznie określić, iż opuszczenie przedmiotowego budynku, było wcześniejszym zamiarem oraz wynikiem dobrowolnego działania B. C..
Zaakcentowano, że przepis art. 15 ust. 2 cyt. powyżej ustawy jest rozwiązaniem prawnym o charakterze wyjątkowym, stanowiącym odstępstwo od ogólnej zasady działania organów prowadzących ewidencję ludności wyłącznie na wniosek osób wykonujących własny obowiązek meldunkowy, dlatego musi być wykładany ściśle i stosowany tylko w sytuacjach odpowiadających hipotezie normy prawnej i wyartykułowanej z tego przepisu. Podkreślono przy tym, że niedopuszczalne i nie skuteczne jest nadużywanie instytucji wymeldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy, czy też rozwiązywania problemów majątkowych i rodzinnych. Sprawy te winny być rozstrzygane na gruncie przepisów prawa cywilnego przed sądami powszechnymi.
Podkreślono, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego nie ma uznania administracyjnego, a obowiązkiem gminy jest orzeczenie o wymeldowaniu –z urzędu lub na wniosek strony w razie gdy spełnione zostaną przesłanki wymienione w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960) – w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zaistniała.
Reasumując wskazano, iż zaskarżoną decyzją w sposób trafny organ pierwszej instancji ocenił stan faktyczny i poprawnie zastosował prawo, orzekając o odmowie wymeldowania B. C. z pobytu stałego w budynku w W. Nr [...].
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. C. zarzuciła organowi dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego. Podniosła, że opuszczenie lokalu nastąpiło jeszcze przed orzeczeniem rozwodu, który był wynikiem wytoczenia powództwa przez byłego męża. Jej zdaniem nie budzi zatem wątpliwości fakt, że zamiarem w/wym. było rozwiązanie małżeństwa i dobrowolne opuszczenie lokalu, albowiem nigdy po dniu opuszczenia lokalu b. mąż nie skorzystał z ochrony prawnej w celu przywrócenia prawa do korzystania z lokalu.
Należy zatem zdaniem skarżącej wnioskować, że opuszczenie lokalu było faktyczne i dobrowolne. Podała, że potwierdzeniem, że b. mąż nie jest zainteresowany zamieszkaniem w domu jest wniosek do Sądu Rejonowego w C. w sprawie podziału majątku dorobkowego wskazujący, iż zrzeka się domu na jej rzecz z obowiązkiem spłat, a co za tym idzie powyższe zachowanie przemawia za przyjęciem takiego stanowiska, które potwierdza zamiar zerwania kontaktów z dotychczasowym miejscem zamieszkania. Wskazała nadto na fakt, iż związując się z drugą kobietą, b. mąż przeniósł do innej miejscowości oddalonej o 30 km swoje centrum życiowe. Osobę konkubiny – zdaniem skarżącej – należy w tym przypadku uznać za osobę bliską, a zameldowanie u niej na pobyt czasowy potraktować jako względy rodzinne. Zaakcentowała, iż konkubina b. męża potwierdziła, że traktuje ten związek przyszłościowo i zamierza zameldować B. C. na pobyt stały po zakończeniu spraw o podział majątku dorobkowego. Wskazała, iż przed sądem b. mąż zdecydowanie twierdzi, że nie wróci do lokalu w W., gdyż założył nową rodzinę i z nią planuje swoją przyszłość. Nadmieniła, że zerwanie kontaktów z pobytem stałym to również ustalenie przez sąd spotkań z synem poza lokalem w W. [...]. Kontakt z domem ogranicza się do drzwi spod, których zabierane jest dziecko.
Podkreśliła, że działalność gospodarczą B.C. jest w istocie prowadzona w miejscowości, w której przebywa. Wskazała, że z orzecznictwa SN wynika, iż zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu w danej miejscowości powiązane jest z zachowaniem danej osoby polegającym na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości, która stanowi np. centrum życiowej działalności człowieka (znajdujące się w tej samej miejscowości miejsce pracy, dom, rodzina), a zameldowanie B. C. na pobyt czasowy w miejscowości L. nie nosi cech pobytu czasowego, lecz stałego. Zatem organy administracji błędnie oceniły okoliczności sprawy. Podkreśliła, że Wojewoda [...] ograniczył się do bezkrytycznego pojęcia woli B. C., co do jego zamiaru, albowiem o ocenie pobytu decyduje bowiem nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące zamiar rzeczywisty. Reasumując wskazała, że nie należy dać wiary zachowaniu B. C., które wskazuje na usilne posiadanie zameldowania na pobyt stały w lokalu w W., a w istocie z lokalem tym nie łączy go żaden związek: ani faktyczne przebywanie, ani względy rodzinne, ani jakikolwiek zamiar powrotu i pobytu w nim. Podniosła, że bez znaczenia prawnego jest ewentualne przyznanie b. mężowi należnej mu części domu stosownie do jego udziałów, albowiem nie świadczy to o obowiązku zameldowania w lokalu na pobyt stały. Posiadanie bowiem prawa do lokalu nie jest tożsame z zameldowaniem w nim, gdyż dopiero faktyczne zamieszkanie w nim czyni wysoce prawdopodobnym, że osoba ta może być w nim zameldowana jeżeli wykaże, że zostało w tym lokalu skoncentrowane centrum życiowe.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Przedmiotowa musiała odnieść skutek.
