II SA/KA 1566/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące samowolnie wykonanych robót budowlanych, uznając, że zastosowano niewłaściwy tryb postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą inwestorom wykonanie inwentaryzacji powykonawczej i uzyskanie oświadczeń dotyczących remontowanego budynku letniskowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy zastosowały niewłaściwy tryb postępowania (art. 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48), ponieważ wykonane roboty budowlane stanowiły budowę, a nie remont.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę I. P. i G. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy nakazały inwestorom S. i M. S. wykonanie inwentaryzacji powykonawczej budynku letniskowego oraz uzyskanie oświadczenia o prawidłowości wykonania elewacji i kotwienia konstrukcji dachu, wskazując na samowolnie wykonane roboty budowlane (przewody dymowe i wentylacyjne, drewniany dach, ocieplenie elewacji). Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA dotyczących przedłużania terminu wykonania obowiązków. Sąd uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż wskazane przez skarżących. Stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy Prawa budowlanego, stosując art. 51 ust. 1 pkt 2 zamiast art. 48. Sąd wyjaśnił, że wykonane roboty budowlane, obejmujące przebudowę i rozbudowę, mieściły się w definicji 'budowy' zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a nie w kategorii remontu czy innych robót niebędących budową, do których stosuje się art. 51. W związku z tym, do samowolnie wykonanych robót budowlanych bez pozwolenia na budowę powinien mieć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Roboty budowlane stanowiące budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, wykonane bez wymaganego pozwolenia, powinny być rozpatrywane w trybie art. 48 Prawa budowlanego, a nie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji 'budowy' i 'robót budowlanych' z art. 3 Prawa budowlanego oraz na uchwale NSA z 1997 r. Stwierdził, że wykonane prace wykraczały poza definicję remontu i stanowiły budowę, co skutkowało koniecznością zastosowania innego trybu postępowania legalizacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Właściwy tryb postępowania dla samowolnie wykonanych robót budowlanych stanowiących budowę.
Pomocnicze
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Niewłaściwie zastosowany tryb postępowania dla robót budowlanych stanowiących budowę.
u.p.b. art. 3 § pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja 'robót budowlanych'.
u.p.b. art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja 'remontu'.
u.p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja 'budowy'.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przedłużanie terminów.
k.p.a. art. 130 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wstrzymanie wykonania decyzji w przypadku wniesienia odwołania.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
PoPPSA art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres orzekania sądu administracyjnego.
PoPPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji.
PoPPSA art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o wykonalności decyzji.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Przejście spraw do właściwości sądów administracyjnych.
PoPPSA art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego zastosowały niewłaściwy tryb postępowania, naruszając przepisy Prawa budowlanego, ponieważ wykonane roboty budowlane stanowiły budowę, a nie remont.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące naruszenia przepisów KPA w zakresie przedłużania terminu wykonania obowiązków.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem do rozstrzygnięcia pozostaje ustalenie czy podjęte na działce [...] roboty budowlane były czy też nie były budową w rozumieniu ustawy Prawo budowlane wykonane roboty budowlane mieściły się zaś zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (w ówczesnym brzmieniu) w pojęciu budowy do której ustawodawca zaliczył m. in. przebudowę i rozbudowę obiektu budowlanego.
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący
Rafał Wolnik
sprawozdawca
Włodzimierz Kubik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między budową a remontem w kontekście Prawa budowlanego oraz właściwego trybu postępowania legalizacyjnego w przypadku samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku, choć kluczowe definicje i zasady pozostają aktualne. Należy uwzględnić późniejsze nowelizacje Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zakwalifikowanie rodzaju robót budowlanych (budowa vs. remont) dla zastosowania właściwego trybu postępowania administracyjnego, co ma istotne konsekwencje dla inwestorów.