Na wstępie należy stwierdzić, iż z dniem 01 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność lub niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wojewoda oparł zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie o przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 1984 r. Nr 32 poz. 174 ze zm.).
Przepis ten w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Z powyższego wynika zatem, że decyzję o wymeldowaniu danej osoby organ administracji mógł wydać w dwóch sytuacjach :
1. a) gdy dana osoba utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 omawianej ustawy
b) bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego,
2. a) gdy dana osoba bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego
b) nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Z treści wyżej przytoczonego już przepisu wynika, że w kwestii "uprawnień do lokalu" odwołuje się on wprost do dyspozycji przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych.
Z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) został uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP, a to na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 78 poz. 716).
Skutkiem orzeczenia TK o niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest nieobowiązywanie tego przepisu – co oznacza, że kwestia istnienia uprawnień do przebywania w danym lokalu nie ma znaczenia prawnego. Zatem jedną przesłanką, która rodzi ustawową podstawę do wymeldowania z pobytu stałego, w sytuacji pierwszej opisanej w art. 15 ust. 2 omawianej ustawy jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego.
Przez opuszczenie lokalu ( mieszkania) – jak trafnie podnosi strona skarżąca – należy rozumieć nie tylko fizyczne nie przebywanie w lokalu, ale zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania swych spraw życiowych w innym miejscu. Osoba dokonująca takiego aktu, przenosi swe centrum życiowe w inne miejsce, w którym następuje zaspokojenie jej potrzeb mieszkaniowych, przy czym czynność taka winna wykazywać cechy dobrowolnego aktu woli, nie wymuszonego ani zachowaniem osób trzecich, ani okolicznościami zdarzeń losowych. Przez "zamiar" w tym kontekście należy pojmować nie wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zamieszkanie bowiem oznacza tego rodzaju pobyt osoby, której codzienne potrzeby życiowe są zaspakajane w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego, a w szczególności nocowania, stołowania się, wypoczynku po pracy i nauce.
W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – decydujące znaczenie ma prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i prawidłowa jego ocena, a następnie dokonanie prawidłowej kwalifikacji prawnej tak ustalonego stanu faktycznego.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie został należycie wyjaśniony i oceniony.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zatem jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materialne dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 k.p.a.), a więc podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie można pominąć jakkolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musiał uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Innymi słowy pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenie przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że B. C. zameldowany jest w budynku nr [...] a położonym w miejscowości W., a także fakt, iż w [...] 2000 r. w/wym. wyprowadził się z tego lokalu (co sam przyznał w toku przesłuchania w dniu [...] 2003 r., a potwierdza także skarżąca).
Jak już wyżej wspomniano wniosek o wymeldowanie B. C. został złożony w dniu [...] 2003 r..
Z ustaleń poczynionych przez organy administracyjne wnika, że dopiero po przesłuchaniu B. C. w charakterze strony w niniejszym postępowaniu w dniu [...] 2003 r., B. C. w dniu [...] 2003 r. zameldował się na pobyt czasowy u swojej konkubiny B. K. na okres od dnia [...] 2003 r. do [...] 2004 r..
W ustaleniach poczynionych przez organ administracyjny brak jest jednakże jakiejkolwiek informacji, czy, a jeżeli tak to gdzie, B. C. zameldowany był w okresie niespełna 3 lat, a to od [...] 2000 r. do dnia [...] 2003 r., co zdaniem Sądu jest nader istotne dla dokonania oceny faktu, czy w/wym. miał w roku 2000 zamiar faktycznie opuścić dom (lokal) nr [...] a w W..
Nadto – zdaniem Sądu – to, że B.C. dokonał zameldowania na pobyt czasowy u swojej konkubiny dopiero w momencie powzięcia wiadomości o toczącej się sprawie o jego wymeldowanie z dotychczasowego miejsca zameldowania, winno było zostać również zauważone i ocenione przez organ orzekający w powiązaniu z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, w kontekście, czy czynności tej nie dokonano na użytek przedmiotowego postępowania o wymeldowanie B. C..
Organ administracji bowiem bez oceny tej kwestii, bezkrytycznie przyjmuje, że skoro B. C. zameldowany jest na pobyt czasowy u konkubiny, jego zdaniem świadczy o tym, że opuszczenie domu w miejscowości W. [...] miało charakter czasowy, powodowany względami rodzinnymi.
Organ nie zauważył przy tym, że w toku przesłuchania w charakterze strony, ani też w pismach załączonych do akt sprawy B. C. nie deklarując chęci powrotu i zamieszkania w domu [...] w miejscowości W.. Deklaruje on jedynie, że jest współwłaścicielem tej nieruchomości oraz, że pod tym adresem ma zarejestrowaną działalność gospodarczą i jak się wydaje w tym upatruje swoje prawo do meldunku pod tym adresem. W tej mierze należy nadto wskazać, iż tezę tą zdają się potwierdzać zeznania świadka konkubiny B. C. – B.K. z dnia [...] 2003 r. która podała, że "zameldowanie na pobyt czasowy jest spowodowane tym, iż są nieuregulowane sprawy majątkowe z byłą żoną B. C., tam też prowadzi działalność gospodarczą". Zdaniem Sądu ta kwestia winna była zostać dostrzeżona, rozważona i oceniona przez organ odwoławczy. Organ prowadzący postępowanie musi bowiem dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności.
Z protokołu przesłuchania B. C. z dnia [...] 2003 r. nie wynika, by został on zmuszony do opuszczenia w [...] 2000 r. dotychczasowego miejsca zamieszkania. Z kolei z akapitu pierwszego pisma procesowego B. C. z dnia [...] 2003 r. wynika, że został on zmuszony do opuszczenia domu [...] w miejscowości W. przez zachowanie byłej żony. Organ nie wyjaśnił tych sprzeczności w stanowisku prezentowanym przez B. C., nie ustalił jednoznacznie, czy w/wym. opuścił poprzednie miejsce zamieszkania dobrowolnie, czy też nie.
W tym miejscu godzi się zaznaczyć, że o ile organ by przyjął brak dobrowolności po stronie B. C. w kwestii opuszczenia budynku nr [...] w W., to winien był ustalić, czy wymieniony czynił starania przewidziane w przepisach prawa cywilnego o ponowne zamieszkiwanie w domu nr [...] w miejscowości W., starania zmierzające do przeciwdziałania przeszkodom w możliwości korzystania z lokalu stanowiącego wcześniej jego miejsce pobytu stałego tj. wystąpienia na drogę sądową o przywrócenie dostępu do miejsca zamieszkania. Roszczenia takiego można dochodzić w ciągu roku od dnia naruszenia posiadania –art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego. Z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy nie wynika by B. C. wytoczył stosowne powództwo. W tej mierze wskazać należy, że nawet bezprawne pozbawienie możliwości zamieszkiwania prowadzi do skutku, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o ile strona we właściwym czasie nie odzyska w drodze środków prawnych utraconego posiadania lokalu, a do wydania takiego orzeczenia kompetentny jest tylko i wyłącznie właściwy sąd powszechny. Takie stanowisko zaprezentował wielokrotnie Najwyższy Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach o sygn. akt: II SA /Ka 334/98 z dnia 02 grudnia 1999r., II SA / Ka 2484/98 z dnia 20 października 2000 r.
Jeżeli zaś ustalenia organu doprowadziłyby do przyjęcia, że opuszczenie przez B. C. domu na [...] w W. w roku 2000 było dobrowolne, to organ czyniąc w tej kwestii rozważania nie może pominąć, że w myśl dyspozycji zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, taka osoba ma określone obowiązki, a mianowicie, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
Powyżej naprowadzone braki postępowania administracyjnego powodują, iż w aktualnym stanie sprawy nie sposób dokonać prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji, w szczególności oceny czy organ odwoławczy trafnie ocenił istniejący stan faktyczny i poprawnie zastosował przepisy prawa.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. wyżej ustawy.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego sprawy we wskazanym w powyższych wywodach kierunku, a następnie ocena tego materiału pod katem wiarygodności i spełnienia przepisanych przesłanek, od istnienia których zależy wydanie decyzji w kwestii wymeldowania B. C.. W szczególności organ winien w uzasadnieniu swojej decyzji szczegółowo omówić jakim dowodom dał wiarę, a jakim nie i dlaczego, oraz przedstawić wnikliwe rozważania faktyczne i prawne.
Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżona decyzja nie podlegała wykonaniu.