“Budowa czy remont? Błąd w kwalifikacji robót budowlanych kosztował uchylenie decyzji nadzoru budowlanego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 1566/02 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-08-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Łucja Franiczek /przewodniczący/ Rafał Wolnik /sprawozdawca/ Włodzimierz Kubik Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Dnia 18 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: sekretarz Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 roku, sprawy ze skargi I. P. i G. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] z dnia [...] roku Nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy co do meritum decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] (dalej PINB) z dnia [...]r. Nr [...] oraz uchylił wyznaczony i ustalił nowy termin do wykonania przez inwestora czynności wymienionych w decyzji organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji swoją decyzją na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) nałożył na inwestorów S. i M. S. obowiązek wykonania inwentaryzacji powykonawczej budynku letniskowego-campingu posadowionego na działce nr [...] położonej w P. z uwzględnieniem zmian wprowadzonych w trakcie przeprowadzonego remontu kapitalnego w zakresie stwierdzonym podczas wizji lokalnej w dniu [...] roku, głównie przewodów dymowych i wentylacyjnych w związku z dobudowaniem kominów wraz z odbiorem potwierdzonym protokołem rejonowego mistrza kominiarskiego. Ponadto PINB nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania oświadczenia osoby posiadającej przygotowanie zawodowe (uprawnienia budowlane) o prawidłowości wykonania elewacji oraz kotwienia konstrukcji dachu drewnianego w wieńcach istniejących murów. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in., że ujawniono, iż w trakcie prowadzonych prac remontowych wykonano dodatkowe kominy z przewodami wentylacyjnymi i dymowymi, wykonano drewniany dach wentylowany z nowym pokryciem, jak również ocieplono i otynkowano elewację budynku. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli I. i G. P. współwłaściciele ośrodka wypoczynkowego "[...]" w P. w skład którego wchodzi działka [...] z posadowionym na niej przedmiotowym obiektem budowlanym. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB. Zarzucili oni wymienionym aktom administracyjnym obrazę art. 77 § 1 kpa poprzez brak ustalenia czy istniały podstawy do dalszego przedłużania inwestorom remontu wykonywanego niezgodnie z przepisami prawa budowlanego poprzez przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych decyzją organu pierwszej instancji oraz naruszenie przepisów art. 35 § 3 i art. 36 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że zmiana terminu do wykonania obowiązków nałożonych na inwestorów znajduje swoje uzasadnienie w przepisie art. 130 § 2 kpa, albowiem wniesienie odwołania przez skarżących spowodowało wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 roku uczestnik postępowania S. S. wniósł również o oddalenie skargi, wyjaśniając, że przebudowa dachu polegała na jego podwyższeniu i wykonaniu spadu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych, aniżeli wskazano w jej treści. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Wynik tej kontroli wskazuje na naruszenie przez organy obu instancji w toku postępowania przepisów ustawy Prawo budowlane. Poza sporem w sprawie jest wykonanie przez inwestorów S. i M. S. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę względnie zgłoszenia - robót budowlanych opisanych w decyzji organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane zastosowanie trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy mogło mieć miejsce tylko w przypadkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organy obu instancji. Przypadki takie obszernie zostały opisane i wyjaśnione w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt OPS 3/1997 (opublikowana w ONSA z 1998 r. z. 1, poz. 3). W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że uprawniony jest pogląd odnoszący art. 50 ust. 1 pkt 1 (a co za tym idzie, również art. 51 ust. 1) Prawa budowlanego do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 tego prawa. W związku z powyższym do rozstrzygnięcia pozostaje ustalenie czy podjęte na działce [...] roboty budowlane były czy też nie były budową w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Zawierający słowniczek pojęć ustawowych art. 3 tej ustawy w swoim pkt 7 – w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania kontrolowanych decyzji -stanowi, że przez roboty budowlane należy rozumieć "budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Można zatem zasadnie twierdzić, że zbiorcze pojęcie prowadzenia robót budowlanych obejmowało w ówczesnym stanie prawnym: budowę, montaż, rozbiórkę i remont obiektów budowlanych. Zgodnie z tą definicją - w ówczesnym stanie prawnym - do budowy nie można było zaliczyć tylko robót budowlanych polegających na montażu, rozbiórce bądź remoncie obiektu budowlanego. Zakres prowadzonych przez inwestorów prac budowlanych na przedmiotowym obiekcie nie mieścił się z całą pewnością w pojęciu robót budowlanych polegających na montażu, a także rozbiórce. Wykonane przez nich roboty budowlane trudno też zaliczyć do kategorii remontu przez który, zgodnie z art. 3 pkt 8 cytowanej ustawy, należy rozumieć wykonywanie na obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Tym samym należy stwierdzić, że wykonane roboty nie mieściły się w zbiorczym pojęciu robót budowlanych nie będących budową do których mógł znaleźć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wykonane roboty budowlane mieściły się zaś zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (w ówczesnym brzmieniu) w pojęciu budowy do której ustawodawca zaliczył m. in. przebudowę i rozbudowę obiektu budowlanego. W konsekwencji powyższych rozważań należy przyjąć, że do takich robót budowlanych prowadzonych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowanie winien znaleźć art. 48 ustawy Prawo budowlane, a nie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny – właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) - uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać albowiem wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stosownie do brzmienia art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270)- dalej zwanej ustawą - PoPPSA - wyeliminował z obiegu prawnego również decyzję organu pierwszej instancji. Z uwagi na zmianę stanu prawnego organy nadzoru budowlanego ponownie rozpoznając sprawę kierować się będą przepisami regulującymi procedurę legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, a w przypadku gdyby nie zachodziły przesłanki z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ( w brzmieniu aktualnym Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) zastosuje art. 48 ust. 1 tej ustawy. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy - PoPPSA w związku z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy przepisy wprowadzające(...). O kosztach postępowania nie orzeczono, a to wobec nie złożenia przez skarżących, reprezentowanych przez radcę prawnego wniosku w tej kwestii (art. 210 § 1 ustawy – PoPPSA).